Politiek

Feest bij D66 om donorplan

D66 kamerlid Pia Dijkstra wordt gefeliciteerd door fractievoorzitter Alexander Pechtold na aanname van haar wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de orgaandonatie in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Terwijl er gejuich opklinkt van de publieke tribune, vallen D66-leider Alexander Pechtold en fractiegenoot Pia Dijkstra elkaar zichtbaar geëmotioneerd in de armen. Het plan voor actieve orgaandonatie is deze dinsdagmiddag met de kleinst denkbare meerderheid - 75 tegen 74 stemmen - door de Tweede Kamer aangenomen.

De uitkomst van de stemming is niet minder dan een verrassing. Steun voor het wetsvoorstel van Dijkstra was op voorhand allerminst verzekerd. "Ik denk aan al die patiënten op de wachtlijst en dat is waarom ik zo ontzettend blij ben", sprak het D66-Kamerlid na afloop.

'Geen bezwaar'
Het plan van Dijkstra regelt dat in principe iedereen orgaandonor wordt, tenzij iemand in een register laat vastleggen dit niet te willen. Het systeem verandert van 'nee, tenzij' naar 'ja mits'. Wie geen keuze maakt, valt in de categorie 'geen bezwaar'. Ook dan ben je formeel donor. Nabestaanden kunnen een arts verzoeken van orgaandonatie af te zien, waar in de regel naar geluisterd zal worden.

De weg naar succes was lang voor D66. Er is in Nederland een groot gebrek aan orgaandonoren, daar is ook politiek Den Haag zich terdege van bewust. Maar diverse partijen hechten zeer aan het zelfbeschikkingsrecht. CDA-Kamerlid Hanke Bruins Slot zei onlangs nog over het wetsvoorstel: "Dit is volgens mijn partij een inbreuk op de onaantastbaarheid van het lichaam, artikel 11 van de Grondwet." Door die aanhoudende weerstand zag D66 meerdere pogingen om tot een actievere orgaandonatie te komen, sneuvelen.

Ook dit keer, de ultieme en afgezwakte poging van Dijkstra, zag er kansarm uit. Het CDA bleef unaniem tegen, net als de PVV, ChristenUnie en SGP. De VVD had al aangekondigd dat de nieuwe donorwet 'een vrije keuze' zou zijn, omdat, zo verklaarde woordvoerder Arno Rutte, 'deze kwestie raakt aan principes die diep gevoeld worden'. Uiteindelijk stemden zeven van de 38 VVD'ers voor het D66-plan.

Vertraging
Daarmee kwam Pia Dijkstra nog enkele stemmen tekort. Er kwam steun van de eenlingen Johan Houwers (fractie-Houwers) en Henk Krol (50Plus). Het verschil werd gemaakt door Frank Wassenberg, Kamerlid van de Partij voor de Dieren. Hij was niet aanwezig bij de stemming omdat hij nog onderweg was naar Den Haag met het openbaar vervoer. Wassenberg twitterde later op de dag: 'Door enorme blunder cruciale stemming gemist wet orgaandonatie. Daardoor wet aangenomen waar ik tegen ben. Zeer ongelukkig mee'. Een tegenstem zou de uitslag op 75-75 hebben gebracht. In dat geval was het plan verworpen.

Het wetsvoorstel gaat nu naar de Eerste Kamer waar Dijkstra eveneens een meerderheid zal moeten bevechten. Steun is opnieuw zeer onzeker. Het goede nieuws voor D66: ook de senaatsfractie van de VVD beschouwt de orgaanwet als een vrije kwestie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden