Fernando Lameirinhas 40 jaar gitarist: Mooie muziek is net als vrijen.

Het was de grote verandering in het leven van Fernando Lameirinhas (61): ,,Heel lang was ik een verlegen, ingehouden iemand. Werd ik alleen extravert op het podium. Ik wilde muziek maken en liedjes schrijven, dat was het. Ik speelde ook toen al met mijn broer, maar hij was de woordvoerder van ons twee. Eigenlijk verschool ik me achter zijn rug. Zo'n vijftien jaar geleden heb ik mijn leven in eigen hand genomen. Een bewuste stap, ik wilde verantwoordelijkheid nemen voor mijzelf.''

De gitarist en liedjesschrijver benadrukt steeds weer dit beslissende moment, zo'n vijftien jaar geleden. Al vanaf het begin van zijn muzikale carrière, die inmiddels 40 jaar beslaat, speelt Fernando samen met zijn broer Antonio Lameirinhas. Het gezin moest in 1959 vluchten uit Portugal voor de Salazar-dictatuur, Fernando was toen 15. Eerst streken ze in België neer. De broers werden daar en in Nederland in de jaren '60 bekend als het duo Jess & James. Ze speelde Engelstalige popmuziek die zich, via allerlei bands en bandjes onder andere namen, langzaam ontwikkelde tot jazzrock.

De wending die in het gesprek steeds terugkomt is het besluit van Fernando Lameirinhas om zijn Portugese wortels te tonen aan het Nederlands publiek. ,,Mijn visie op muziek is helemaal veranderd. Ik had genoeg van muziek met elektrische gitaren en al die effecten. Ook daar kun je je achter verschuilen. Maar ik besefte op een bepaald moment dat ik dat helemaal niet nodig had. Mijn kracht was ik zelf. De eerste keus die ik heb gemaakt was: ik zing niet meer in het Engels. Ik ben een Portugese Nederlander die zingt in het Portugees. En ik doe dat onder mijn eigen naam. Kan me niet schelen dat niemand hem uit kan spreken.''

Beschrijft u uw handen eens.

,,Eigenlijk heb ik niet de handen van een instrumentalist, ik heb de handen van een werker. Korte vingers. Precies de handen van mijn vader. Je hebt altijd het beeld van de muzikant met de verfijnde handen. Misschien is mijn ziel verfijnd, maar mijn handen zeker niet, haha. De vingers van mijn linkerhand hebben korte nagels en de toppen zijn een en al eelt, helemaal verhard na veertig jaar spelen. Het lijkt wel alsof de snaren erin staan. Rechts is met lange nagels. Vroeger heb ik wel met een plectrum gespeeld, maar toen ik vijftien jaar geleden genoeg kreeg van de apparaten, heb ik dat ook afgeschaft. Ik wilde mijzelf exprimeren op zijn eenvoudigst, met wat ik kon spelen op een gewone gitaar. Daarmee, én met met mijn liedjes, wil ik mensen raken.''

Bent u een goede gitarist? Oefent u nog veel?

,,Ik hoef niet meer te oefenen. Zeldzaam. Ik ben niet de beste gitarist, pfff, nee, maar ik heb ook geen belangstelling daarvoor. Ik werk met Leonardo Amuedo, dát is een echte gitarist. Daar geniet ik van. Mijn hart vibreert van mooie muziek, het is net als vrijen. Zo iets lekkers! Toen ik nog een jongen was, had ik wel die ambitie, wilde ik indruk maken met loopjes en daar oefende ik dan heel hard op. Maar op een gegeven moment heb ik gezegd: dat ben ik niet. Ik ben een zanger. Een liedjesschrijver. Mijn gitaarspel is daaraan ondergeschikt.''

Wanneer kwam u erachter dat u een muzikaal talent had, dat u muzikant wilde worden?

,,Muzikant en muzikaal zijn voor mij twee verschillende dingen. Er zijn veel muzikanten die totaal on-muzikaal zijn en er zijn ontzettend veel muzikale mensen die geen instrument bespelen. Het eerste heeft vooral te maken met de techniek van spelen, het tweede gaat om de emotie, het voelen, de bezieling. Mijn ouders konden geen instrument bespelen, maar ik beschouw ze wel als zeer muzikale mensen. En dat stroomt door de genen.''

,,Als klein kind zat ik vol fantasie, ik hield ervan om te zingen. Ik droomde er nog niet eens van om muzikant te worden, daar was geen sprake van. Nee, ik bedacht verhalen en ik was bang in het donker. Die gevoeligheid zit nog steeds in mij, samen met een kinderlijke nieuwsgierigheid. Een volwassene heeft de neiging dat uit te zetten, het hoort niet meer bij je leeftijd. Maar voor de kunst heb je die nieuwsgierigheid juist nodig. Er zit een klein kind in dit grote lichaam. Ik maak ook geen foto's, mijn muziek is mijn foto-album. Mijn liedjes geven een heel duidelijk beeld van wie ik was, waarom ik wat deed en wat ik er op dat moment bij voelde. Nog steeds trouwens.''

Gisteravond heeft u in Theater Carré uw 40-jarig muziekjubileum gevierd met bekende artiesten als Raymond van het Groenewoud, Paul de Leeuw, Blüf en Trijntje Oosterhuis. Wat betekent dat voor u?

,,Ik ken al deze mensen goed en het zijn niet alleen grote artiesten, het zijn ook ongelooflijk leuke mensen. Ik was zeer vereerd, want ze zeiden allemaal meteen: Ja, ik kom. Ik heb wel eens prijzen gekregen, maar die heb ik weggegooid of ze zijn ergens verdwaald geraakt in de catacomben. Het maakt niet uit dat die dingen zijn verdwenen, dat is alleen materialisme. Deze avond betekent wel veel voor mij, dit is mijn Edison. Zo'n eerbetoon zal ik altijd bij me dragen, dit grote cadeau neemt niemand mij meer af.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden