“Feyenoord krijgt niet genoeg van het bedrijfsleven & rdquo;

Als Ajax weer eens het kampioenschap viert of een cup heeft gewonnen, staat hij niet te springen. “Maar ik ben er de man niet naar om frustraties naar buiten te brengen”, zegt hij bedachtzaam. Na een korte stilte: “Ach, ik gun Ajax al het goede. Maar het zit me dwars dat Feyenoord op het niveau van internationale subtopper blijft steken. Toch ben ik niet somber. Dat ene briljante seizoen kòmt, en daarmee de omslag,”

Bram Peper, burgemeester van Rotterdam die als oud semi-prof van RCH en later als amateur van V.O.C. het zweet van kleedkamers rook, filosofeert over Feyenoord. Nu de Trots van Zuid in het net afgesloten seizoen er niet in slaagde een hoofdprijs te winnen en zo weer een ontvangst aan de Coolsingel misliep, is het tijd voor een evaluatie. Peper is kritisch maar wil van doemdemken niet weten. “Zie de fantastische Kuip. Het enthousiasme rond die renovatie heeft heel veel losgemaakt in Rotterdam. De investering van toen, mede mogelijk gemaakt door de gemeente en vooral ook de inspanningen van toenmalig wethouder Linthorst, was een teken van 'Jullie, Feyenoord, horen bij ons'. Daar was dus wel iets aan de hand. De wil en drang zijn onmiskenbaar aanwezig, nu de uitvoering.”

De (voormalige) arbeidersclub Feyenoord boeit Peper in hoge mate, al waakt hij ervoor zich als een echte supporter van de club van Zuid te etaleren. Want Rotterdam is ook Sparta, nota bene dit seizoen bekerfinalist, en Excelsior, klein maar daarom zeker niet onbemind. Als burgemeester heeft hij daar maar rekening mee te houden. Toch: “Waar het bij Feyenoord op aankomt, is een grotere identificatie met Rotterdam. Dat zou vanzelfsprekend moeten zijn, maar om een of andere reden stokt de wisselwerking. Zoals Amsterdam en Ajax wereldwijd reclame voor elkaar maken, zo zou dat ook met Rotterdam en Feyenoord moeten. Ik heb daar wel ideeën over.”

Er zijn momenten, erkent hij, dat hij zo alle energie en tijd in Feyenoord zou willen steken. “Wij zijn op weg naar een geweldige stad en Feyenoord met z'n rijke historie hoort daarbij. Maar ìk kan geen mensen aanwijzen die dat zo even kunnen verwezenlijken. Het zal echt niet makkelijk zijn om vijf, zes mensen te 'spotten', tegen hen te zeggen 'Gaan jullie Feyenoord nu besturen'. Waarmee ik niks ten nadele van de huidige voorzitter Van den Herik wil zeggen hoor. Maar ik denk dat het goed is als de club breder wordt gedragen.”

Feyenoord moet met z'n enorme mogelijkheden in staat zijn de eeuwige rivaal Ajax zowel sportief als commercieel te evenaren, zelfs te passeren, is zijn opvatting. “Ik gun Ajax het succes, maar het zou me welkom zijn als het met Feyenoord diezelfde kant opgaat. De club heeft een topstadion en een hondstrouw legioen. De supporters komen al lang niet meer alleen uit Rotterdam. Ik zie spandoeken met 'Hattem groet Feyenoord', ze komen werkelijk uit alle hoeken en gaten. Daar ligt het niet aan. Een schuldvraag is niet aan de orde. Dat Feyenoord er maar niet in slaagt de absolute top te bereiken en vast te houden, ligt in hoge mate aan de ontwikkeling van de stad. Ik ben ervan overtuigd dat de positie van Feyenoord heel veel te maken heeft met de geschiedenis van Rotterdam.”

De socioloog Peper ziet overeenkomsten tussen de teloorgang van de arbeidersbeweging en de ontwikkeling van Feyenoord na het behalen van de Europacup voor Landskampioenen, op 6 mei 1970 in het San Siro-stadion van Milaan. “Daarna heeft de club het nèt niet gemaakt. In '84 was er dankzij de Amsterdammer Johan Cruijff nog een kampioenschap en een paar jaar geleden werd die prestatie herhaald. Helaas waren dat uitzonderingen. Feyenoord is van oudsher een arbeidersclub, gevoed door de volkse cultuur van Zuid. De club werd 'aangestuurd' door de arbeiderselite en waarvan toenmalig voorzitter Cor Kieboom de voornaamste exponent was. Geslaagde en geemancipeerde personen, die samen de club maakten. De havenbaronnen keken op afstand toe. Ze koesterden best sympathie voor Feyenoord, maar sloten de club ook weer niet in de armen. Dat zie je nog. Dit terwijl het mogelijk moet zijn de grote, typisch Rotterdamse bedrijven in Feyenoord te interesseren. Maar zakelijk en artistiek is het kennelijk nog steeds niet aantrekkelijk genoeg.”

Enkele grote havenstakingen zetten de arbeidersbeweging in de jaren '70 onder druk. “Vergeet niet dat Feyenoord deel was van die cultuur”, benadrukt Peper. “Cor Kieboom, Guus Couwenberg, ze waren heel belangrijke mensen voor de club, voor heel Rotterdam. Maar door de turbulente conflicten in de haven, ontstond een nieuw type manager. De patroon hield op te bestaan. Je kreeg een afbrokkelende elite, aan beide kanten van de Maas. Daar is dan wel iets voor in de plaats gekomen, maar o, wat gaat dat moeizaam. Voor Amsterdam, voor Ajax, geldt dat niet. Van Praag, Van Os, Coronel, de bestuurders van die club, zijn van die heel Amsterdamse mensen die de cultuur van en de mogelijkheden binnen hun stad van haver tot gort kennen. Ze worden gevoed door een heel brede achterban, de culturele, financiële en industriële elite die Feyenoord juist zo mist.”

Van den Herik mist een groepering om zich heen die hem en de club mede draagt en voedt, zegt Peper. De huidige preses heeft een heel andere achtergrond heeft dan voorzitter Kieboom, dertig jaar geleden. De olie- en kolenhandelaar Cor Kieboom van de Rosestraat, legendarisch vanwege z'n uitspraak 'Waar staat geschreven dat ik consequent moet zijn?', Rotterdammer ook die tot aan zijn dood één was met het 'volk' en tot aan z'n middel in Feyenoord stond. Daartegenover Jorien van den Herik, de internationaal georiënteerde dakbedekker en miljonair die Feyenoord enkele jaren geleden persoonlijk voor een bankroet behoedde, zich dag en nacht voor de club inspant, maar de 'voeling' met gewone mensen lijkt te missen. En die doodgewone Rotterdammers kunnen met hun schat aan (zaken)relaties van veel waarde zijn voor Feyenoord.

Peper: “Je ziet soms het hulpeloze onvermogen van het bestuur om contacten met de elite te krijgen. Dit terwijl je ondernemers voor een club als Feyenoord niet warm genoeg kunt maken. Daardoor krijgt Feyenoord niet genoeg. Ik hoop dat dit verbetert. Op het moment bijvoorbeeld, waarop zich een natuurlijke stadselite heeft ontwikkeld en Feyenoord een uitmuntend seizoen heeft. De afstand tussen de stedelijke elite en de arbeiderselite op Zuid was eigenlijk nooit van belang, totdat de toevoer stokte. Na 1970 dus. Ik herinner me nog de jaren '60, waarin Feyenoord het mooiste voetbal van Nederland speelde en toch maar zelden kampioen werd. Toch liep heel Rotterdam elke veertien dagen uit om spelers als Van der Gijp, Schouten en Bouwmeester aan het werk te zien.”

Peper wijst erop dat het Ajax van nu ook een ander is dan dat van pakweg zes jaar geleden. De periode dat Ton Harmsen er de scepter zwaaide, ligt nog vers in het geheugen. Sportief presteerde Ajax weinig en bovendien kreeg de club te maken met een zwart-geldschandaal. “Het ging heel belabberd met Ajax, maar als vereniging is ze er heel goed uitgekomen. De uitstraling van het verenigingsimago is enorm. Dat is een stokpaardje van me. Bij Ajax zie je nog maar een paar smetjes op een glanzende sfeer erom heen. Dat moet bij Feyenoord ook kunnen, zeker nu de nieuwe Erasmusbrug de zuidelijke en de noordelijke kant van deze fantastische stad dichter bij elkaar elkaar brengt. De Kuip komt daardoor steeds meer 'in' de stad te liggen en dat geeft nieuwe mogelijkheden. Het benutten van die kansen duurt me echter te lang.”

Welbeschouwd ziet de burgemeester Feyenoord als een stuk kapitaal. “Dat kun je vergroten door te kijken in wijken en buurten die met de club verbonden zijn. Begin aan de voet van de Kuip. Hoeveel mensen uit andere culturen wonen daar nu wel niet? Feyenoord zou meer moeten samenwerken met gemeente, scholen, amateurverenigingen die het vaak niet zo breed hebben. Als ik daarover praat, denk ik 'Ik wilde dat ik aan de slag kon'. Er is een fantastisch netwerk op Zuid. Ik zou Feyenoord willen aanraden om veel meer nog dan nu te mikken op het verenigingselement. Voor de beeldvorming is dat van belang. Kijk naar Ajax, de behoefte om te stijgen, om af te zien, is heel groot in die kringen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden