Opinie

Feest van herkenning

Met een schalkse blik op de zaal verschijnt Loes Luca in de outfit van zuster Klivia op het toneel in de voorstelling 'Ja Zuster Nee Zuster' van het Ro theater. Ze houdt een groot bord in haar handen - met op de ene kant de tekst 'ja zuster' en op de andere kant 'nee zuster' - en heft het openingslied aan. ,,Doe wat je 't liefste doet. Já zuster, néé zuster! Dan is het altijd goed. Já zuster, néé zuster!''

De opening is een schot in de roos en zet meteen de toon in de familievoorstelling. We kijken naar een theatershow, die - met een knipoog - drijft op de nostalgische herinneringen aan de roemruchte televisieserie van Annie M. G. Schmidt en Harrie Bannink. Meer dan dertig jaar na dato is een enkele strofe uit liedjes als 'M'n opa' of 'Duiffies' al genoeg om de gemiddelde veertiger uitbundig aan het zingen te krijgen.

De vormgeving van regisseurs Rieks Swarte en Pieter Kramer plaatst de voorstelling in een historisch kader. Als hommage aan het verleden ontwierp hij in sfeervolle zwart-wit-schetsen het interieur van zuster Klivia's rusthuis, het dak van de duifjes van Gerrit en het huis van de boze buurman Boordevol. Alsof we één voor één de bladzijden van een boek omslaan komen de verwikkelingen in het rusthuis van de zingende zuster en haar semi-patiënten tot leven. We zijn terug in de jaren zestig, waarin de bewoners van het huis zichzelf hervonden door lekker te doen waar ze zelf zin in hadden. Tjitske Reidinga speelt danseres Jet als een poppige bakvis die giechelend in haar broek piest. Ad Knippels zoekt als ex-inbreker Gerrit samen met zijn opa een nieuwe levensvervulling en de ingenieur - Guus Dam - brengt het huis met zijn uitvindingen steevast tot ontploffen. Zoals buurman Boordevol - een geweldige rol van Paul Kooij - protesterend zegt: ,,Ze zijn niet ziek, ze zijn niet oud en ze rusten niet uit!'' Als de vleesgeworden materialist en vertegenwoordiger van het establishment zou de boze huisbaas liever een heleboel kleine, rustige en vooral rijke dametjes in zijn pand proppen.

Jacques Klöters en Flip Broekman destilleerden uit de losse afleveringen van de vroegere serie een eenvoudige plot, die draait om de vraag: Zal de boze buurman de bewoners van het rusthuis op straat zetten? In ruime zin gaat het natuurlijk om de botsing tussen het vrolijke vrije leven en een benauwende burgermoraal. Wat in de tijd van de televisieserie vrij en gedurfd was, komt nu al snel braaf en voorzichtig over. De geur van spruitjes loert dan ook voorzichtig om de hoek en in het deel voor de pauze blijven de acteurs soms te trouw aan de originele versie. Dit wordt echter vergoed door komische intermezzo's waarin de acteurs inventief spelen met de theatercodes en het feit dat ze in 'een toneelstuk over vroeger' staan. Zo zijn de knullige telefoongesprekken met twee hoorns aan de uiteinden van één snoer heel leuk. Als Klivia en haar buurman tijdens zo'n gesprek ruzie krijgen, gooien ze de telefoons met een smak op de grond en spreken ze elkaar ineens direct aan, dwars door de denkbeeldige muur heen.

Nog leuker wordt het als de cast na de pauze flink loskomt en ze nét te ver doorschieten in hun rol. Zo trekt Loes Luca alle registers open in de rol van zangeres Amalia Rodrigues. De scène biedt een hilarische verkleedpartij waarmee Zuster Klivia samen met haar medebewoners de buurman in een val probeert te lokken. Al eerder is het 'Griekse' lied een feest om naar te kijken. Buurman Boordevol gooit woest zijn overhemd uit en danst half naakt de sirtaki met Zuster Klivia. Zij jubelt verhit: ,,Hij zingt over zijn vaderland, het vérre vérre Griekenland.''

De liedjes worden live op het toneel begeleid door het swingende, vijfkoppige combo van Raymund van Santen en klinken vanaf het eerste nummer als een klok. Anders dan hun ouders kennen de kinderen in het publiek de teksten niet. Maar als de zaal in tweeën wordt gesplitst om het refrein van 'M'n opa' te zingen, doen ze al snel mee: ,,In heel Europa, m'n ouwe opa....''

Een voorstelling die 'Ja Zuster Nee Zuster' heet met 'La Luca' in de hoofdrol lijkt bij voorbaat al niet meer stuk te kunnen. Maar eigenlijk is het een gedurfde onderneming vol valkuilen, want de nostalgische herinneringen van de veertigers kunnen gemakkelijk botsen met de frisse blik van het jongere publiek. De theatershow lijkt me dan ook niet geschikt voor schoolklassen. Maar als familievoorstelling ligt er, zeker als de premièrekoorts eenmaal is overwonnen, een uitbundige tournee in het verschiet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden