Fatale voorjaarsdag

Het proces tegen Volkert van der G. begint morgen in de extra beveiligde rechtszaal in Amsterdam-Osdorp. Dan zal de man die de moord op Pim Fortuyn heeft bekend, voor het eerst in het openbaar verschijnen sinds hij op 6 mei 2002 in Hilversum werd gearresteerd. Een reconstructie van die voorjaarsdag, tot Fortuyns en Van der G.'s paden elkaar kruisten.

Die maandag gaat Volkert van der G., dan 32 jaar oud, gewoon naar zijn werk. Het lijkt een dag als alle andere. Het is wat rustiger in Volkerts bestaan, sinds hij verhuisd is naar Harderwijk. Eigenlijk is Volkert uitgeweken, nadat woedende boeren de ruiten van zijn huis in Wageningen hadden ingegooid en zijn auto op de kop zetten.

Toch is hij gespannen. Sinds een halfjaar hebben zijn 39-jarige vriendin Petra en hij een dochtertje, Sabine heet ze. Het huiselijke leven botst zo nu en dan met zijn energie- en tijdverslindende vervolging van boeren die het niet nauw nemen met dierenleed en het milieu.

Volkert stapt in zijn auto, een rode Toyota Starlet, en rijdt van Harderwijk naar zijn werk bij de VMO, de Vereniging Milieu-Offensief. Eerst koopt hij bij de bakker een broodje, zoals gebruikelijk. De VMO is een fanatieke club, die juridisch strijd levert tegen de bio-industrie. Volkert heeft de vereniging in 1992 met zijn kompaan Sjoerd van der Wouw opgericht. Hij is als banenpooler in dienst bij zijn eigen vereniging.

De inkomsten van de VMO bestaan uit gewonnen procedures bij de Raad van State, die per stuk rond de 645 gulden opleveren. De afgelopen tien jaar heeft Milieu-Offensief ruim tweeduizend procedures gevoerd en er daarvan driekwart gewonnen. Verder krijgt de vereniging subsidie van overheden, de stichting Doen en de Nationale Postcodeloterij. De VMO heeft op 6 mei 2002 ruim honderd betalende leden.

Tegen de middag loopt Volkert Wageningen in en post een bezwaarschrift. Dan gaat hij naar Bennekom. In warenhuis Geels aan de Kerkhoflaan koopt Volkert om twee uur een scheerapparaat van Braun. Hij scheert zich en rijdt naar Hilversum.

In de auto, op de stoel naast hem, ligt een routebeschrijving naar het Mediapark in Hilversum. Die heeft hij via de site van ROOS, de regionale omroepen, in handen gekregen. Ook heeft hij een plattegrond uitgedraaid van de omgeving van het Audiocentrum van Radio 3FM. In zijn Toyota liggen ook prints van de locatie van KRO's 'Ontbijt TV', waar Pim Fortuyn, lijsttrekker van de Lijst Pim Fortuyn (LPF), twee dagen later zal optreden. Op een andere print staat de route naar het Kurhaus in Scheveningen, waar Fortuyn op 14 mei aan tafel zal schuiven voor de speciale verkiezingsuitzending van 'Barend & Van Dorp'. Op een print heeft Volkert geschreven: 'Tussen 4 en 6' en '6 mei Ruud de Wild.nl'. Er liggen in de auto ook namen en adressen van drie andere prominente LPF-politici, van wie er twee hoog op de kieslijst staan: Jim Janssen van Raay (3), Ferry Hoogendijk (5) en Harry Smolders (26).

Voorbij de hoofdingang van het Mediapark slaat hij linksaf de rustieke Celebeslaan in en parkeert voor huisnummer 45. Het is rond halfvier. Bijna twee uur lang weet hij zich daar onopvallend op te houden. Niemand kan zich hem later althans herinneren. Rond kwart voor zes pakt Volkert de blauwe plastic tas met het pistool, een half-automatische Star, type Firestar. Het is een Spaans wapen, dat Volkert in 1998 in een kroeg van een onbekende heeft aangeschaft uit angst voor boze boeren. Die kunnen zijn bloed wel drinken. Hoe verbetener hij hen aanpakt, hoe agressiever zij hem bejegenen.

Volkert heeft een baseball-petje op en een zonnebril als hij via het 'dievenpaadje' ongemerkt het parkeerterrein van het Mediapark oploopt. Fortuyns partijgenoten De Booij en Zeroual komen hem tegemoet lopen. Volkert krijgt Fortuyn om vier minuten over zes in het oog. Ruud de Wild is bij hem. Zonder aarzelen loopt hij naar zijn doelwit. In de ene hand de plastic zak, in de andere het pistool. Van dichtbij vuurt hij zesmaal de 9 mm Lugerpatronen af op de politicus. De terugslag is zwaar, daardoor mist hij een keer. Die kogel slaat in Fortuyns Daimler. Hij ziet de gaten in Fortuyns lichaam slaan, zijn slachtoffer klapt dubbel, zakt op de knieën. Volkert draait zich om en rent weg.

Pim Fortuyns 6 mei 2002

Pim Fortuyn is deze maandagochtend 6 mei goed geluimd. De peilingen voor de landelijke verkiezingen voorspellen 38 zetels voor zijn Lijst Pim Fortuyn. Hij is vooral in zijn nopjes als hij de Volkskrant ziet met de kop: 'LPF de grootste, Pim Premier'. De berekeningen blijken gebaseerd op het ongekende succes van de LPF in zijn woonplaats Rotterdam.

Butler Herman is vrij. Hans Smolders, nummer 16 op de lijst van Fortuyn, zal hem rijden. In een grijs maatkostuum met een roze gestreepte stropdas stapt Fortuyn om kwart voor elf uit zijn Palazzo di Pietro aan het W. G. Burgerplein. De Daimler zet daarna koers naar het Feijenoord-stadion. Daar zal Fortuyn een ontmoeting hebben met voorzitter Jorien van den Herik en spreekbuis Jan Swart.

Het stadion en omgeving is extra beveiligd. Niet vanwege Fortuyns komst; over twee dagen is de Uefa-finale. Omdat de Rotterdamse club in de eigen Kuip in de finale staat, ligt de wedstrijd extra gevoelig. Hét thema van gesprek is veiligheid. Fortuyn klaagt dat andere, gevestigde politici een haatcampagne tegen hem zijn begonnen. De sfeer rond hem wordt onaangenaam. Vooral links Nederland demoniseert hem, vertelt hij de Feyenoorders.

De tocht gaat naar Breda. Het dagblad BN/De Stem heeft in Hotel Brabant een lezersdebat georganiseerd. Drie beveiligers zijn ingehuurd om bezoekers te controleren. Tassen gaan open, veel deelnemers hebben Fortuyns boek 'De puinhopen van paars' meegenomen. Als Fortuyn binnenkomt om iets voor één uur, lijkt hij wel een popster. Fans willen een handtekening en met hem op de foto. De veiligheidsmensen die door de krant zijn ingehuurd houden iedereen scherp in de gaten.

De Daimler spoedt zich vervolgens naar Hilversum. Van vier tot zes is Fortuyn gast in het radioprogramma van Ruud de Wild van de jongerenomroep BNN. Fortuyn heeft trek. In de auto is alleen een zakje chips te eten. Fortuyn is aan de late kant. Na even snel naar het toilet geweest te zijn, gaat de politicus ontspannen achter de microfoon zitten. Het klimaat in de studio bevalt hem. Hij praat honderd uit. Schuift toastjes naar binnen met zalm en paté; neemt een slokje bier.

Om iets voor zessen zit de uitzending erop. Stagiaire Filemon Wesselink bij BNN ziet zijn kans schoon, na een paar mislukte pogingen, een paar vragen aan Fortuyn te stellen. De leerling-verslaggever heeft geluk, Fortuyn is in een opperbeste stemming. Het interview gaat onder andere over de prijs van bioscoopkaartjes.

Zendercoördinator Paul van der Lugt bedankt de politucus voor zijn optreden voor de radio. Fortuyn heeft het een goede uitzendig gevonden. De LPF-kopstukken Albert de Booij en Fieroes Zeroual lopen naar de Jaguar van De Booij en passeren een man met een zonnebril en een petje op. Fortuyn loopt met De Wild de achterdeur van het complex uit. Smolders is al op het parkeerterrein. Hij doet de stoel van de duo-passagier naar achteren. Producer Merel van Dijk komt de twee achterop met een kistje champagne als dank.

De slanke man met het grijze petje draait zich naar de LPF-lijsttrekker. Fortuyn ziet niet dat deze kalm een pistool op hem richt. Er klinkt een knal. Fortuyn wordt in de hals geraakt. Vlak achter elkaar klinken nog twee schoten. De kogels doorboren zijn rug. Daarna weer twee knallen. Kogel vier en vijf treffen hem in het hoofd. Fortuyn slaat voorover, eerst op zijn knieën. En zakt in elkaar. Fortuyn leeft nog, maar hij is levensgevaarlijk gewond. Reanimeren lukt niet. Om vijf voor zeven verklaart de lijkschouwer Pim Fortuyn dood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden