Filmfestival Cannes

CANNES - De beste film uit het competitieprogramma heeft hij niet gemaakt. Wel zorgde horror-regisseur David Cronenberg (van onder meer 'Videodrome', 'The Fly' en 'Dead Ringers') voor de bizarste en geruchtmakendste film van het 49e Filmfestival van Cannes.

'Crash' (gebasseerd op de science fiction-roman van J. G. Ballard) gaat over een man en een vrouw met een zeer vrije seksuele moraal. Als de man zwaar gewond raakt bij een auto-ongeluk, komen hij en zijn vrouw in de ban van drie met littekens overdekte en anderszins zwaar verminkte perverselingen.

Het drietal raakt seksueel opgewonden door het (echt) nadoen van de auto-ongelukken van beroemdheden (James Dean bijvoorbeeld), het fotograferen van kermende en stervende gewonden in kettingbotsingen en het elkaar met aftandse automobielen in de kreukels rijden.

“Crash is een futuristische love story die zich afspeelt in het heden”, beweerde Cronenberg op zijn persconferentie waarop hij werd begeleid door hoofdrolspelers James Spader, Hally Hunter en Rosanna Arquette. “In deze film trek ik de uiterste consequenties uit de maatschappelijke en individuele fascinatie voor techniek en seksualiteit.”

Hoewel Cronenberg via de geluidsband en belichting uitstekend een onheilspellende sfeer weet op te roepen, komt die serieuze bedoeling toch nauwelijks uit de verf. Daarvoor heeft zijn scenario te weinig om het lijf en leeft hij zich te gretig uit in het (opmerkelijk) open en bloot vertonen van allerlei perversiteiten. Alleen daardoor is het bijna pornografische 'Crash' nu even een spraakmaker.

'Les Affinités ülectives' van Paolo en Vittorio Taviani kan wel geruislozer passeren. De gerenommeerde Italiaanse broers maakten een brave en keurige tragische love story waarin ze hun bron, Goethes 'Wahlverwantschaften', reduceerden tot een smaakvol kostuumdrama. De film (met onder meer Isabelle Huppert) zit goed in elkaar en ziet er prachtig uit maar ontbeert het visuele raffinement en het sociale en culturele engagement dat vroegere Taviani's als 'La notte di San Lorenzo' en 'Kaos' tot meesterwerken maakten.

Na Bertolucci's ook al bloedeloze love story 'Stealing Beauty' voert de nieuwe Taviani tot wat eerste voorzichtige (er zijn nog twee dagen te gaan) conclusies over het 49e Filmfestival Cannes. Beroemde auteurs die hier dit jaar ruim vertegenwoordigd zijn, staan niet altijd garant voor goede films. De eens toonaangevende Bertolucci en Taviani's lijken definitief vervaagd tot schimmen uit een andere tijd. Naast persoonlijke redenen, zal dat ongetwijfeld ook te maken hebben met de al jaren durende totale malaise van de Italiaanse cinema.

De Franse film daarentegen lijkt als de vogel Phoenix uit de as herrezen. Un 'Héros très Discret' (naar de roman van Jean-François Denois) van Jacques Audiard gooit zelfs hoge ogen om de Gouden Palm te winnen. Het is een zeer afwisselend vormgegeven reconstructie van het leven en de daden van een onbeduidende man die zich aan het eind van de oorlog en in het naoorlogse Frankrijk ontpopte tot een moderne baron Von Münchhausen.

Naar algemene verwachting zal 'Un Héros très discret' de strijd om de hoogste eer aan moeten binden met 'Fargo' van Joel Coen, 'Breaking the Waves' van Lars von Trier, 'Goodbye South, Goodbye' (als outsider) van Hou Hsiao Hsien en 'Secrets and Lies' van Mike Leigh. De Engelse regisseur die eerder imponeerde met het nihilistische 'Naked' maakt nu diepe indruk met een ook stevig in de werkelijkheid wortelende speurtocht van een zwarte vrouw die na de dood van haar adoptiemoeder ontdekt dat haar biologische moeder blank is.

Opmerkelijk mag genoemd worden dat, met uitzondering van de Franse film, al de voor de Gouden Palm getipte kandidaten dicht bij de werkelijkheid blijven en een zekere huiver vertonen voor traditionele en al te bombastische dramatische middelen.

Zo er al sprake is van een trend op het 49e Filmfestival Cannes zou die weleens kunnen zijn dat de in tegenstelling tot Cronenberg terecht spraakmakende filmers zich op het moment bezighouden met het herformuleren van de verhouding tussen werkelijkheid en fictie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden