Festivalseizoen in zuidelijk Afrika

Hij verwachtte niet zoveel van de wereldmuziekfestivals in het zuiden van Afrika. Maar correspondent Niels Posthumus had het helemaal mis: fantastische muziek, lekker eten en schone toiletten. Op naar het Oppikoppi-festival in Zuid-Afrika.

Zes maanden, zes grote festivals

Zuidelijk Afrika kent naast Bushfire in Swaziland nog een groot aantal andere festivals. De bekendste vinden plaats in de koelere maanden april tot en met september. Hieronder een selectie.

AfrikaBurn (april, Zuid-Afrika) Gebaseerd op het Burning Man-festival in de Verenigde Staten. Vindt plaats op de afgelegen Stonehenge-boerderij in de halfwoestijn nabij Tankwa Karoo National Park, en draait volgens de organisatie om kunst, muziek, ruilhandel, verkleedpartijen en zelfexpressie. Dit jaar kwamen er 12.000 mensen op af.

Strab (mei, Mozambique) De naam is een afkorting van Subterranean Rhythm and Blues. Rock en blues zijn de belangrijkste muziekgenres op dit driedaagse festival in Ponta Malongane in het zuiden van Mozambique. Het festival vindt plaats op een prachtig strand, met traditioneel een beachparty op de dag voor de officiële start.

National Arts Festival (juni, Zuid-Afrika) Dit tiendaagse evenement in de stad Grahamstown is het oudste, grootste en bekendste culturele festival van Zuid-Afrika. Veel theater, maar ook muziek, opera, jazz, dans, beeldende kunst en film. Vorig jaar werden er zo'n 250.000 kaarten voor voorstellingen verkocht. Veel optredens en exposities zijn echter gratis.

Knysna Oyster Festival (juli, Zuid-Afrika)

Tien dagen die in het teken staan van oesters, niet ver van Kaapstad: wedstrijden oesters eten, oesterproeverijen, oesterbarbecues. En alles wegspoelen met Zuid-Afrikaanse wijn. Er zijn ook andere evenementen om het eten heen gebouwd. Een marathon en een fietstocht bijvoorbeeld, waaraan zo'n 13.000 mensen deelnemen.

Oppikoppi (augustus, Zuid-Afrika) Als we Bushfire vergelijken met Lowlands, dan is Oppikoppi het Pinkpop van zuidelijk Afrika. Vroeger was het vooral een rockfestival, tegenwoordig is er een mix van alle denkbare muziekgenres te horen. Oppikoppi is maar drie uur rijden van Johannesburg. Er komen zo'n 20.000 mensen op af.

Lake of Stars (september, Malawi)

Cultureel festival op een strand aan het prachtige Malawi-meer. Tijdschrift Time Out noemde Lake of Stars vorig jaar het festival op de mooiste locatie ter wereld. Tientallen voorstellingen verdeeld over drie dagen: theater, muziek, TED-achtige toespraken, dans. Het festival wordt door zo'n 3.000 mensen bezocht.

tekst Niels Posthumus

De Zuid-Afrikaanse weg voor ons is droog en stoffig. Naast en achter mij in de auto hebben twee vriendinnen hun eerste biertjes opengetrokken. Ze zingen mee met de cd die door de auto schalt. We zijn op weg naar muziekfestival Oppikoppi, Afrikaans voor 'op de heuvel'. De rit vanuit Johannesburg doet me denken aan die van twee maanden geleden, toen ik met dezelfde twee vriendinnen naar Bushfire in buurland Swaziland reed. Mijn eerste festival in zuidelijk Afrika.

De muziek in de auto is van Kingfisha. Ik had voor Bushfire nog nooit van de band gehoord. Ze waren de tweede act op de eerste dag: niet echt een grote naam dus. Festivalgangers druppelden nog binnen toen ze aan het spelen waren. En toch wist ik al na een paar nummers dat die onbekende band dat weekend voor mij het hoogtepunt zou vormen.

Ook nu, op weg naar mijn tweede Afrikaanse festival, besef ik weer waarom de muziek mij toen zo aansprak. De hele wereld komt er in samen: Jamaicaanse reggae en dub vervloeien met Europese elektronische invloeden, zes Australische muzikanten op een Canadees platenlabel, en dat alles destijds op een podium in het zuiden van Afrika.

Bushfire werd geadverteerd als cultureel festival met wereldmuziek. Ik heb die term altijd vreemd gevonden. Alsof westerse popmuziek niet bij de wereld hoort. Neemt niet weg dat het label in Nederlandse platenzaken voor mij wel altijd betekende: overslaan. Maar in Swaziland was ik opeens om. Kingfisha maakte korte metten met alle clichés in mijn hoofd. De band bewees dat popmuziek vaak alleen maar mooier wordt als invloeden uit de hele wereld erin samenkomen.

Het zal ook de ambiance zijn geweest. De locatie voor Bushfire was prachtig: de Ezulwini-vallei. Het festivalterrein werd omringd door suikerrietvelden en heuvels, en strekte zich uit achter de kunstgalerie House of Fire. Eerst een overdekt amfitheater, een binnenpodium. Met de rug daarnaartoe de main stage, in de openlucht natuurlijk, want regenen doet het in mei zelden in Swaziland. Aan het eind van het festivalterrein, tegen de camping aan, nog twee kleinere podia.

Er traden bands op uit alle windstreken. Veel acts uit Zuid-Afrika, maar ook uit Oostenrijk, Duitsland, Nieuw-Zeeland, Kenia, de Verenigde Staten, Spanje, Zwitserland, Canada en Israël. Roos Galjaard vertegenwoordigde Nederland. Pachanga, een zangeres uit Swaziland zelf, had een uur voor het optreden van Kingfisha de tiende editie van het festival afgetrapt.

Bushfire is - net als Oppikoppi - een van de bekendste festivals van zuidelijk Afrika. CNN noemde het een van de zeven Afrikaanse muziekfestivals die je een keer bezocht moet hebben. Onlangs riep de BBC Bushfire nog uit tot het beste Afrikaanse muziekfestival. Geen verkeerde keus dus om juist met dat festival te beginnen.

Zo'n 20.000 mensen kwamen af op de bands, films, theatervoorstellingen, poëzievoordrachten en tentoonstellingen. Veel bezoekers boekten een kamer in de hotels rond de nabijgelegen hoofdstad Mbabane, anderen kwamen slechts voor één dag. Ik en mijn vriendinnen hadden, net als een paar duizend anderen, besloten te kamperen. Want een festival beleef je het best vanuit een tent, toch?

Toen ik nog in Nederland woonde, plande ik mijn zomers altijd vol met festivals. Maar de afgelopen drie jaren in Afrika dacht ik er zelden aan. Waarschijnlijk vanwege die gekke term wereldmuziek. Ook andere vooroordelen die ik koesterde bleken ongegrond. Bushfire was een strak georganiseerde, goed geoliede machine: warme douches, korte rijen, lekker eten, met schonere toiletten dan ik me van Nederlandse festivals herinner, mooie aankleding, de lichtshows en geluidskwaliteit optimaal.

Ik ben benieuwd of dit op Oppikoppi straks hetzelfde zal zijn. Mijn vooroordelen zijn omgeslagen in een vrolijke nieuwsgierigheid.En ik ben niet de enige: een festivalbezoek is een gangbaar onderdeel geworden van een backpacktrip door zuidelijk Afrika. Ik hoorde op Bushfire Engels, Duits, Nederlands, Portugees en Frans.

Nu, twee maanden later, ligt het programma van Oppikoppi op mijn dashboard. Een enkele bandnaam herken ik. Bombshelter Beast bijvoorbeeld - die vond ik ook goed op Bushfire. Zie, ik begin me zowaar al te verheugen op die wereldmuziek. "Bad Peter, dat is ook echt een fantastische band", verzekert de vriendin op de achterbank me. Ik ben benieuwd. Nooit van gehoord. Maar wellicht dat we binnenkort, op weg naar mijn derde Afrikaanse festival, in de auto meezingen met de nieuwste cd van Bad Peter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden