reportage

Feest en verzet in verdeeld Kenia

Inwoners van Nairobi kijken van een afstand toe hoe een groepje demonstranten probeert de weg naar een stembureau te blokkeren. Beeld AFP
Inwoners van Nairobi kijken van een afstand toe hoe een groepje demonstranten probeert de weg naar een stembureau te blokkeren.Beeld AFP

De Kenianen mochten vandaag opnieuw naar de stembus, maar de aanhang van oppositieleider Odinga bleef grotendeels thuis. Fans van president Kenyatta vieren een lege zege.

Donkere wolken hangen boven de stemlokalen in de Kiambu-school in de gelijknamige plaats, zo’n 15 kilometer ten noorden van de Keniaanse hoofdstad Nairobi. De stemming is echter vrolijk onder de tientallen kiezers die geduldig in de rij staan. “Eindelijk kan ik mijn stem op onze man uitbrengen”, zegt Ann Wanjira. “Ik ben dankbaar dat het hele verkiezingscircus voorbij is.”

Op de vraag aan wie ze haar stem geeft, wordt door andere mensen in de rij hartelijk gelachen. “Uhuru Kenyatta, natuurlijk!” Het antwoord is niet verwonderlijk, want de bevolking van Kiambu bestaat bijna volledig uit Kikuyu, de bevolkingsgroep van president Kenyatta.

“Kenyatta deed het goed en we willen verder met hem. Daarom ben ik uit Nairobi gekomen, waar ik sinds kort woon, om zijn herverkiezing te verzekeren”, vertelt Wanjira, eigenaresse van een winkeltje waar ze mobiele telefoons verkoopt.

Boycot

Kenyatta was al verzekerd van de overwinning voordat de stemlokalen opengingen. Zijn rivaal, oppositieleider Raila Odinga, boycot de verkiezingen omdat hij en zijn coalitie van oppositiepartijen geloven dat de kiescommissie IEBC niet in staat is geloofwaardige verkiezingen te houden. De eerste presidentsverkiezingen in augustus werden door het hooggerechtshof ongeldig verklaard vanwege onregelmatigheden waarvoor de IEBC verantwoordelijk was. Daarom moesten de verkiezingen gisteren worden herhaald.

De aanhangers van regeringspartij Jubilee hebben hun buik vol van Odinga, die ze beschouwen als een politicus die niet tegen zijn verlies kan. Hij kreeg bij de verkiezingen in augustus 1,4 miljoen stemmen minder. “Ik laat deze mooie dag niet bederven door aan Odinga te denken. Het is feest. Kenyatta is niet alleen winnaar, maar het is ook nog zijn verjaardag vandaag”, zegt Peter Njoroge in een andere rij.

Maar een groot deel van de Kenianen boycot de verkiezingen. Een lege zege dus voor Kenyatta. “Welnee, maakt allemaal niks uit”, roept Njoroge. “Wij zijn hier om onze stem aan Kenyatta te geven als verjaardags­cadeau. We zijn altijd nog met vele miljoenen die op hem stemmen.”

Verdeeld

Niet ver van de school is een ander kieslokaal in het kantoorgebouw van de gouverneur van het district Kiambu. Op het natte grasveld staan mensen ook geduldig in de rij. Een verkiezingsambtenaar vertelt dat alles goed gaat. “De rijen waren langer in augustus, maar toen ging het veel langzamer omdat er zes stembiljetten waren. Nu is er maar één. Ook de machine die de identiteit van kiezers verifieert werkt beter dan de vorige keer.”

Hoe verdeeld Kenia is over de verkiezingen blijkt wel in Kibera, een grote sloppenwijk in Nairobi waar overwegend Luo wonen, de bevolkingsgroep van Odinga. De witte tenten die de kieslokalen vormen op een groot modderig plein zijn leeg op enkele verkiezingsambtenaren na. Ze worden beschermd door grote aantallen ME’ers in vrachtauto’s of zittend op de tafels van de stemlokalen. Rond het plein staan groepjes jongeren om potentiële kiezers naar huis te sturen. In de vroege ochtend was het tot een treffen gekomen tussen de politie en aanhangers van de oppositie bij een ander stemlokaal in Kibera. De jongeren werden met traangas verdreven.

De verdeling van aanhangers van regering en oppositie in Kenia. Beeld Trouw Carto Sander Soewargana
De verdeling van aanhangers van regering en oppositie in Kenia.Beeld Trouw Carto Sander Soewargana

In Kisumu, het stadje in het westen van Kenia dat het bolwerk is van de oppositie, vonden de hele dag straatgevechten plaats tussen politie en jongeren. Zeker één jongen werd doodgeschoten door de politie. In ­totaal vielen er volgens de politie drie doden. De stemlokalen bleven leeg of zelfs gesloten. Ook in andere oppositiegebieden in het land was de opkomst gering.

Verzetsbeweging

In Ongata Rongai, een plaats aan de zuidkant van Nairobi, wonen zowel aanhangers van de regering als van de oppositie. Nachtwachter George ­Ogwang is de hele dag de deur niet uit geweest. In zijn eenkamerwoning maakt de Luo een kop mierzoete thee. Hij heeft niet gestemd, omdat ‘Baba’, Swahili voor ‘vader’ zoals Odinga wordt genoemd, bevolen heeft weg te blijven van de stemlokalen.

Hij grijnst bij de opmerking dat door de boycot de oppositie de komende vijf jaar niet zal meeregeren. “We zijn geen oppositie meer, maar een verzetsbeweging, zoals Baba woensdag heeft afgekondigd. We gaan ons verzetten tegen de regering van Kenyatta en tegen alles wat daaraan is gekoppeld”, merkt Ogwang op. Hij heft zijn vuist in de lucht en voegt eraan toe: “We doen dat net zo lang tot we die illegale regering op de knieën hebben gedwongen. Uiteindelijk zullen wij winnen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden