Fillon: Justitie probeert politieke moord te plegen

De Franse presidentskandidaat François Fillon, kort na de persconferentie waarin hij aankondigde door te gaan als kandidaat.  Beeld AFP
De Franse presidentskandidaat François Fillon, kort na de persconferentie waarin hij aankondigde door te gaan als kandidaat.Beeld AFP

Hij blijft doorvechten tot het bittere eind. François Fillon, de Franse presidentskandidaat voor de rechts-conservatieve partij Les Républicains, ging vanmiddag tijdens een ingelaste persconferentie snoeihard tekeer tegen de ‘politieke moord’ die justitie op hem zou plegen.

Sander Becker

De rechterlijke macht vermoordt niet alleen hem als persoon, sprak hij, maar pleegt in feite een aanslag op de naderende presidentsverkiezingen en op de democratie.

Zijn concurrenten uitten direct stevige kritiek op de toespraak. De sociaal-democratische presidentskandidaat Benoît Hamon noemde Fillons uitlatingen ‘ongelofelijk vijandig jegens rechters en justitie’. En volgens de sociaal-liberale kandidaat Emmanuel Macron heeft Fillon ‘zijn kalmte’ en ‘zijn realiteitszin’ verloren. De extreem-rechtse Marine Le Pen hield zich daarentegen stil, want zij ligt zelf ernstig met de ‘partijdige’ justitie overhoop.

Aanleiding voor de felle uithaal van Fillon is een brief die hij ’s ochtends van het parket kreeg. In dit schrijven worden hij en zijn vrouw Penelope opgeroepen om op 15 maart te verschijnen voor drie onderzoeksrechters, die het koppel dan officieel in staat van beschuldiging zullen stellen. Tot dusver liep er alleen een gerechtelijk vooronderzoek, vanwege de verdenking dat Fillon zijn vrouw en kinderen tussen 1998 en 2013 jarenlang als duurbetaalde ‘parlementair assistenten’ heeft opgevoerd zonder dat ze werk verrichtten. Zo zou de familie ten onrechte ruim 900 duizend euro hebben opgestreken.

Het satirische weekblad Le Canard enchaîné bracht de onthullingen vanaf 25 januari naar buiten. De zaak veroorzaakte grote ophef in Frankrijk. In de peilingen is Fillon inmiddels gezakt van een comfortabele 26 procent naar ongeveer 20 procent. Daardoor dreigt hij in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, op 23 april, te weinig stemmen te halen om door te dringen tot de tweede ronde. De Republikeinen zouden daarmee zijn uitgespeeld.

Ondanks dit risico weigert Fillon de handdoek in de ring te gooien. Hij is immers onschuldig, herhaalde hij vanmiddag. Nogmaals beloofde hij te zullen bewijzen dat zijn vrouw wel degelijk voor hem heeft gewerkt, ook al heeft ze dat zelf enkele jaren geleden in een Brits interview ontkend en heeft justitie tot dusver geen enkel concreet spoor van haar werkzaamheden gevonden, bijvoorbeeld in de vorm van e-mails, teksten of telefoonrekeningen.

In zijn toespraak speelde Fillon de rol van het slachtoffer dat van alle kanten wordt aangevallen. Hij zei niet te accepteren dat justitie en de ‘bevooroordeelde pers’ bij de komende verkiezingen de uitslag bepalen. Want het is ‘alleen aan het volk’ om een president te kiezen, betoogde hij, in een vocabulaire dat sterk deed denken aan dat van zijn populistische concurrente Le Pen. “Ik vraag u daarom om weerstand te bieden”, zei hij tegen de Fransen. “Ik doe dat zelf ook, net als mijn familie.”

Het is volgens Fillon van landsbelang dat de Franse kiezers hem steunen. Want als hij wordt uitgeschakeld, waarschuwde hij, zou het land de komende vijf jaar zuchten onder het ‘dwaze extreem-rechtse avontuur’ van Le Pen of onder een ‘voortzetting van het hollandisme’, met een ironische verwijzing naar de impopulaire sociaal-democratische president François Hollande.

Steunpilaar vertrekt

Maar de juridische ontwikkelingen tasten de steun voor Fillon geleidelijk aan, ook binnen zijn eigen partij. Gisteren vertrok zijn steunpilaar Bruno Le Maire, die zich in het campagneteam bezighield met Europese en internationale zaken. Le Maire, Republikeins parlementariër, vindt dat Fillon zijn woord heeft gebroken. Op 26 januari beloofde de presidentskandidaat nog dat hij zich zou terugtrekken als hij in staat van beschuldiging zou worden gesteld. Maar nu het zover is, gaat Fillon gewoon door, reden voor Le Maire en enkele getrouwen om hun favoriete kandidaat in de steek te laten.

Fillon heeft vandaag een enorme gok genomen. Het is de vraag of hij zichzelf, zijn familie en zijn partij er uiteindelijk een dienst mee bewijst. Zijn grootste concurrent Macron ligt nu al 4 procent op hem voor, en deze afstand zal door het naderende proces eerder groter dan kleiner worden. Fillon zegt te strijden tegen een juridische politieke moord, maar door zijn harde opstelling is hij mogelijk juist zelf degene die zijn politieke doodvonnis tekent − en dat van zijn Republikeinse partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden