Feministe Huijer: nieuwe denker des vaderlands

Arts en filosoof Marli Huijer wordt de nieuwe Denker des Vaderlands. Ze volgt René Gude op, die de titel vanaf 2013 mocht voeren.

De Amsterdamse Marli Huijer noemt zichzelf 'Denkeres'. Ze is dan ook de eerste vrouwelijke Denker des Vaderlands. En dat maakt uit, aldus Huijer. "Vrouwelijke filosofen brengen andere thema's in, met eigen accenten. Zo had Hannah Arendt het over 'nataliteit', geboortelijkheid, terwijl filosofen van Plato tot Heidegger de sterfelijkheid centraalstelden."

Marli Huijer (1955) is arts, hoogleraar filosofie in Rotterdam en Den Haag, schrijver en feministe. Dat laatste is ze al van kinds af aan, zegt ze zelf, want ze heeft zich als enige meisje tussen haar broers vaak 'verongelijkt' gevoeld. Pas toen haar moeder haar broeken gaf in plaats van jurken, was ze tevreden, want pas echt 'gelijk'.

Voordat ze filosofie ging studeren, werkte ze begin jaren tachtig als jonge arts voor de Amsterdamse Junkiebond. Het was de eerste vereniging van drugsgebruikers ter wereld, die de belangen van verslaafden wilde behartigen. Dat leidde volgens Huijer tot 'geslaagde experimenten', zoals de inruil van spuiten, om te voorkomen dat heroïnegebruikers aids zouden krijgen. En de beperkte verstrekking van schone heroïne aan verslaafden, die zo beter konden functioneren.

Ondanks deze wapenfeiten, waar ze nog altijd trots op is, zou het onterecht zijn haar als een linkse activist af te schilderen. Haar interesse is veel breder, ze schreef succesvolle boeken over tijd, ritme en discipline. Bovendien denkt Huijer niet vanuit politieke of ethische dogma's.

Als een journalist haar belt, heeft ze haar mening niet klaar als een hapklare brok; eerder hoopt ze op een interessant gesprek. Vaak duikt ze daarna nog in haar boekenkast, om bij denkers als Hannah Arendt en Martha Nussbaum te rade te gaan.

Ze heeft bijzondere aandacht voor degenen die in het debat niet gehoord worden. Tekenend is haar reactie op de film 'Michiel de Ruyter', onlangs in Trouws Filosofisch Elftal: "Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die aanstoot nemen aan een film waarin de zeventiende-eeuwse geschiedenis van Nederland wordt getoond zonder stil te staan bij de kolonisatie en de slavernij van die tijd. Zo'n bezwaar uiten is lastig, je wordt al gauw in een hoek gezet. Er zijn weinig dingen die zo moeilijk zijn als het ter discussie stellen van wat dominant is in een cultuur. Die stemmen moeten we serieus nemen."

Dat is precies wat Huijer wil gaan doen als Denker des Vaderlands. Haar voorgangers Hans Achterhuis en René Gude noemden zichzelf respectievelijk 'tegendenker' en 'meedenker'. Marli Huijer kondigt aan dat zij gaat 'tussen-denken'. Ze wil zich als filosoof letterlijk tussen haar gesprekspartners begeven. Alleen te midden van andere mensen kun je relevant zijn: "Als ik me terugtrek in de Provence, dan weet ik toch niet wat er in de samenleving speelt?".

De eretitel 'Denker des Vaderlands' is een initiatief van Trouw, Filosofie Magazine, de ISVW en enkele uitgeverijen. Haar termijn van twee jaar begint op 27 maart, vlak voor de Maand van de Filosofie. Vandaag en morgen blikt zij in Trouw vooruit.

De Verdieping 8|9

Filosofisch Elftal

morgen in Letter & Geest

Interview met Marli Huijer

undefined

Over het verdwijnen van het syndroom van Down

"Elke vrouw zou in volledige vrijheid moeten kunnen kiezen of ze zich laat testen en een kind met Down wel of niet wil houden, zonder daar ook maar een seconde op aangekeken te worden."

undefined

Over legalisering van softdrugs

"Er zijn verlokkingen waar de menselijke zelfbeheersing niet tegen bestand is en nooit geheel tegen bestand zal zijn. Dat gegeven is zo oud als Homerus. Volgens mij zou het streven van de politiek tweeledig moeten zijn: het individu beschermen tegen de kwalijke, verslavende werking van drugs, en tegelijkertijd zorgen dat degenen die tóch gebruiken, zelf zo min mogelijk schade ondervinden en zo min mogelijk schade veroorzaken voor de niet-gebruikers. Als een gemeente daartoe zelf wiet moet kweken, lijkt me dat een prima idee."

undefined

Over euthanasie

"Moeten wij nu, met al onze levensverlengende technieken, nog streven naar een zogenaamd 'natuurlijk levenseinde'? Nee. Alle medische behandelingen, die hele levensverlenging is artificieel. Niet-natuurlijk. En dus moeten wij allemaal bewust denken over de vraag: wat is voor mij een goede manier van sterven? Bij ons is een dood, een enkele uitzondering daargelaten, per definitie een maakbare dood."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden