Fed staat voor moeilijke keuze bij rentebesluit

Lagelonenarbeiders protesteren rond het Federal Reserve-gebouw in New York tegen een renteverhoging.Beeld AFP

Om oververhitting van de Amerikaanse economie te voorkomen, voert de centrale bank de rente geleidelijk op.

Het is een bekende wet in de economie: als de vraag naar een product toeneemt, loopt doorgaans ook de prijs op. Helaas lijkt deze wet niet op te gaan voor Amerikaanse werknemers. Hun lonen stijgen nauwelijks, terwijl de werkloosheid laag is en nog daalt.

Het is dit raadsel waarover de bestuurders van de Amerikaanse centrale bank - de Federal Reserve - zich morgen bij hun maandelijkse rentebesluit moeten buigen. Via hun rentetarieven kunnen ze de economie een zetje geven, of juist afremmen. De officiële rentetarieven van de 'Fed' bepalen de rente op krediet en zijn daarmee van grote invloed op huizenprijzen en bedrijfsinvesteringen.

Met een werkloosheid van slechts 4,4 procent lijken alle lichten op groen te staan om de rente te verhogen en de economie voor oververhitting te behoeden. De centrale bank richt zich op 'maximale werkgelegenheid' en die lijkt inmiddels te zijn bereikt. Veel lager kan de werkloosheid niet worden, omdat er altijd mensen zijn die tijdelijk niet deel kunnen nemen aan de arbeidsmarkt.

Inflatie stijgt niet

Verwarrend voor de centrale bankiers is dat de lonen maar niet stijgen. Deze liggen nu weliswaar 2,4 procent hoger dan vorig jaar, maar deze stijging is gelijk aan die van drie jaar geleden toen de werkloosheid veel hoger lag. En als gevolg van de gematigde loonstijging blijft ook de inflatie beperkt. Deze ligt nu op 1,6 procent, ruim onder de inflatiedoelstelling van de centrale bank van 2 procent per jaar.

Ondanks de onzekerheid over hoe het echt gaat met de Amerikaanse economie, verwachten economen dat de Fed de rente morgen met 0,25 procentpunt verhoogt, de tweede keer dit jaar. Dit is in lijn met de aankondiging van Fed-president Janet Yellen in maart om de rente dit jaar driemaal te verhogen.

James Bullard, president van de Federal Reserve Bank of St. Louis, die als een van de twaalf aangesloten regionale banken een stem heeft binnen de Fed, pleit voor terughoudendheid. Volgens Bullard gaat de zogenoemde loon-Phillipscurve niet langer op. Deze wet zegt dat als de werkloosheid daalt, de lonen en de inflatie stijgen. "Leidt de daling van de werkloosheid naar 4,4 procent tot een serieuze stijging van de inflatie?" vroeg hij zich tijdens een presentatie eind mei af. "Nee", luidde zijn eigen antwoord. Zelfs als de werkloosheid naar 3,6 procent zou dalen, blijft de Amerikaanse inflatie volgens Bullard onder de 2 procent.

Nederlandse vergelijkbare situatie 

De Nederlandsche Bank (DNB) kwam vorige week met een vergelijkbare analyse. Ook in Nederland blijven de lonen achter bij wat op basis van de officiële werkloosheidscijfers verwacht mag worden. DNB denkt dat de werkelijke werkloosheid drie keer hoger ligt dan het officiële cijfer, omdat veel mensen die geen werk kunnen vinden, of meer willen werken, niet in de cijfers zijn opgenomen. Voor de VS worden dezelfde verklaringen voor de zwakke loonstijging gezocht. Het Center for American Progress schat dat er zeker 4,5 miljoen meer werklozen zijn dan officieel wordt gemeten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden