Feestje: miljoenen voor Marker Wadden binnen

natuureilanden | Na jaren van geld bijeensprokkelen is het zover: de financiering van vijf eilanden in het Markermeer is rond.

Zelfs bij grauw, nat en kil weer, heeft de bult in het donkere Markermeer iets exotisch. Als een geelbruine puist ligt het kale zandeiland in het water tussen Lelystad en Enkhuizen. Straks wordt dit een domein van watervogels en recreanten. Nieuw land. Hollands glorie.


Gisteren is er een feestje gevierd op dit onbewoonde streepje land, de Marker Wadden. Het eerste eiland ligt er. En het geld voor nog vier is binnen. Deze zomer wordt het tweede eiland opgeleverd. Aan boord van partyschip Moby Queen, midden op het Markermeer, knalden de ballonnen spontaan uit elkaar tijdens de feestredes.


Over een paar jaar is Nederland een archipel rijker. Voor het eerst in de geschiedenis is deze gebiedsuitbreiding niet ingegeven door economische motieven, maar door puur natuurbelang.


Sinds de aanleg van de Afsluitdijk en later de Houtribdijk is het Markermeer een dichte bak water, omringd door dammen en dijken. Natuurlijke oevers en ondiepe plekken zijn er niet meer waardoor het bodemleven vrijwel is verdwenen. Er zitten bijna geen vissen en schelpdieren meer. Trekvogels meden het Markermeer.


Dat zal veranderen met de aanleg van natuureilanden, een archipel van vijf zandvlakten om te beginnen. Op het eerste eiland ritselt het al van de strandlopers, meeuwen, bontbekplevieren, en als ze teruggekeerd zijn uit de wintergebieden, sterns zoals de visdiefjes. Het eerste riet steekt de kop op uit het opgespoten zand.


Sinds kort is de financiering voor alle vijf eilanden rond. In 2020 moeten de Marker Wadden klaar zijn. Er liggen al plannen voor veel meer natuureilanden verderop. De archipel wordt uiteindelijk zo'n 1000 hectare groot, dat is zowat de helft van de binnenstad van Amsterdam. Er komen wandelpaden, honderden meters recreatiestrand, vogelkijkhutten en een jachthaven.


VVD-minister Melanie Schultz van Haegen van infrastructuur en milieu vierde gisteren het feestje van Natuurmonumenten mee en liet zich inschepen voor een tripje naar de nieuwste parel in zee.


Ze nam een cadeautje mee: 1,5 miljoen euro voor wetenschappelijk onderzoek naar natuurherstel in het Markermeer. De eilandengroep wordt gezien als een van de grootste natuurherstel-projecten in West-Europa. Gehoopt wordt dat het bijna 'dode' Markermeer weer een levend natuurgebied wordt. De archipel moet helpen bij het oplossen van de dikke slibdeken die zich in het meer vormde.


De minister hoopt dat de innovatieve technieken die in het Markermeer worden uitgeprobeerd, op termijn ook elders in de wereld kunnen worden toegepast. De eilanden vangen het slib op, waardoor het water in waarschijnlijk veel helder zal worden. "Er ligt hier straks een schat aan informatie over slib, bodem en natuur", aldus Schultz.


Op termijn wil de provincie Flevoland de Marker Wadden inlijven in het nieuwe nationaal park Nieuw Land, waar ook de Oostvaarderplassen deel van gaan uitmaken. "Dit wordt een waar vogelparadijs", voorspelt André Rijsdorp, projectleider bij Natuurmonumenten.


Op verkiezingsdag 15 maart staat op de Marker Wadden een stemhokje, ideetje van de gemeente Lelystad. Wie er wil stemmen moet nog wel even snel een kiezerspas aanvragen in de eigen gemeente.

Financiering van archipel niet soepel

Het viel niet mee om de miljoenen bijeen te krijgen voor de Marker Wadden. De Europese Commissie gaf niet thuis toen Nederland om subsidie vroeg. "Terwijl we wel geld uit Brussel verwacht hadden", aldus minister Schultz van Haegen. Het bedrijfsleven droeg ook niet veel bij. Het meeste geld is bijeen gebracht door het Rijk: ruim 38 miljoen. De andere grotere financiers zijn de Nationale Postcode Loterij, de provincies Flevoland en Noord-Holland, milieuorganisaties en enkele filantropische instellingen. Onlangs kreeg Natuurmonumenten een extra bijdrage van 7 miljoen van de Postcode Loterij, waardoor de begroting van het project rondkwam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden