FDP vecht op randje van de kiesdrempel

Duitse liberalen bestrijden in hun campagne vooral De Groenen

ANTOINE VERBIJ

BERLIJN - De FDP heeft haar ideale tegenstander gevonden. Ze laat geen gelegenheid voorbijgaan om De Groenen belachelijk te maken. De milieupartij had voorgesteld om een vleesloze dag per week in te voeren. Voor die zogeheten 'Veggie-Day', 'vegetarische dag', stelde ze de donderdag voor. "Wij pleiten toch ook niet voor een 'jour d'entrec¿te', een 'entrec¿te-dag'!"

Philipp Rösler heeft de lachers op zijn hand. De voorzitter van de FDP, tevens vice-kanselier onder Merkel en minister van economische zaken, spreekt in Berlijn zijn aanhang toe bij het officiële begin van de FDP-campagne in de Duitse hoofdstad. Het is een feestelijke bedoening met braderie en al op een landelijke plek in een van de deftigste wijken van Berlijn.

Onvermoeibaar herhaalt Rösler de boodschap dat de FDP voor individuele vrijheid is. "De staat moet niet proberen mensen voor te schrijven hoe ze moeten leven." Daarom verzet de partij zich heftig tegen de morele dwingelandij van een partij als De Groenen en van alle andere partijen links van het politieke midden.

De 'Veggie-Day' van De Groenen is een godsgeschenk voor de FDP-campagne. Een helder polemisch doel, waarmee ze zich kan onderscheiden. De partij staat onder scoringsdwang. In de peilingen zweeft ze rond de 5 procent, de kiesdrempel. Het is erop of eronder. Haalt ze de drempel niet, dan betekent dat het einde van Merkels 'coalitie van het burgerlijke midden'.

Martin Lindner, leider van de Berlijnse FDP (1,8 procent bij de laatste verkiezingen), zegt het duidelijk: "De keuze gaat tussen twee blokken. Zwart-geel (CDU/CSU en FDP) tegen rood-rood-groen (SPD, Linkspartij en De Groenen). En in Berlijn weten we wat het is om door rood-rood-groen te worden geregeerd." In Berlijn regeert nu een coalitie van SPD en CDU.

De hoofdmoot van Röslers peptalk is gewijd aan wat in de politiek van de FDP de kern is van de individuele vrijheid. Die kern is de economische vrijheid. Rösler voert de 'vrije markt van vraag en aanbod' voortdurend op als panacee voor alle problemen, ongeacht of het nu om de energiepolitiek, het loonbeleid, de gezondheidszorg of de belastingen gaat.

"Stabiel geld in een stabiel Europa", vat Rösler samen. Waarmee hij nogmaals onderstreept dat begrotingsdiscipline, zoals de huidige regering die zo voorbeeldig beoefent, voor hem in Europa de allerhoogste prioriteit heeft. "Onder welke regering zijn de Grieken ook al weer tot de EU toegelaten?", vraagt hij. "Juist. Onder Schröders rood-groene regering."

Opvallend afwezig in het verhaal van de voorzitter zijn de individuele burgerrechten. In het verleden was de FDP nationaal kampioen op dit punt. Tegenwoordig is het naar de zijlijn gemanoeuvreerd. Hoewel de partij de non-discriminatie als het ware belichaamt: Rösler zelf is volbloed Vietnamees en de FDP-minister van buitenlandse zaken Guido Westerwelle homoseksueel.

Aan die zijlijn opereren de FDP-minister van justitie Sabine Leitheusser-Schnarrenberger, de even eenzame als onvermoeibare strijdster voor de burgerrechten, en de jongerenorganisatie van de FDP, de 'Juli's' ('Junge Liberalen'). In hun kraampje op de Berlijnse FDP-braderie propageren ze religieuze tolerantie, bestrijding van neonazi's en legalisering van softdrugs.

De voorzitter van de Berlijnse Juli's, Mitja Schulz, staat vierkant achter die koers. Ook als het om de vrijheid op het internet gaat. "Die Amerikaanse en Britse spionage-programma's: die kunnen echt niet. En vergeet niet, de FDP heeft ervoor gezorgd dat Acta, het omstreden internationale verdrag tegen internetpiraterij, voorlopig is gestopt."

De Juli's mobiliseren in Berlijn meer mensen via Facebook dan De Groenen, beweert Schulz. Maar Facebook levert toch rechtstreeks aan de Amerikaanse veiligheidsdienst? Schulz: "Tja, dat weet je nu eenmaal als je op Facebook gaat, maar het is je individuele beslissing".

Een pijnlijk verkiezingsspotje
Het campagnefilmpje van de FDP toont lijsttrekker Rainer Brüderle. "Alleen met ons blijft Duitsland sterk", zegt hij. Er fietst een vrolijke familie door het beeld. In een ander spotje zien we dezelfde familie. De voice-over zegt: "We moeten in de toekomst investeren, in intacte gezinnen en gelukkige kinderen." Dan volgt het partijlogo: NPD, de rechts-extremisten.

Beide partijen hadden bij dezelfde firma dezelfde videobeelden uit de voorraad aangekocht. Het gelukkige gezinnetje is trouwens ook in een spotje voor een Fins kwark-merk te zien. Zo gaat dat in de geglobaliseerde economie. De FDP is geschrokken en heeft het filmpje onmiddellijk op de snijtafel gelegd. Pikant detail: de vrolijke familie is Sloweens.

Nee, dan het filmpje van de jonge liberalen, de Juli's. Met de nodige zelfspot presenteren ze eerst alle clichés over zichzelf. 'Grootverdieners', 'kapitalistenhonden', 'volksverraders', 'marktradicalen'. Vervolgens geven de uitgebeelde, vlotte jongeren één voor één heel nette, liberale meningen ten beste. Boodschap: we zijn veel cooler dan je denkt!

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden