Feijenoord moet gordijnen opendoen en aan de slag

Rotterdam-Zuid, de Beijerlandselaan, bijgenaamd Boulevard Zuid. In sommige straten van de deelgemeente Rotterdam Feijenoord leeft 44 procent van de bewoners van de bijstand. Foto: Otto Snoek

Armoede heeft een natuurlijke neiging zich te verschuilen. Bij voorkeur achter gesloten voordeuren en dicht getrokken gordijnen.

Turan Yazir (1974) hoeft de armoede niet te zien om te weten dat deze alom aanwezig is. Hij is een kind van Rotterdam-Zuid, geboren en getogen in de Afrikaanderwijk, in het hart van de deelgemeente Feijenoord. De deelraadbestuurder weet wat zich achter die dichte voordeuren afspeelt.

Er wonen opvallend veel eerste-generatieallochtonen, met grote gezinnen in vaak te kleine huizen. Schulden, schooluitval en werkloosheid gaan er hand in hand.

Feijenoord is het nooit écht goed vergaan. Voordat de Willemsspoortunnel in september 1993 in gebruik werd genomen, vergaapten treinreizigers in de richting van en naar Dordrecht zich aan de afgebladderde balkons aan de achterzijde van de Oranjeboomstraat. Vooral de maandagen, als ook de was aan de rafelige lijnen hing, droegen bij aan de nationale bekendheid van de straat.

Armoede heeft in Feijenoord altijd geheerst, al waren en zijn er ook best deftiger straten. Zoals een deel van de Hillevliet en de Randweg, waar Pim Fortuyn, aan de rand van de wijk Hillesluis, jarenlang woonde. Turan Yazir kent de schrijnende verhalen van kinderen die zich, ook nu, ziek melden op hun verjaardag omdat er geen geld is om in de klas te trakteren. "Armoede is hier een veelkoppig monster", zegt hij. "Het was te lang een taboe om daar hardop over te praten."

Sinds april 2010 heeft deelgemeente Feijenoord een nieuw bestuur, bestaande uit PvdA, CDA en GroenLinks. Tijdens de coalitieonderhandelingen werd duidelijk dat deze partijen armoedebestrijding als hun belangrijkste opdracht zien. Om achter de exacte omvang van het probleem te komen, werd de dienst Sociale Zaken van de gemeente Rotterdam gevraagd de armoede in de armste deelgemeente van de stad in kaart te brengen. "De uitkomsten hebben iedereen geschokt", zegt Yazir.

Wat vooral opvalt: van alle mensen die onder de armoedegrens leven, heeft 18 procent werk. In de Afrikaanderwijk leeft bijna 30 procent van een bijstandsuitkering, in enkele straten is dat zelfs 44 procent.
Het aantal huishoudens dat moet rondkomen van een uitkering is de afgelopen twee jaar in heel Feijenoord met 30 procent gegroeid.

Op het kantoor van de deelgemeente, met uitzicht op de Maashaven, stemmen de conclusies tot somberheid. "We hebben niet de illusie dat we armoede kunnen uitbannen", vertelt Yazir.

Maar, zegt hij ook: "Tien jaar geleden sprak iedereen zeer negatief over Katendrecht. Het was een van de slechtste wijken van Rotterdam. En moet je nu zien: het schiereiland is grotendeels opnieuw opgebouwd. De overlast en de drugshandel zijn er verleden tijd. Nu is Katendrecht een van de hipste wijken van de stad." Die ontwikkeling geeft hoop voor de rest van Feijenoord.

Het geplaagde stadsdeel zal, naar Katendrechts voorbeeld, iets moeten doen aan de verpauperde woningvoorraad. De ervaren bestuurders Wim Deetman en Jan Mans concludeerden vorige maand in hun rapport 'Kwaliteitssprong Zuid' dat 'deze opgave te groot is voor Rotterdam alleen'. Dus ook voor de deelgemeente. Er komt een 'Nationaal Programma' voor Rotterdam-Zuid, waarbij het rijk op alle mogelijke manieren te hulp zal schieten. Te denken valt aan het (mede-)financieren van de bouw van duurdere woningen, met als doel de middeninkomens voor de buurt te behouden.

Yazir juicht dat toe. "Feijenoord mag niet langer een springplank zijn naar een betere toekomst elders. De mensen moeten in de wijk willen blijven."

De deelgemeente probeert intussen meer bewoners actief te krijgen, liefst door middel van een betaalde baan. Er gebeurt al veel in Feijenoord; er zijn werkgelegenheidsprojecten, jongerenwerkers, buurtregisseurs. Alleen een goede samenwerking, onder de vleugels van de deelgemeente, ontbreekt.

De armoedeconferentie moet daar verandering in brengen. Of dat lukt? "We gaan ons best doen", zegt Yazir. Dan, iets zelfverzekerder: "Ik heb er alle vertrouwen in."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden