Review

Festival van weinig woorden

De cinema is in Venetië ’back to basics’. In de beste films die op het festival worden vertoond, wordt nauwelijks een woord gesproken; fictie wordt gevangen alsof het om een documentaire gaat.

De Franse regisseur François Ozon verraste festivalgangers in Venetië afgelopen week met een heuse dijenkletser. ’Potiche’ is een lach-of-ik-schiet-komedie in kitscherige seventies-stijl waarin het befaamde acteurskoppel Catherine Deneuve en Gerard Depardieu een dansje doet voor de camera. Met de komische toneelbewerking lonkt Ozon duidelijk naar zijn succes ’8 Femmes’, waarin Deneuve al eens zingend en dansend ten tonele verscheen en waarin Ozon eerder vrolijk aan de haal ging met retro-kapsels en -kostuums.

Het kakelbonte universum van Ozon staat in Venetië nogal op zichzelf. In de beste films die hier worden vertoond wordt nauwelijks een woord gesproken, en wordt fictie gevangen alsof het om een documentaire gaat. Verbluffend is ’Essential Killing’, de nieuwste film van de Poolse veteraan Jerzy Skolimowski over een Afghaanse man die gevangen genomen wordt door het Amerikaanse leger, maar onderweg weet te ontsnappen, en zich vervolgens in een verlaten winterland, ergens in Europa, moet zien te redden. We volgen de man op zijn overlevingstocht door sneeuw en ijs, opgejaagd als een wild dier, en zelf ook meer en meer dierlijke instincten vertonend. De Amerikaanse acteur Vincent Gallo, die deze Mohammed speelt, spreekt gedurende het hele helse avontuur geen woord, waardoor de ban ook niet wordt verbroken. ’Essential Killing’ is een duizelingwekkende film die kernvragen stelt over mens en machine, jager en opgejaagde, en doden uit lijfsbehoud. Alle achting voor hoofdrolspeler Vincent Gallo, die ook nog twee films als regisseur gaat presenteren: naast de korte film ’The Agent’, ook de competitiefilm ’Promises Written in Water’.

Even adembenemende documentair gedraaide fictie is ’Silent Souls’ van de Russische regisseur Aleksei Fedorchenko. Hij vertelt in krachtige, kale beelden over een man die samen met zijn beste vriend in een oude auto stapt en duizenden kilometers aflegt om vaarwel te zeggen tegen zijn jong gestorven vrouw, daarbij de rituelen van de Merja-cultuur in acht nemend, een oude Fins-Oegrische stam in West-Rusland. Ook hier weinig woorden. En het zijn niet de getoonde, maar de ingeslikte tranen die grote emoties loswoelen.

Bij de twee Amerikaanse dames die een film in competitie hebben, zien we dezelfde hang naar het documentaire detail. Kelly Reichardt schetst in ’Meek’s Cutoff’ de dwaaltocht van drie families blanke ’settlers’ in 19de-eeuws Amerika, waarbij het wilde westen van John Wayne is verruild voor een taaie overlevingstocht op onbekend grondgebied. Hier geen kampvuurromantiek, maar zwijgend breiende vrouwen, en magere echtgenoten die de eerste de beste indiaan met een touw vangen en vastbinden.

En ook al speelt ’Somewhere’ van Sofia Coppola in het acteurswereldje van hedendaags Hollywood, ook hier gaat het om een man die de weg kwijt is. Het zijn stuk voor stuk existentiële drama’s met een opvallend minimalistische vormgeving. Vaak staat een enkele persoon centraal, om de karakterstudie ook echt een kans te geven. Evenals Vincent Gallo in ’Essential Killing’ spreekt Stephen Dorff in ’Somewhere’ nauwelijks een woord. De cinema is in Venetië ’back to basics’. En het lijkt erop dat de documentair gedraaide Irakfilm ’The Hurt Locker’ van Kathryn Bigelow – die in de lente alle Oscars wegkaapte voor de neus van ’Avatar’ – de toon dit jaar aardig heeft gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden