Het consult

Fijn, naar Bali, maar hoe moet het met mijn vliegangst?

Vliegangst kan leiden tot heftige hoofdpijn.Beeld COLOURBOX

Een jonge lezeres uit Utrecht was enthousiast toen haar vriend voorstelde deze zomer naar Bali af te reizen. Maar dat was voordat ze besefte dat ze daarvoor negentien uur in een vliegtuig moet zitten.

Ze staat nu al angsten uit voor de reis door de wolken die haar te wachten staat, schrijft ze. Ze zat nooit langer dan anderhalf uur in een vliegtuig – en was altijd even bang om neer te storten.

Ze heeft weleens een paniekaanval gehad tijdens het opstijgen. En met vliegvelden heeft ze een moeizame verhouding. Haar portemonnee werd eens gestolen op Schiphol, waardoor ze een hele tijd niet van het vliegveld af mocht omdat ze geen identiteitsbewijs had. Ze is ook bang dat ze in vertrekhal het overzicht verliest, de drukte niet aankan en wegwijsborden niet begrijpt. Hoe kom ik zo snel mogelijk van mijn vlieg(veld)angst af, vraagt ze zich af.

Helaas, er is geen snelle truc waardoor de lezeres over een maand flierefluitend de wereld over vliegt, zegt psycholoog Yvette van der Pas. Zij schreef het boek 'Duizend angsten' waarin zij onder meer een hoofdstuk wijdt aan vliegangst. "Je komt er meestal niet zomaar vanaf."

Haar gedachten, over hoe het vliegtuig neerstort, hoe ze de weg kwijtraakt, maken de lezers angstig, aldus de Amsterdamse psycholoog. "Dus moet ze haar gedachten kritisch leren lezen. Wat mensen met angstklachten doen is de kans op een ongeluk overschatten. Je gedachten veranderen kan door goede cognitieve gedragstherapie. Als je anders denkt, voel je je ook anders."

Zelfhulpboek

Maar de vlucht van de lezeres staat al snel gepland, tijd om in therapie te gaan is er niet. Ze moet geen schroom voelen om naar een zelfhulpboek te grijpen. "Er zijn aardige boeken over vliegangst", zegt Van der Pas. 'Over vliegangst en hoe je ervan afkomt' door Lucas van Gerwen en 'Fobieën' door Manja de Neef en Pim Cuijpers.

Van der Pas: "Nuttige informatie over vliegen als proces kan helpen. Sommige mensen zijn bang voor de geluiden van een vliegtuig. Als die opeens geen geluid maakt, stort-ie dan neer? Nee, dan neemt de piloot even gas terug. Als je dat weet, kan het je geruststellen. Ze kan zich ook verdiepen in het vliegtuig waarmee ze vliegt en de maatschappij; dan zijn er minder onverwachte elementen."

Stap even op de trein naar Schiphol en kijk hoe de vliegtuigen opstijgen, stelt de psycholoog voor.

"Een patiënt van mij heeft dat gedaan: gewoon een beetje rondwandelen, winkel in en uit, wennen aan de omgeving. De lezeres heeft moeite met een drukke omgeving: daar kan ze op het vliegveld mee oefenen."

Goede ademhaling

Als ze toch een paniekaanval krijgt, laat ze dan ademen tot in buik; wanneer ze haar handen op haar buik legt, kan ze die ademhaling voelen. Tegen haar vriend kan ze zeggen: ik ben paniekerig, help me om rustig te worden. Dan focussen op een goede ademhaling door de buik, over iets leuks fantaseren. "Een hoge ademhaling kan paniekgevoelens geven."

Is het niet het makkelijkst als ze gewoon een slaappil of bètablokker neemt tegen de stress? Nee, zegt de psycholoog resoluut. "Als ze pillen slikt, bewijst ze voor zichzelf dat ze bang moet zijn. De beste remedie is dat ze zich aan het vliegen over geeft."

Zelf een vraag stellen? Mail naar gezondheid@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden