Fietsen in Amsterdam-aan-de-Theems

Londen trekt een miljard uit om naar Nederlands voorbeeld fietsgebruik te stimuleren

ARJEN VAN DER HORST

LONDEN - Nog niet zo lang geleden fietste Tom Bogdanowicz als een stuk aangeschoten wild in de Londense stadsjungle. De fietsfanaat rijdt al zijn hele leven door de Britse hoofdstad, maar het is niet altijd een pretje. Taxichauffeurs die hem uitschelden, automobilisten die toeteren als hij niet snel genoeg aan de kant gaat. De boodschap was al die jaren duidelijk: voor fietsers is geen plaats op het Londense asfalt.

Maar langzaam voltrekt zich een fietsrevolutie in de Britse hoofdstad. Bogdanowicz, met zijn zoon Adam in het kinderzitje op de fiets, toont zijn wijk Hackney in het oosten van Londen. Met trots laat hij zien wat nog een noviteit is voor de Londenaren: een weg die exclusief voor fietsers is. Het brede fietspad verbindt Hackney met het centrum van de stad. "Dit is precies wat we nodig hebben. Jullie zijn dit soort wegen gewend in Nederland, maar hier is het zeldzaam. We hebben veel meer exclusieve fietspaden nodig, zodat fietsers met kinderen veilig de straat op kunnen gaan."

Hoewel de fietsinfrastructuur van Londen nog hopeloos achterblijft bij die van Nederland, stappen steeds meer inwoners van de Britse hoofdstad op de tweewieler. Elke dag leggen Londenaren 570.000 ritjes per fiets af, bijna evenveel als in Amsterdam. Londen heeft wel tien keer meer inwoners dan Amsterdam, maar als je het vergelijk met tien jaar geleden dan heeft de Britse hoofdstad een enorme sprong voorwaarts gemaakt. Sinds 2000 is het aantal fietsers ruim verdubbeld.

Bogdanowicz werkt voor de London Cycling Campaign, die zich inzet voor een betere fietsinfrastructuur. Volgens hem staan Londenaren te popelen om te gaan fietsen. "Londenaren zitten even graag op de fiets als Nederlanders. Het probleem is dat veel Londenaren dat niet doen, omdat de wegen niet zo veilig zijn als in Nederland."

Maar het tij lijkt te keren. Met Boris Johnson aan het roer heeft de Britse hoofdstad in iedere geval een burgemeester die fietsen hoog op de agenda heeft gezet. Zo introduceerde de burgemeester, die zelf geregeld naar zijn werk fietst, in 2009 de populaire Boris Bikes, de Londense variant van het witte-fietsenplan. Vorig jaar benoemde hij Andrew Gilligan als zijn 'fietstsaar' om zijn beleid een permanent karakter te geven. Zij meest ambitieuze plan lanceerde hij eerder dit jaar: de Mayor's Vision for Cycling. Johnson heeft ruim een miljard euro vrijgemaakt om de komende tien jaar onder meer een netwerk van fietspaden aan te leggen (zie kader).

Londen kijkt voor inspiratie naar Nederland. Gilligan was eerder deze zomer op werkbezoek in Amsterdam: "Waar ik erg in geïnteresseerd ben is de politieke besluitvorming. We denken dat de Nederlanders altijd massaal op de fiets hebben gezeten, maar ook zij moeten ergens zijn begonnen. De enorme stijging van het aantal fietsers in de jaren zeventig en tachtig is een direct gevolg geweest van het Nederlandse overheidsbeleid. Ik wil weten hoe de overheid dat beleid heeft verkocht aan de kiezers."

Nederland is graag bereid om te helpen. De Dutch Cycling Embassy, een organisatie die de Nederlandse fietscultuur promoot, gaf onlangs een presentatie in Londen. Volgens Tom Bogdanowicz is het Nederlandse model niet een keuze voor Londen, maar een bittere noodzaak. "De stad is helemaal dicht geslibd. Het is onmogelijk om nog meer ruimte voor auto's te maken zonder hele wijken plat te leggen. Bovendien hebben we in dit land grote problemen met zwaarlijvigheid en diabetes door slechte eetgewoontes en te weinig beweging, veel meer dan in Nederland. Een fietsvriendelijker Londen lost niet alleen ons transportprobleem op, maar maakt mensen ook gezonder."

Londen heeft 913 miljoen pond (1,07 miljard euro) vrijgemaakt voor een ambitieus plan dat grote delen van Londen onderling met fietspaden moet verbinden. Zo komt er een nieuwe 'fietssnelweg' van 24 kilometer van Oost- naar West-Londen. Het fietspad zal naar Nederlands voorbeeld gescheiden worden van autowegen.

Trage rotonde, snelweg en mini-Hollands
London wil daarnaast in de verschillende stadsdelen 'mini-Hollands' creëren. Elke deelgemeente krijgt een eigen fietsplan met wegwijzers die fietsers door rustige straten dirigeren. De fietssnelwegen moeten al deze plaatselijke netwerken aan elkaar knopen. Om woon-werkverkeer met de fiets te stimuleren wil Londen 'cycle hubs' bij metro- en treinstation bouwen, oftewel: grote fietsstallingen.

Een ander Nederlands voorbeeld dat Londen wil overnemen, zijn de fietsrotondes. Rotondes in Londen zijn notoir onveilig voor fietsers, omdat ze zo ingericht zijn dat auto's zo snel mogelijk kunnen doorrijden. Deze week is een experiment afgesloten met een 'trage' rotonde uit Nederland, compleet met gescheiden fietspaden. Londen wil nu een groot aantal 'snelle' rotondes ombouwen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden