Fel tegen terroristen, maar inschikkelijk tegenover Rusland

Belgische agenten tijdens de arrestatie van Abdeslam in Molenbeek. Beeld epa

Wie zich inschikkelijk betoont tegenover terroristen, wordt snel voor 'Chamberlain' uitgescholden. Maar, zo ziet Ger Groot, die stoere standvastigheid smelt gelijk weg als er een andere vijand in zicht komt.

'Salah Abdeslam is gepakt.' Het nieuws weerklonk afgelopen vrijdagmiddag met een hoorbare zucht van verlichting door alle media. Vooral misschien wel in Belgische politieke en politiekringen. Maar nu hadden ze hem dan - al zat er aan die triomf wel een rafelrandje. Al die tijd had 'de meest gezochte man van Europa' kennelijk gewoon in Molenbeek gezeten: een feit als een opgestoken middelvinger. Het bewees hoe veilig hij er zich moet hebben gevoeld, aldus sommige commentaren.

Ik ben daar niet zo zeker van. Misschien had Abdeslam gewoon geen andere keus. Was hij niet de bijna bovenmenselijke meesterterrorist die hij tijdens de maandenlange klopjacht gaandeweg geworden leek. Een moderne mythe, een 'urban legend'. Terwijl hij vanuit Molenbeek misschien nog net de tram naar Vorst en de snelweg naar Parijs had kunnen vinden, maar Syrië - waarheen hij volgens sommigen gevlucht zou zijn - nauwelijks op de kaart had kunnen aanwijzen. Geen held maar een schlemiel zonder noemenswaardige wereldwijsheid.

Angst als core business
Ach, ook ik speculeer maar wat. Om het even of Abdeslam nu een topterrorist of een hulpje was, zoals deze krant zich prompt afvroeg, de opluchting over zijn arrestatie lijkt me voorbarig. Als slachtoffer en 'martelaar' wordt hij opnieuw een lont in het kruitvat. Niet híj zal zich nog schietend of zich opblazend onder het publiek begeven, maar zijn strijdmakkers of zelfbenoemde jihadisten misschien wel. Al was het maar om te laten zien dat ze er nog zijn. Angst is tenslotte de 'core business' van ieder terrorisme.

Daarom wordt het de komende tijd niet minder spannend in West-Europa. De dreiging is eerder toegenomen. Dat is de paradoxale prijs van de strijd tegen terreur. Niemand zal die strijd daarom willen opgeven. Capitulatie, lafheid, dhimmi-gedrag: je hoort dan de protesten al opklinken, voor één keer terecht.

Nieuwe koude oorlog
Gek genoeg ontbreekt die standvastigheid wanneer er een andere vijand in zicht komt. Ook de implosie van de Sovjet-Unie werd ooit met een zucht van verlichting begroet. Plots leek alle dreiging vanuit het oosten weggesmolten - en met het charme-offensief van die aardige Gorbatjov smolten de harten daar nog eens bij.

Maar ook daar bleek de opluchting van beperkte houdbaarheid. Gorbatsjov gewon Jeltsin en Jeltsin gewon Poetin - en inmiddels waren de rapen gaar. Zó gemakkelijk geeft een voormalige grootmacht zich tenslotte niet prijs. Heimwee naar vroegere grootheid en rancune over het verlies daarvan maakten de grond rijp voor een nieuwe koude oorlog. Oekraïne is de testcase geworden voor Poetins slagkracht en West-Europese vastberadenheid.

Met die laatste lijkt het er plots een stuk minder florissant voor te staan. Wat gaat ons Oekraïne aan? - roept nu het nee-kamp bij het Nederlands referendum. Laten ze in Kiev hun eigen boontjes doppen en Poetin niet ergeren in een zaak die ons niet aangaat! Laten we eerst onze eigen zaakjes regelen, voordat we ver weg over de grenzen kijken.

Overzoenlijkheid
Mij verbaast dat al lang niet meer. Dat Krim, Kiev en Oekraïne óók 'onze eigen zaakjes' zijn, al liggen ze niet direct naast de deur, moet nogal exotisch klinken voor wie de landsgrenzen liefst hermetisch zou afsluiten. Méér frappeert mij de flagrante tegenspraak van dat defaitisme. Wie nu tot alles bereid is om Poetin maar niet te ontrieven, is veelal dezelfde die de mond vol had van 'München' en 'Chamberlain' toen een Amsterdamse burgemeester thee ging drinken in een Marokkaans café. Die bij de vaststelling dat niet iedere moslim een terrorist is prompt een 'dhimmi' voor zich zag.

De vredesaccoorden van Chamberlains 'München' weerklinken bijna tachtig jaar later bijna letterlijk in het nee-kamp, dat denkt met de opoffering van Oekraïne de dans te ontspringen. Terechte onverzoenlijkheid tegenover islamitisch terrorisme vloeit moeiteloos samen met ruggegraatsloze inschikkelijkheid tegenover Russisch staatsterrorisme op geopolitieke schaal. Binnen en buiten Nederland vaart Poetin daar wèl bij. Voor Duitse Pegida-aanhangers is hij een held; voor Marine le Pen een welkome geldschieter.

Het is een knappe truc: anderen uit te schelden voor 'Chamberlains' en je intussen precies zo gedragen als hij. Zelf zet ik mijn kaarten liever op wat meer onverzoenlijkheid. Jegens ieder terrorisme, van wie het ook komt. Want of het nu bidt in het Arabisch of dreigt in het Russisch: dát is de enige taal die het verstaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden