Felle strijd om Obamacare leidt tot betere ideeën

De gezondheidswet die door Barack Obama is ingevoerd, heeft nog een lange weg te gaan. De wet is bijzonder impopulair en het is nog niet duidelijk of het voornaamste doel wordt bereikt, namelijk dat het aantal onverzekerden in Amerika flink afneemt. Maar op een ander front heeft de wet wel resultaat geboekt: de zorgkosten lijken te dalen.

Ondanks fel verzet van de Republikeinen is een groot deel van de Affordable Care Act van Obama vanaf 1 januari ingevoerd. Amerikanen die nu geen of een te dure verzekering hebben, kunnen via de nationale website een polis afsluiten bij een verzekeraar en krijgen subsidie bij onvoldoende inkomen.

De invoering van Obamacare was een politieke ramp. Door het politiek geruzie en uitvoeringsproblemen is het enthousiasme voor Obamacare flink getemperd. Er zijn twee keer zo veel tegenstanders als voorstanders onder Amerikanen.

De nationale website was vanaf de eerste dag wekenlang onbruikbaar. Daarnaast kreeg een aantal reeds verzekerde Amerikanen bericht dat hun verzekering werd geannuleerd, omdat hun goedkope polis te weinig om het lijf had om te voldoen aan de eisen van Obamacare. Een vervangende verzekering bleek vervolgens duurder te zijn als zij onvoldoende subsidie kregen. Zonder subsidie betalen Amerikanen gemiddeld 328 dollar per persoon per maand voor een individuele verzekering. Met maximale subsidie kan dit bedrag omlaag gaan tot 70 dollar. Veel verzekeraars besloten beperkingen te stellen aan de artsen en instellingen waar verzekerden terechtkunnen. De technische mankementen en de indruk dat Obamacare minder zorg bood voor meer geld, zorgden voor toenemende impopulariteit van deze wet.

De hamvraag is of Obamacare erin slaagt om meer mensen aan een verzekering te helpen. Dit cijfer lijkt vooralsnog tegen te vallen. Er lopen nog steeds veel mensen onverzekerd rond, vooral als zij jong en gezond zijn. Tot 27 jaar kunnen jongvolwassenen op de polis van hun ouders meeverzekerd zijn. Maar vanaf die leeftijd zijn de premies voor hen relatief hoog. Hoewel ouderen tot 65 jaar (65-plussers worden verzekerd via het overheidsprogramma Medicare) gemiddeld zes keer hogere zorgkosten declareren dan jongeren, mogen de premies voor ouderen volgens Obamacare maximaal drie keer hoger zijn dan de premies voor jongvolwassenen. Omdat de verplichting om verzekerd te zijn pas over een half jaar van kracht wordt, lopen er nog veel onverzekerden rond.

Misschien ligt het succes van Obamacare niet in het verbeteren van de gezondheid of het verzekeren van nieuwe doelgroepen. Obamacare heeft innovaties ingevoerd die mogelijk leiden tot daling van de kosten. Want de zorg in Amerika was niet efficiënt, deels vanwege de functiegerichte bekostiging: artsen en instellingen werden betaald per ingreep. Of de ingreep nodig of effectief was, bleek minder belangrijk. Een derde van alle medische handelingen in de Verenigde Staten is daarom onnodig. De uitgaven aan gezondheidszorg zijn mede hierom erg hoog: bijna 18 procent van het Amerikaanse bruto nationaal product (in Nederland is dat 12 procent, het hoogste in Europa).

Obamacare heeft 10 miljard dollar subsidies ter beschikking gesteld voor innovatieve projecten en ideeën om de zorgkosten te verminderen. De financiering van zorg gebeurt zodoende steeds vaker resultaatgericht. In Medicare worden ziekenhuizen nu financieel benadeeld als hun ontslagen patiënten spoedig opnieuw moeten worden opgenomen. Dit heeft geleid tot een sterke daling van het aantal heropnames. Steeds meer artsen en ziekenhuizen zullen nu vallen onder deze regels van accountable care om de kosten te drukken.

Een bijverschijnsel van Obamacare is dat deze wet heeft geleid tot een golf van hervormingen, deels geïnitieerd door Republikeinse staten die zich verzetten tegen invoering. Zij komen nu met eigen alternatieven en sommige staten lijken zo een beter en efficiënter verzekeringsstelsel in het leven te roepen. Dit was niet door Obamacare voorzien. De felle politieke strijd over Obamacare heeft dus in de praktijk - juist door de scherpe botsing van ideeën - wel geleid tot betere ideeën en praktijken, al hebben de politici die dit vuurtje hebben opgestookt wel veel rook veroorzaakt, waardoor je goed moet kijken om positieve resultaten te zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden