Finalesprookje luidde jaren van droogte in

Nadat Oranje in 1997 in de finale van de Fed Cup stond ging het bergafwaarts met het vrouwentennis in Nederland

Anoniem tanken zit er niet meer in. Waar ze ook komen, worden ze herkend. Hun afbeelding siert bushokjes en billboards. In 1997 zijn de Nederlandse tennissters even wereldberoemd.

De speelsters bereiken dat jaar voor de tweede keer in de geschiedenis van het landentoernooi vanuit het niets de finale van de Fed Cup. Voor een uitzinnige menigte van bijna negenduizend man verloor Oranje in de eindstrijd in Den Bosch van Frankrijk.

De wedstrijd luidde het einde van een tijdperk in. Na het jaar van de mirakels, zoals 1997 wordt genoemd, bleven prestaties bij de vrouwen uit. Talenten vonden hun weg naar de top niet meer en de rest ging stilaan met pensioen.

Morgen keert Oranje terug naar Den Bosch. Nederland probeert in de play-offs tegen Japan voor het eerst in twaalf jaar een plek af te dwingen in wereldgroep 2, één niveau onder de groep met de beste tennislanden. Fed Cup-captain Paul Haarhuis verwacht een schamele 750 toeschouwers. Als hij geluk heeft, komen die. Maar storm zal het niet lopen in de Maaspoort. Dat was zeventien jaar geleden in de Brabanthallen wel anders.

Terug naar het jaar van het Fed Cup-wonder. Tennis in Nederland is hot. Richard Krajicek heeft het jaar ervoor Wimbledon gewonnen. De gouden generatie met Jan Siemerink, Paul Haarhuis, Jacco Eltingh en Sjeng Schalken gooit hoge ogen in het buitenland. Er is zat talent, ook bij de vrouwen.

De eerste opzienbarende zege komt in maart als de vrouwen onder leiding van coach Fred Hemmes thuis in Haarlem de Verenigde Staten verslaan. Met Miriam Oremans als heldin van de wedstrijd. "Ik was snotverkouden", weet de voormalige profspeelster nog. Ze overweegt zich ziek te melden, maar wordt toch opgesteld. Zonder verwachtingen veegt Oremans de twee wereldspeelsters Mary Joe Fernandez en Chanda Rubin van de baan. Ze bereikt een uitzonderlijk hoog niveau. Achttienvoudig grandslamkampioene Martina Navratilova, op dat moment de Amerikaanse Fed Cup-captain, stelt dat Oremans met dit niveau in de top tien van de wereld kan komen.

Het land was in extase, herinnert Brenda Schultz-McCarthy zich. "Je moet het vergelijken met Kiki Bertens als zij nu Serena Williams zou verslaan. Het was een enorme stunt." De voormalige nummer negen van de wereld, die met haar man in de Verenigde Staten woont, heeft goede herinneringen aan haar tijd met 'Orrie, Boogie, Bollie en Vissie', zoals ze haar teamgenoten Oremans, Kristie Boogert, Manon Bollegraf en Caroline Vis noemt. Het waren mooie tijden voor het Nederlandse tennis. Tijden waarin opkomende talenten zich in eigen land met wereldtoppers zoals Schultz konden meten. Dat jonge speelsters opkeken tegen toppers van eigen bodem is één van de redenen dat het toen goed ging met het vrouwentennis in Nederland, denkt Schultz. "Als ik oefentoernooitjes speelde in Nederland en werd verslagen door meisjes die lager op de ranking stonden, kregen zij het geloof dat ze ook in de top tien konden komen."

Een echte topper ontbreekt al jaren. Schultz dacht dat Michaëlla Krajicek haar zou opvolgen. Het jongere zusje van Richard Krajicek zakte vanwege blessures ver weg op de wereldranglijst. Nu profileert ze zich met name in het dubbelspel. Daarna had Nederland met Arantxa Rus en Kiki Bertens weer twee speelsters in de top honderd. Rus verloor haar vorm en Bertens stond een tijdje langs de kant vanwege een operatie aan haar enkel. Nu staat er geen enkele Nederlandse speelster in de top honderd.

De jeugd heeft vandaag de dag een andere mentaliteit, zeggen veel coaches. Er zou wordt minder hard worden getraind. "Als je proftennisser wil worden, moet je daar je hele levensstijl op aanpassen", meent Bollegraf. Als Fed Cup-captain - Haarhuis volgde haar in januari op - zag de voormalige tennisprof dat er bij sommige meisjes een schepje bovenop moest. "Wij gingen vroeger gewoon om elf uur naar bed. Nu zitten ze om elf uur nog op social media. Er is tegenwoordig veel meer afleiding."

Na de stunt tegen Amerika in het jaar waarin alles lukte, herhaalden de vrouwen in juli hetzelfde kunstje in de halve finale in Praag tegen Tsjechië. Bij thuiskomt barstte het feest los. De finale, drie maanden later in oktober, werd een deceptie. Frankrijk pakte op de eerste dag meteen twee punten. Daarna won Schultz knap van topspeelster Mary Pierce. In de vierde partij leek Oremans op weg naar een volgende stunt tegen Sandrine Testud. De speelster gunde de Française in de eerste set geen enkele game. Daarna kwam Testud terug en maakte ze een einde aan het sprookje.

Er waren tranen. Jaren later is de teleurstelling weg. Wat rest, is trots. Bollegraf: "We waren toch het kikkerlandje dat zomaar in de finale stond."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden