Filmindustrie is illegale downloads zat

Beeld thinkstock

Nederlandse filmproducenten zijn boos. Het illegaal downloaden van films is sinds anderhalf jaar verboden, maar gebeurt nog altijd massaal. Ze hebben daarom een schadeclaim ingediend bij de overheid. De rekening kan oplopen tot honderden miljoenen euro's.

Sekam, de Nederlandse vereniging van onafhankelijke tv- en filmproducenten, diende begin dit jaar een schadeclaim in bij de overheid. De Staat werd verantwoordelijk gehouden voor het verlies dat de filmindustrie al jaren lijdt door illegale downloadwebsites als Pirate Bay. De overheid wees de claim vrij snel af, maar Sekam gaf niet op. Medio september liet advocaat Bas Le Poole weten de claim opnieuw te hebben ingediend. Het wachten is nu wederom op een antwoord van de overheid.

De producenten claimen geen specifiek bedrag. Wel verwijzen ze naar een onderzoek uit 2014 van Considerati, een expert in ICT-recht, die berekende dat piraterij de Nederlandse filmindustrie 78 miljoen euro per jaar kost. Volgens Bas Le Poole lijden de producenten al sinds 2004 onder het illegale downloaden, en kunnen de kosten dus hoog oplopen voor de overheid.

Het is sinds april 2014 in Nederland verboden om auteursrechtelijk materiaal te downloaden uit illegale bronnen. Eerder was alleen het verspreiden hiervan niet toegestaan. Maar mensen downloaden nog altijd massaal, en er is nog niemand voor veroordeeld, klaagt Le Poole. "De laatste aflevering van Game of Thrones werd binnen 12 uur 1,5 miljoen keer gedownload. Daar hebben de producenten geen cent van gezien."

Oplossing?
In Duitsland houden bedrijven bij welke ip-adressen actief zijn op illegale downloadsites. Die koppelen ze met hulp van providers aan een naam en adres zodat ze van de overtreders een schadevergoeding kunnen eisen. Vier miljoen Duitsers zouden al een waarschuwing hebben gekregen. Daarvoor moesten zij 155 euro betalen.

Toch is Le Poole geen voorstander van een eventuele invoering van het Duitse model in Nederland. "We zijn er niet op uit om de consument af te straffen", zegt hij. "We vinden dat de overheid de illegale bronnen moet aanpakken. Dat is moeilijk, maar ze moeten het toch proberen."

De oplossing lijkt te liggen bij legale services als Netflix. Als zij hun aanbod verbreden, is de kans groot dat de filmsector weer gezond kan worden. Dat bepleit San Fu Maltha, de oprichter van A-film, in het Financieel Dagblad. Daar moeten zowel de filmindustrie als de overheid, de providers en Netflix zelf een rol in spelen. "Maar dat kan niet zolang iedereen ongestraft illegaal kan kijken. De overheid heeft al beslist dat de consument niet vervolgd mag worden. Ik snap dat je je er niet populair mee maakt en het electoraal zelfmoord is, maar je moet het niet uitsluiten."

Downloaden in Nederland door de jaren heen

Het gratis downloaden van auteursrechtelijk materiaal, zoals films en boeken, was tot vorig jaar legaal in Nederland. De auteurs werden gecompenseerd via een belasting op lege cd's en dvd's.

Electronicafabrikanten waren hier niet blij mee omdat hun producten duurder werden gemaakt, en stapten naar de rechter. Deze verwees de zaak door naar het Europees Hof. Zij kregen de vraag of Nederland downloads uit illegale bronnen mocht toestaan, als dat gecompenseerd werd door de heffing.

Het hof antwoordde heel duidelijk 'nee'. "Illegaal downloaden is slecht voor de legale verkopen en het is niet acceptabel dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen kopiëren uit geoorloofde of ongeoorloofde bron", zo luidde het oordeel.

Volgens de Nederlandse wet maakte het niet uit of mensen hun films downloaden uit legale of illegale bron. Dat was slechts een gangbare interpretatie. De interpretatie die nu geldt is die van het Europees Hof. Je mag alleen downloaden als de bron de zegen van de auteur heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden