Federatie wil inhoudelijk oordeel bezwaarschiften

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - Fondsen die subsidie-aanvragen van beeldende kunstenaars beoordelen, moeten aparte contra-expertise-commissies benoemen. Deze dienen inhoudelijk in te gaan op de bezwaren van kunstenaars tegen een negatief oordeel. De commissies moeten bovendien een andere samenstelling krijgen dan de selectiecommissies.

De Federatie van Kunstenaarsverenigingen wil er in het eerstvolgende overleg met staatssecretaris Nuis van cultuur op aandringen dat deze maatregelen worden genomen. Aanleiding is een recente uitspraak van de Raad van State in een zaak die de Tilburgse kunstenares Margot Homan had aangespannen tegen haar gemeente (Trouw, 10-12-94).

Volgens de Raad was er sprake van onbehoorlijk bestuur, omdat Tilburg Homans bezwaar tegen een subsidie-afwijzing niet 'ten volle' had overwogen. De kunstenares had zeven kunstkenners een oordeel over de kwaliteiten van haar werk gevraagd. De gemeente vond het niet nodig daarop in te gaan.

Voorzitter Jack Verduyn Lunel van de Federatie spreekt van een precedent: “Tot nu toe keek de Raad van State alleen of de procedure goed was gelopen. Maar dit keer is daar een aanvulling op gekomen: adviescommissies moeten inhoudelijk ingaan op het deskundige oordeel van anderen. De rechtsbescherming van beeldende kunstenaars wordt hierdoor vergroot.”

De Federatie roept de beroepsgroep op vaker een heroverweging aan te vragen. Zij laten zich afschrikken door de rompslomp, zegt Verduyn, hoewel ze zich vaak in hun integriteit aangetast voelen door een negatief advies. “De beoordeling gaat niet zozeer over de vraag of je voor subsidie in aanmerking komt, maar - heel wezenlijk - of je jezelf wel kunstenaar mag noemen.”

Anders dan in de bouwwereld zijn bezwaarschiften een uitzondering in de beeldende kunstwereld. Het Fonds voor de Beeldende Kunst, Vormgeving en Bouwkunst krijgt er jaarlijks zo'n tweehonderd. Een schijntje dus, op een totaal van vijfduizend aanvragen en drieduizend afwijzingen. Zo'n vijf keer per jaar bereikt een zaak de Raad van State.

Directeur Geert Dales: “Wij hebben de Raad altijd aan onze zijde gekregen. Al werden er nóg zoveel kunstkenners bij gehaald, onze reactie was steevast: dat anderen voldoende beeldende kwaliteiten ontwaren, is geen reden om ons advies te herzien. Wij hebben onze eigen deskundigen en criteria en nemen onze eigen beslissingen. Dat respecteert de Raad van State.”

Over de oproep om meer heroverwegingen aan te vragen zegt Dales: “Hoe meer contra-expertises er komen, hoe meer tijd en geld daarmee gemoeid zijn. Dat wordt des te lachwekkender als je weet dat het vaak om bedragen van tweeduizend gulden gaat. Bovendien leidt het meestal tot niets.”

'Een onzinnig idee' noemt Dales ook het voorstel om speciale contra-expertise-commissies uit andere deskundigen te laten bestaan. Hij kan zich niet voorstellen dat deze commissies tot andere of betere oordelen komen dan de huidige selectie-commissies. Bovendien is hij bang voor een onwerkbare situatie, als afgewezen kunstenaars massaal bezwaar gaan maken onder het motto: 'niet geschoten, altijd mis'. Drie jaar geleden heeft het Fondsbestuur om deze redenen besloten geen speciale bezwaarcommissie in te stellen.

De woordvoerster van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ziet meer in het voorstel. Alleen is de Federatie bij de overheid aan het verkeerde adres. Die kan zelfstandige fondsen en kunststichtingen niet dwingen om contra-expertise-commissies in te stellen. Verduyn bestrijdt dat; volgens hem is de wet wel degelijk zo te interpreteren. “De vraag is alleen of Nuis daar een conflict met het Fonds voor over heeft.”

De voorlichtster erkent overigens dat bezwaarschriften zo objectief mogelijk moeten worden beoordeeld: “Daar heeft Verduyn gelijk in.” Volgens haar heeft de gemeente Tilburg een 'stomme fout' gemaakt door de bezwaren onbeargumenteerd terzijde te schuiven. Dat soort fouten maken kleinere gemeenten vaker, omdat ze slecht geschoold zijn op dit gebied. “Ik zou elke kunstenaar aanraden in beroep te gaan als zij zo erbarmelijk behandeld worden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden