Familiezaakhad lang geheimen

Meer dan een eeuw lang veroverde C&A winkelend Europa. Onder leiding van een gesloten familie Brenninkmeijer.

"Door de groote veranderingen in de mode heeft iedere Vrouw elk seizoen recht op een nieuwen Mantel", staat er in mooie sierletters op een C&A reclamepamflet van 1932. Een chique dame met een lange mantel, bontkraag en bolhoedje illustreert de bekende slagzin. "C&A is tòch voordeliger."

C&A, de keten die tegenwoordig een grijs en ouderwets imago probeert af te schudden, begon ooit revolutionair.

De broers August en Clemens Brenninkmeijer openden in 1841 een textielopslag in Sneek. Zo hoefden ze minder naar het Duitse Westfalen te reizen voor stoffen. In hetzelfde jaar begonnen ze hun eerste winkel. Confectiekleding werd hun doorbraak: kleding in standaardmaten, van tevoren in grote aantallen geproduceerd. Wat in Sneek klein begon, groeide met de jaren uit tot een florerend internationaal bedrijf.

De Brenninkmeijers maakten naam met betaalbare kleding voor de middenklasse. In 1893 kwam de eerste grote vestiging in Amsterdam, gevolgd door een filiaal over de grens in Berlijn in 1911. De opmars ging door, en elf jaar later opende C&A winkels in Groot-Brittannië.

Ze staan op nummer 1 van de 'rijke familietop 50' van tijdschrift Quote, met een geschat vermogen van 22 miljard euro. Naast kleding is de familieholding Cofra actief in ondermeer vastgoed, private equity en financiële dienstverlening.

Alleen familieleden zijn aandeelhouders in het niet beurs-genoteerde bedrijf. De katholieke Brenninkmeijers bestaan traditiegetrouw uit grote gezinnen. Clemens en August zouden alleen al 1500 nazaten hebben, zo schreef het inmiddels opgeheven weekblad FEM.

Om een topfunctie binnen het bedrijf te krijgen, moeten familieleden een streng tienjarig trainingsprogramma volgen. De strakke hand was nodig om het familiebedrijf generaties lang overeind te houden.

Lang bleef dit alles geheim. De C&A familie heeft een reputatie van geheimzinnigheid en geslotenheid. De Brenninkmeijers houden niet van pottenkijkers en de poorten bleven daarom jarenlang grotendeels gesloten voor media. Af en toe gaan ze piepend open, wat tot een bijzonder inkijkje leidt. Zo gaf Maurice Brenninkmeijer, de huidige bestuursvoorzitter, dit jaar een zeldzaam interview aan het Duitse blad Die Zeit.

Hij vertelde over een zwarte bladzijde in de geschiedenis van C&A. In 2011 lieten de Brenninkmeijers zelf onderzoek doen naar het verleden in Duitsland. Daar kwam uit naar voren dat de textielfamilie ten tijde van de Tweede Wereldoorlog Russische vrouwen als dwangarbeiders in de fabrieken liet werken. Sommige stierven van de honger.

Ook liet C&A spullen maken in het getto van Lodz in Polen. 'Opportunistisch en harteloos', noemde de jonge Brenninkmeijer de daden van zijn toenmalige familieleden in Die Zeit.

In 1990 stagneerde de groeiende verkoop van C&A. Het bedrijf werd voorbijgestoken door modieuze ketens als H&M. Jonge mensen wilden goedkope, maar ook hippe kleding. Een cultuurverandering moest C&A weer modern en jong maken. Winkels werden gerestyled, personeel beter geschoold en de kledinglijn veranderd.

Het huidige C&A wil naam maken als duurzame onderneming die werkt met eerlijk geproduceerd katoen. Dat imago liep schade toen vorige maand bleek dat een Indiase leverencier kledingfabrieken had met barre werkomstandigheden.

undefined

onrust over cao

Volgens vakbond FNV hebben veel medewerkers van C&A sinds 2008 geen loonsverhoging gekregen. Vorige maand kreeg de directie een petitie met 188 handtekeningen voor een 'fatsoenlijke cao'. Maar het nieuwste cao-voorstel komt er volgens FNV op neer dat medewerkers er tot 2018 weer niets bijkrijgen. Deze week was er een bijeenkomst met het personeel. Morgen gaan de onderhandelingen verder.

undefined

Nieuwe jeanslijn moest imago van c&A verbeteren

C&A maakte vorig jaar bekend dat het binnen Europa de grootste in spijkerbroeken wilde worden. De nieuwe lijn moest de winkel redden van zijn stoffige imago. Daarmee was het slecht gesteld. In Groot-Brittannië sprak men steevast van C&A als "Cheap and awful".

Kledinggoeroe You Nguyen moest het bedrijf met een nieuwe jeanslijn 'The Denim' voorgaan op de weg van vernieuwing.

Ontwerpteams deden onderzoek naar verschillende li-chaamstypen en silhouetten. Nguyen, die eerder voor de merken Levy en United Colors of Benetton werkte, lanceerde nieuwe jeansmodellen voor vrouwen en manen met verschillende figuren.

Het was één van de meest recente pogingen van C&A om jong winkelend publiek naar de filialen te trekken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden