filmrecensies

Oeverloze gesprekken vullen een liefdesdrama in Griekenland
Before Midnight

Regie Richard Linklater. Met Ethan Hawke en Julie Delpy.

**

'Before Midnight' speelt in een Griekenland waaraan de crisis is voorbijgegaan. De mannen discussiëren aan de zee over literatuur, de vrouwen bereiden heerlijke gerechten in de keuken. Een wijze grootvader geniet van zijn verliefde kleinzoon, en wie uit het autoraampje kijkt, ziet vanzelf een tempelruïne. Het leven is zorgeloos.

Voorlopig althans, want het einde van de zomer nadert. De Amerikaanse schrijver Jesse (Ethan Hawke), op vakantie met Céline (Julie Delpy) en hun tweelingdochters, zet zijn zoontje Hank op het vliegtuig naar de VS, terug naar zijn alcoholische ex-vrouw. Zelf wonen ze in Parijs en de afstand zit Jesse dwars. Als hij dat aan Céline vertelt, voorspelt zij zomaar het einde van hun relatie.

Dat is een schok voor wie de vorige films van regisseur Linklater over dit paar heeft gezien (met dezelfde hoofdrolspelers). In 1995 ontmoetten de Franse studente en Amerikaanse toerist elkaar in 'Before Sunrise', en wandelden door Wenen. In 2004 kwam het vervolg 'Before Sunset', dat zich afspeelde in Parijs. In dit derde deel blijkt dat ze voor elkaar gekozen hebben.

Linklater gebruikt erg lange shots. Een visuele beperking die de aandacht volledig op het paar en de gesprekken vestigt. Dat werkt minder goed als je die hele voorgeschiedenis hebt gemist. De autorit vanaf het vliegveld naar huis, twaalf minuten lang gefilmd vanaf de motorkap. Een avondwandeling van een kwartier, hoogstens onderbroken door wat geiten en kijk daar, een hond. En waarom zo'n haast in die eindeloze dialogen? In hoog tempo wisselen Jesse en Céline gedachtes, dromen en spitsvondigheden uit. Alsof ze elkaar net kennen en indruk op elkaar moeten maken. Als die crisis uiteindelijk komt, blijkt dat wel een sterk staaltje scenario schrijven. Zin na zin brokkelt de onderlinge verbondenheid af, het einde voelt onafwendbaar als in een Griekse tragedie.

Hans Nauta

Overvalfilm speelt lustig met geheugen en illusie, maar is wat stuurloos
Trance

Regie: Danny Boyle Met James McAvoy, Rosario Dawson, Vincent Casse.

**

Regisseur Danny Boyle dompelde zich na de glamour van de door hem geregisseerde bejubelde openingsceremonie van de Olympische Spelen graag onder in de meer duistere kanten van de menselijke geest. Misschien iets te duister wel, gezien de plot van overvalfilm 'Trance', een film die dankzij geheugenverlies en hypnotisering van de held, een zeer bochtig verloop kent. Onvoorziene wendingen blijken fantasiebeelden, werkelijke gebeurtenissen blijken uit het geheugen gewist.

In een futuristisch kil Londen speelt James McAvoy veilingmeester Simon, belast met de veiligheid van een meesterwerk van Francisco Goya, dat op klaarlichte dag uit de veiling ontvreemd wordt. Veilingmeester Simon wordt bij de overval neergeslagen maar blijkt in de volgende scène een handlanger van de dieven te zijn die erg op hun neus kijken als hij door de klap vergeten is waar hij het schilderij tussentijds heeft verborgen. Of tenminste; dat beweert Simon. De dieven sturen de vergeetachtige veilingmeester naar een mysterieuze hypnotherapeute, die opmerkelijk snel in de gaten heeft dat het Simon niet om het vinden van verloren autosleutels maar om het vinden van een verloren meesterwerk van Goya te doen is.

'Trance' herinnert in haar spel met fantasie en werkelijkheid aan breinfilms als 'Eternal sunshine of the spotless mind' en 'Inception'. Meer dan die illustere voorgangers valt 'Trance' echter in de valkuil van de willekeur die bij zulke films altijd op de loer ligt. Waarom zou je betrokken raken bij personages wier motieven je niet doorziet? Of bij gebeurtenissen die het volgende moment alleen maar fantasie blijken? Zulk soort verhalen vereisen een strakke regisseur met grip op het breinspel en daarin schiet de losjes met clous en fraaie platen van Rembrandt en Goya goochelende Danny Boyle jammer genoeg tekort.

Jann Ruyters

Een reeks schokkende moorden, zonder moraal of verhaal
The Iceman

Regie: Ariel Vromen Met Michael Shannon, Winona Ryder.

*

'Gebaseerd op ware gebeurtenissen' staat er aan het begin van 'The Iceman'. Ariel Vromen portretteert het leven van huurmoordenaar Richard Kuklinski die in 1986 werd gearresteerd en in 2006 in gevangenschap stierf. Naar eigen zeggen had hij 200 mensen verminkt en vermoord, al dan niet in die volgorde. In de proloog zien we hem als oude man met baard in de gevangenis, mompelend dat hij geen spijt heeft. Vervolgens volgen we zijn carrière in de misdaad en zijn familieleven als toegewijde echtgenoot van Deborah (Winona Ryder) en vader van twee dochters. Zijn vrouw denkt dat hij zijn fortuin vergaart met beleggingen, in werkelijkheid snijdt hij lijken aan stukken om de politie in de war te brengen over de sterfdatum. Michael Shannon zet zijn ijzigste masker op bij het zagen, maar aan de keukentafel breekt er wel eens een glimlach door. Leuk is het wel om in de wirwar aan maffiosi ook David Schwimmer te herkennen, ooit Ross in 'Friends', en in dit groezelige gangsterverband wederom het sukkeltje. De regisseur heeft echter nauwelijks een poging ondernomen om aan de opeenvolgende aanslagen, verminkingen en moorden een helder verhaal, laat staan moraal, te verbinden. Noch maakt hij duidelijk hoe Kuklinski's toewijding aan vrouw en dochters zich verhoudt tot zijn sadistische beroepspraktijk. Het maakt van 'The Iceman' niet meer dan een stemmig gefotografeerde reeks schokkende geweldsincidenten. Echt gebeurd is geen excuus, zei Gerard Reve al.

Jann Ruyters

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden