filmrecensies

De tweestrijd tussen lichaam en geest, in een fascinerend landschap
Meteora

Regie: Spiros Stathoulopoulos. Met Theo Alexander en Tamila Koulieva.

***

Wat een landschap! Op twee hoge rotsformaties in het hart van Griekenland torenen 14de eeuwse kloosters (meteora), zwevend tussen hemel en aarde, zoals de monniken en nonnen die er wonen. De jonge non Urania wordt in een net van dikke touwen honderden meters omhoog getakeld door haar zusters. Urania leeft met een groot geheim. Ze is verliefd op de monnik Theodorus die aan de overkant woont, bovenop die andere rots. Tijdens een picknick in de vallei wisselen ze beleefdheden uit, tot ze het niet meer houden, en elkaar in de armen vallen, rillend en trillend, verbaasd over hun eigen ontembare passie. Later in een rotsspleet bedrijven ze nog inniger de liefde.

De Griekse regisseur Spiros Stathoulopoulos situeerde zijn kloosterfilm, over de tweestrijd tussen lichaam en geest, het sacrale en het profane, in een spectaculair landschap, dat al eens figureerde in een Kuifje-film en ook al eens werd aangedaan door James Bond, maar niet eerder zo fabelachtig in beeld werd gebracht, en zo'n centrale rol speelde. Op de woeste, droge grond, bezaaid met rotsen, geitjes en olijfbomen tekent hij het leven van Griekse boeren, meloenzaadjes delend met de vogels, wakend voor beren die de vijgenbomen vernielen. Daar tegenover het kloosterleven, de ascese en de zelfkastijding, en de vragen aan God die de jonge gelovigen en geliefden hebben.

Speelfilm, documentaire en animatie lopen daarbij vloeiend in elkaar over, met fantastische, naieve tekeningen gebaseerd op Byzantijnse iconen. Stathoulopoulos tovert in de viervoudige rol van scenarist, regisseur, producent én cameraman een wondertje tevoorschijn. Hij stelt zich in zijn sprookjesachtige vertelling misschien wel te bescheiden op, met het gevaar dat het verhaal als een nachtkaars uit gaat. Het is een kleine smet op zoveel buitenaardse schoonheid.

Belinda van de Graaf

De rol van Depp als indiaan voelt als een bekend trucje
The lone ranger

Regie Gore Verbinski. Met Johnny Depp, Armie Hammer en William Fichtner.

***

Piratenfilms waren 'uit' totdat regisseur Gore Verbinski en hoofdrolspeler Johnny Depp in de eigenzinnige kapitein Jack Sparrow de toekomst van het genre vonden. Na het megasucces van de serie 'Pirates of the Carribbean' is het nu 'tijd voor de hergeboorte van de western', volgens producent Jerry Bruckheimer.

'The Lone Ranger' vertelt hoe wetsdienaar John Reid, door Armie Hammer neergezet als een onhandige goedzak, zichzelf na de moord op zijn broer in een gemaskerde ruiter transformeert en op jacht gaat naar de sinistere Butch Cavendish (William Fichtner).

Net als in de Amerikaanse radioserie (van 1933 tot 1954) en de daarvan afgeleide tv-serie en speelfilms, vindt Reid de indiaan Tonto (Johnny Depp) aan zijn zijde en de trouwe viervoeter Silver onder zijn zadel. De vaste strijdkreet 'Hi-ho Silver!' sneuvelt, volgens Tonto is die te gênant. Gebleven is de muziek van Rossini's Willem Tell-ouverture, waarop een man met een missie zo lekker galoppeert. Componist Hans Zimmer speelt verder leentjebuur bij 'Once Upon a Time in the West', maar zinderend als die klassieker wordt 'The Lone Ranger' niet. Daarvoor nemen de spirituele malligheid van Tonto en de actiescènes te veel de overhand. Dwars door alle treinacrobatiek heen zie je de nieuwe attractie in Walt Disney World al voor je: twee stoomtreintjes die nek aan nek langs een zilvermijn razen.

Depp vond de Tonto uit zijn jeugd te dienstbaar en wilde dat er meer respect voor native Americans uitging van zijn eigen vertolking. Eigenaardig daarom dat zijn Tonto een verknipte geest heeft, druk bezig met het voeren van de dode vogel op zijn hoofd. Een mooi plaatje is het wel, Depp als indiaan. Zijn uiterlijk is gebaseerd op het schilderij 'I am Crow' van de Amerikaanse schilder Kirby Sattler. Los daarvan voelt de rol als een bekend trucje. Alsof Jack Sparrow een vermomming uitprobeert.

Zoals een Pirates-film kon worden opgetild door een bijzondere scène ¿ een piratenschip dat door de woestijn vaart ¿ kent ook 'The Lone Ranger' enkele verrassingen. Het is ook niet goed te verklaren waarom deze film in de VS geflopt is. In zomers vermaak doet 'The Lone Ranger' niet onder voor de gemiddelde blockbuster. Misschien is, anders dan Bruckheimer beweerde, de tijd gewoon niet rijp.

Hans Nauta

Alsof het een thriller is, zo ontrafelt Farhadi karakters en situaties
Le passé

Regie: Asghar Farhadi. Met Ali Mosaffa, Bérénice Bejo en Tahar Rahim.

***

Grote vraag was natuurlijk waarmee Asghar Farhadi als eerste Iraanse Oscarwinnaar zijn fantastische huwelijksdrama 'A Separation' zou opvolgen. Het antwoord komt niet uit Iran, maar uit Frankrijk, waar Farhadi met de Franse sterren Bérénice Bejo (uit 'The Artist') en Tahar Rahim (uit 'Un Prophète') een nieuw familiedrama maakte dat evenals 'A Separation' begint met een echtscheiding. Het Iraanse 'A Separation' en het Franse 'Le Passé' spiegelen elkaar op verschillende fronten.

Indrukwekkend zoals Farhadi hier tussen neus en lippen door het verschil tussen Iran en het westen toont. In Frankrijk is scheiden louter een formaliteit, waarvoor Ahmad op verzoek van Marie (sinds vier jaar zijn ex) even vanuit Teheran terugkeert naar Parijs. Uiteraard is Farhadi er de regisseur niet naar, om de dingen simpel voor te stellen. Ahmad arriveert in het nieuwe huishouden van Marie met de frisse blik van de buitenstaander die vragen stelt die al lang niet meer worden gesteld. Over de relatie tussen Marie en haar dochter Lucie of tussen Marie en haar nieuwe vriend Samir.

Evenals in 'A Separation' gaat Farhadi als een detective te werk in het familieleven, om karakters en situaties te ontrafelen alsof het een thriller is. In die zin lijkt Farhadi wel op Michael Haneke die ook vaak ingrediënten uit het thriller- en horrorgenre inzet. Farhadi vertelt daarbij in een beklemmend hoog tempo en met een geweldige intensiteit. Knipper even met je ogen, en je hebt een belangrijk detail gemist. De Iraanse regisseur, die in zijn thuisland in de gaten wordt gehouden en vorige maand nog door de autoriteiten werd aangehouden op het vliegveld van Teheran, houdt je vastgenageld aan je stoel.

En toch is 'Le Passé' niet zo groots en meeslepend als 'A Separation'. Het Franse familiedrama, waarvoor Bérénice Bejo in Cannes werd bekroond met de prijs voor de beste actrice, eindigt moralistischer en sentimenteler. Het is te hopen dat Farhadi evenals Kiarostami weer gaat filmen in Iran. Misschien wordt het er onder het nieuwe bewind van de Iraanse president Hassan Rohani beter op? Ook voor de met huisarrest en werkverbod opgezadelde Jafar Panahi? In zijn nieuwste, clandestien gemaakte film 'Closed Curtain' ¿ een paar maanden geleden in première in Berlijn ¿ stelt Panahi zich zijn eigen dood voor. Dit échte Iraanse drama zou niet misstaan in het Nederlandse filmlandschap.

Belinda van de Graaf

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden