Fietsroute

Fietsen langs de vrije geest van de Zuid-Zweden

null Beeld Jessica de Korte
Beeld Jessica de Korte

De Zweden zijn vindingrijk. Tijdens de fietsroute Sydkustleden kom je op de meest artistieke plekken, van een ijs-laboratorium tot een biologische frisdrankfabriek.

Met een scherp voorwerp priegelt hij aan een stukje amber. Zijn tafel is bezaaid met spullen. Plastic zakjes, een rekenmachine, blikjes met meer bruin barnsteen. Acht­enzeventig jaar is Leif Brost, maar zijn blik is van iemand die eerder de helft van die leeftijd is. Driftig, bijna wild.

De Zweed weet alles over amber. Zoveel, dat de makers van de film ‘Jurassic Park’ bij hém om advies kwamen vragen. Ze wilden doen voorkomen dat het dino-DNA werd ontdekt via muggen, die 65 miljoen jaar geleden vastplakten aan boomhars. Het kleverige spul fos­siliseerde vervolgens tot amber. Dat verhaal moest een beetje realistisch ­lijken.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Aan de Sydkustleden, een fietsroute in Zuid-Zweden, wonen vurige Zweden. Leif – brilletje in de blauwe blouse, leren schort voor – heeft vlak bij het ­oude vissersdorp Kämpinge een ambermuseum. Het lijkt op een juttershol, maar tussen hertengeweien, opgezette meeuwen en vissersnetten liggen fossielen. “Die vind je met een beetje geluk op het strand verderop.” In het houten huis heeft Leif zijn eigen universum gecreëerd. Bizar om te horen dat de meest waardevolle amber door een criminele bende is gestolen. Hier, midden in de boerenvelden. Zo heeft Leif nog wel honderd anekdotes.

Fietsroute van het jaar

De gloednieuwe Sydkustleden sluit aan op de Sydostleden en Kattegattleden, die in 2018 Fietsroute van het Jaar was. Het beginpunt ligt in Simrishamn, een snoezig vissersstadje met pastelkleurige gevels, vakwerkhuizen en stokrozen. Als op de set van een Scan­dinavische detective-serie is op ieder detail gelet. Zelfs de grijze elektriciteitskasten zijn beschilderd door kunstenaars – paarden die zo de straat in ­lijken te springen, een meisje met een koptelefoon of een sigaarrokende visser.

Leif Brost, de amberman.  Beeld Jessica de Korte
Leif Brost, de amberman.Beeld Jessica de Korte

Hoe kun je ook eigenlijk níet artistiek zijn als je hier woont? Het Zweedse licht geeft alles glans. De graanvelden die dansen in de wind, de langgerekte zandstranden, zelfs de golfbaan die achter de duinen ligt. Eigenlijk zijn het alleen de auto’s die uit de toon vallen. Stel je eens voor dat hun gebrom zou verdwijnen, dan was dit écht de ideale plek. Een Hof van Eden, zonder oneerlijke verleidingen die roet in het eten kunnen gooien.

Als een wereldreis

Zes dagen doen mijn fietsmaatje en ik over de fietsroute van 262 kilometer. Rustig aan. Leif, de amber-deskundige, ontmoeten we op dag drie. Maar dag één voelt al als een wereldreis. In een haven ligt een verroest schip zoals je ze in Cuba ziet. Een beschilderde havenloods: net een stukje Rotterdam. De gele kerk in Borrby doet met zijn art-nouveau-glas-in-loodramen Frans aan. Örum 119, een kilometer van de route af in Löderup, oogt dan weer op en top Scandinavisch. De strakke stoelen en planten lijken zo uit een Ikea-folder te komen.

Örum 119 verbeeldt mooi de vindingrijkheid van de Zweed, die ook van een ecologisch tintje houdt. Elin Falkman (35) bedacht een hotel, tuincentrum, ijs-laboratorium en pizza-restaurant met houtovens ineen. Isabelle Borg Nilsson (26) – sierlijke blouse, zwarte rok – rent door de tuin en kas om iedereen van hun bestellingen te voorzien. Hoe zwaar haar dienbladen ook zijn, de glimlach blijft op haar gezicht staan. “In de buurt wonen veel kunstenaars, die komen vooral hier. Sorry, ik moet weer verder!”

null Beeld Jessica de Korte
Beeld Jessica de Korte

Zo’n vlotte stek, midden op het platteland. Voor eigenaresse Elin was dat geen gek idee, vertelt ze in perfect Engels. Eerder woonde ze met haar man in Schotland. “In Edinburgh hadden we een koffieplek met winkel, een beetje zoals hier. We waren juist op zoek naar een meer afgelegen plek. Eerst een ­hotel, later kwam daar steeds iets bij.” De pizza was een idee van een vriendin. In de zomer loopt het acht weken storm, ’s winters is het gebied leeg. Dan gaan de Zweedse vakantiegangers weer naar huis. Maar zie je de vastberaden blik van Elin, dat weet je dat ze gaat ­slagen.

Roze zomerjurken

Al fietsend volgen oude villa’s, glazen appartementen en houten strandhuisjes elkaar op. Blonde meisjes in roze zomerjurken – en met strohoed op, écht – rennen door het zand. Soms is de weg eentonig. De wind lijkt altijd tegen. Maar dan komt een welkome onderbreking. Een koffietent waar jongedames met strikken om het hoofd latte’s in sierlijke glazen serveren, een kokos-chocoladebol erbij, of zuurstokroze taart. Tieners springen vanaf een steiger in zee. In een oud landhuis spelen jazz-musici bij een high-tea met macarons en glutenvrije muffins. Is niets dan stoffig en saai?

Susanna Strandqvist (46) vertelt in Trelleborg (op dag twee) hoe ze met haar moeder en twee zussen boetiek Ting Ute & Inne runt. Samen ontwerpen ze interieurs en tuinen, met ook ­eigen decoratie. “Als mijn zus een slechte dag heeft, zie ik dat aan haar ogen. We kennen elkaar zó goed. Ruzie hebben we nooit.” Voor ideeën reizen de drie dames zelfs af naar Bali. Bij Soda­licious, een miniproducent van biolo­gische ­frisdranken waar je zo naar binnen kunt lopen, zoekt Kenny Hansson (29) dan weer over de hele wereld naar de juiste natuurlijke aroma’s, van de Verenigde Staten en Brazilië tot aan China.

null Beeld Jessica de Korte
Beeld Jessica de Korte

In de Sodalicious-recepten zitten gember, zwarte rijst, rabarber en hibiscus-bloemen. Het is als de gerechten die de kok van restaurant Bastard in Malmö (dag vier) maakt. Sorbetijs met zeezout en olijfolie. Rode biet met pistache en lijnzaadcrackers. Gedurfd.

Zweeds-Zuid-Amerikaanse mix

Lef heeft ook de half-Chileense Linda Letelier Hansson (44), die als kind niet snapte waarom niemand bonen lustte en later tóch een eettent met een Zweeds-Zuid-Amerikaanse mix begon: Lindas Fingermat. Direct naast het strand van Skanör, drie kwartier fietsen van de amberman. “Ik herinner me nog goed dat papa en mama de auto volpakten met koffie, zelfgemaakte aardappelsalade en groenten, en dan naar een klein meer reden. We brachten daar de hele dag door. Baden, boeken lezen, later stak mijn vader de grill aan.”

Linda Letelier Hansson met haar man in Lindas Fingermat, een restaurantje bij het strand van Skänor. Beeld Jessica de Korte
Linda Letelier Hansson met haar man in Lindas Fingermat, een restaurantje bij het strand van Skänor.Beeld Jessica de Korte

Dát is wat je hier voelt. Linda heeft het net verwoord. Het vrije leven. Als de dagen langer en zonniger worden, doet iedereen mee. Ik weet niet waar ik meer van smul – het strandleven, de stille bossen of de zonsondergang iedere avond, als de havens en terrassen een lichtgele of oranje gloed krijgen. De lucht nog feller gekleurd dan de zuurstokroze taart in de koffietentjes. “Kom op, je hebt genoeg foto’s gemaakt,” hoor ik een Amerikaanse de laatste avond in Helsingborg tegen haar man zeggen. Hij lijkt teleurgesteld, maar protesteert niet. Niemand houdt mij ­tegen.

null Beeld Jessica de Korte
Beeld Jessica de Korte
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden