Taal

Fijn, die feestdagen, allemaal!

"Met kleine letter gespeld betekent hemelvaart echter tenhemelopstijging en dan is ‘fijne hemelvaart!’ toch een beetje cru."Beeld Thinkstock

Fijne kerst! Fijne paasdagen! Allemaal goed en wel, maar nu wordt ons ook al een fijne Hemelvaart gewenst. Een lezer mailde: ‘Te zijner tijd teken ik daarvoor, maar vooralsnog bevalt het me goed in dit ondermaanse.’

Hemelvaart met een hoofdletter is een verkorting van Hemelvaartsdag, voor sommigen een kerkelijke feestdag, voor velen echter niet meer dan een vrije dag. Met kleine letter gespeld betekent hemelvaart echter tenhemelopstijging en dan is ‘fijne hemelvaart!’ toch een beetje cru. Zeker in gesproken taal, waarin je het verschil tussen hoofd- en kleine letters niet hoort.

Dat we feestdagen ‘fijn’ noemen, is bepaald geen oude traditie. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal, dat onze taal tot aan de 20ste eeuw beschrijft, vermeldt wensen met zalig (zalig Pasen), maar gezegende feestdagen en gelukkig nieuwjaar staan er niet in, laat staan fijne ...dagen. In kranten duiken wensen met fijn (fijne kerstdagen) pas rond 1950 op. Fijne Hemelvaart en fijne Pinksteren dateren van na 2000.

Dat religieuze feestdagen in plaats van gezegend of zalig nu gelukkig of fijn worden genoemd, komt doordat ze geleidelijk hun associatie met religie verliezen. In een seculiere samenleving zijn zulke feestdagen voor velen simpelweg dagen waarop je lekker eet of wat leuks doet.

Vasten is weliswaar wat anders, maar toen Rutte in 2015 moslims aan het begin van de vastenmaand via Twitter een ‘fijne ramadan’ wenste, was zijn woordkeus - fijne in plaats van gezegende ramadan - geheel in lijn met fijne kerst en daarom gepast voor de premier van een seculier land. tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden