filmrecensies

Weerbarstig drama over de ultieme brompot
Yeralti

Regie: Zeki Demirkubuz. Met Engin Günaydin.

****

Meneer Muharrem is boos op de wereld, en dat zullen we in deze vrije bewerking van Dostojewski's 'Aantekeningen uit het Ondergrondse' weten ook. De Turkse regisseur Zeki Demirkubuz, verantwoordelijk voor scenario, regie, productie en montage, verplaatste de Russische roman van 19de eeuws Sint-Petersburg naar 21ste eeuws Ankara, om er een verrassend weerbarstig drama van te maken over de ultieme brompot.

De alleenstaande ambtenaar die met een zekere melancholie wordt gespeeld door de Turkse 'stand up comedian' Engin Günaydin, heeft zich voorgenomen zijn mening niet langer voor zich te houden, en zich te onttrekken aan alle codes, regels en afspraken. Kleeft er aan 'misfits' en 'outlaws' doorgaans wel iets heroïsch, zo niet aan meneer Muharrem.

De confrontatie die hij besluit aan te gaan, brengt slechts isolement. Met de tirade tegen de slippendragers en hielenlikkers van deze wereld maakt hij zich compleet belachelijk.

Zoals wanneer meneer Muharrem zichzelf uitnodigt voor een etentje met voormalige schoolkameraden die hem helemaal niet beschouwen als lid van de vriendenkring. Een van hen heeft een literaire onderscheiding gekregen voor een boek getiteld 'Verveling in Ankara'. In een mengeling van jaloezie en woede zal Muharrem, zelf een mislukt schrijver, de laureaat wel even ontmaskeren als dief van zijn ideeën.

Muharrem maakt zich keer op keer onmogelijk, ook tegenover de twee vrouwen die hij inhuurt, een hoer en een huishoudster met wie hij het aanvankelijk best kan vinden. Maar zijn tomeloze zwartgalligheid is machtiger, goed voor een existentieel doolhof vol gortdroge absurditeiten. Het geluk ligt vaak voor het oprapen, maar meneer ziet het niet of wil het niet.

Muharrem is als een verre neef van Larry David uit de fantastische Amerikaanse comedyserie 'Curb your Enthusiasm'. Ook een man die geen blad voor de mond neemt, en van de ene pijnlijke situatie in de andere gemiste kans tuimelt. Verschil is wel dat Larry David altijd terugkeert naar zijn Californische villa. De ondergrondse man niet. Die slaat uiteindelijk ook zijn eigen huis in puin, in het besef dat hij geen ander mens kan worden.

Belinda van de Graaf

Interessante bommen- en granatenfilm
White House Down

Regie: Roland Emmerich. Met Jamie Foxx, Channing Tatum, Maggie Gyllenhaal en James Woods.

***

Wat moet de wapenindustrie als er geen vijand meer is? Als de president van de Verengide Staten het op een akkoordje gooit met Iran en alle troepen terugtrekt uit het Midden-Oosten? In de Amerikaanse actiefilm 'White House Down', gemaakt door blockbusterregisseur par excellence Roland Emmerich, zie je wat er gebeurt als de president zich verzoenend opstelt.

Het Witte Huis wordt bestormd door een groep zwaar bewapende paramilitairen, aangevoerd door een ex-soldaat, en bestaande uit een zootje ongeregeld met rechts-extremistische sympathieën. Het hoofd van de Secret Service blijkt ook al niet zo lekker in zijn vel te zitten, evenals de Speaker of the House. Ondertussen gaan de vijfendertig badkamers en achtentwintig open haarden die het Witte Huis telt aan diggelen. De president (Jamie Foxx) moet rennen voor zijn leven. Gelukkig is er nog een eenvoudige maar doortastende politieman (Channing Tatum) die zich wil bewijzen als beschermer van zijn dochter, de president, de natie en de wereld.

Anders dan in Emmerichs 'Independence Day' waarin het Witte Huis werd bestormd door buitenaardsen, komt de aanval dus van binnenuit. Het maakt deze bommen- en granatenfilm die ons op de rand van een nucleaire oorlog brengt maar natuurlijk eindigt met de Stars & Stripes, interessanter dan de reguliere Hollywoodwaar. Ze toont de humeuren en temperamenten waarmee de president binnen de eigen gelederen rekening dient te houden, met de machtige wapenlobby als heetste hangijzer.

Belinda van de Graaf

Ietsjes harder, maar soms ook een beetje flauw
SMOORVERLIEFD

Regie: Hilde van Mieghem Met Susan Visser, Rik Launspach, Anna Drijver.

**

De Vlaamse actrice en regisseuse Hilde van Mieghem verfilmt met 'Smoorverliefd' in het Nederlands in Den Haag het scenario dat ze in 2010 al in het Vlaams in Antwerpen verfilmde. Bij deze remake liet ze zich leiden door de Nederlandse acteurs en producenten die haar wisten te vertellen dat wij in Nederland alles toch net wat harder, ruwer en realistischer aanpakken, minder sprookjesachtig. En dus wordt Barbara (Anna Drijver) als ze in de klas door haar collega versierd wordt niet eerst subtiel zachtjes over haar schouders en benen geaaid maar vrijwel direct op de lessenaar gegooid.

Toch is het jammer dat een remake nodig leek want het lichte scenario van 'Smoorverliefd', losjes gebaseerd op eigen ervaringen van de regisseuse, kwam in het zachtere Vlaams beter tot zijn recht. In de Nederlandse versie is de hoofdrol voor Susan Visser, een rusteloze moeder van twee dochters die al dolverliefd is als een man haar 'elysisch' noemt maar die verder weinig geluk heeft met mannen.

Dat gebrek aan geluk geldt ook voor haar geremde zus, juf Barbara die het maar niet lukt om zwanger te worden van haar saaie vriend Mathias (Johnny de Mol) tot ze haar eerste echte orgasme beleeft met een spannende collega. Iets wat haar kronkelend van extase op een bankje doet belanden in een Haags museum tussen oude schilderijen.

Burgemeester Jozias van Aartsen heeft een cameo ¿ schuifelend op een feestje ¿ in deze lichtvoetige liefdesfilm die ook een ode aan Den Haag moet zijn, maar een toeristisch uitje à la Woody Allen wordt het niet. Van Mieghem speelt met de vorm, door af en toe iets in beeld stil te zetten, of een geschreven tekst te laten verschijnen. In de Vlaamse versie was dat speels, in de Nederlandse versie is het geinig maar ook een beetje flauw soms.

Jann Ruyters

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden