Familiebedrijf uit overtuiging

Ondernemen | INTERVIEW | Wat is beter: een familiebedrijf of een beursgenoteerd bedrijf? Voor topman Pieter van Oord van baggeraar Van Oord geen vraag, maar een weet.

Pieter van Oord, bestuursvoorzitter van waterbouwer Van Oord ontving gisteren de Leonardo da Vinci-prijs uit handen van burgemeester Aboutaleb van Rotterdam. Deze internationale prijs eert betekenisvolle familiebedrijven. Van Oord (1961) is de vierde generatie in het bedrijf.

Uw voorganger, Koos van Oord, wilde niet naar de beurs. U ook niet?

Pieter van Oord: "Geen enkele wens in die richting."

Familiebedrijf uit overtuiging?

"Ja. Familiebedrijven zijn gericht op de lange termijn. Ze denken niet in termen van kwartalen of jaren, maar in generaties. Dat blijkt ook uit onderzoek."

Doet Van Oord dingen die een beursgenoteerd bedrijf niet zou doen?

"Wij zijn in 20o1 gaan investeren in windenergie op zee. Iedereen dacht toen: windenergie wordt nooit wat, dat kan alleen met subsidie. Wij zijn er met Mammoet, toen nog eigendom van de familie Van Seumeren, toch ingestapt. Nu zijn we in Europa een van de grootste in offshore-wind."

Dat is toch een kwestie van een goed oog en een dosis lef?

"Niet alleen. Als we het puur financieel hadden bekeken, zoals beursgenoteerde ondernemingen dat doen, hadden we het niet gedaan. Maar wij geloofden in deze nieuwe industrie. En we dachten: laten we onze visie dan niet kapot rekenen.

"Een ander voorbeeld: in 1980 kochten wij na een biedingenstrijd ACZ. We boden toen een hoge prijs, onrealistisch hoog. ACZ is uitgegroeid tot onze grote olie- en gas-offshore-poot."

Krijg u opdrachten omdát Van Oord een familiebedrijf is?

"Ja. Onlangs nog een groot windproject in Duitsland. De eigenaar is een Schots familiebedrijf. Dat er een klik was, heeft een belangrijke rol gespeeld. Dat werk is ons gegund, kan je zeggen. Natuurlijk was dat niet de enige factor: je moet vertrouwen wekken en je moet je in het verleden hebben bewezen."

Zijn er meer voordelen?

"Wij hoeven niet elk kwartaal extern cijfers te publiceren en ik hoef niet elke dag met aandeelhouders te praten. Dat bespaart veel tijd."

Van Oord heeft twee keer dochters van beursgenoteerde bedrijven gekocht. Moesten hun personeelsleden wennen aan een familiebedrijf?

"Ja, liefde kun je niet afdwingen. Dat kost tijd en die hebben we genomen. Vijf jaar. Toen we Ballast Ham Dredging in 2003 overnamen, was er bij het personeel wantrouwen tegen aandeelhouders. Hun bedrijf was immers van de ene op de andere dag verkocht.

"Wij hebben uitgelegd dat de familie niet zou verkopen. Dat ze aandeelhouder zou blijven. Daarbij hadden we een voordeel. Een beursgenoteerd bedrijf heeft anonieme aandeelhouders, een familiebedrijf niet. De familie is betrokken bij het bedrijf, laat zich zien. Werknemers waarderen dat."

Heeft een familiebedrijf nadelen?

"Ik kan geen geld ophalen op de beurs, bijvoorbeeld om grote overnames doen. Een concurrent als Boskalis wel. Dat kan een nadeel zijn."

De familie telt nu negentig leden. Wat als er een paar zeggen: het bedrijf interesseert me niet, ik wil van mijn belang af en cashen?

"Je moet de familie bij elkaar houden en dat doen we ook. De familie is goed georganiseerd, organiseert activiteiten, houdt contact met het bedrijf en legt geregeld bedrijfsbezoeken af. Ik stop daar zelf ook veel energie in. "

Net zoveel energie als bestuursvoorzitters van beursgenoteerde bedrijven stoppen in contacten met aandeelhouders, beleggers en analisten?

"Nou nee, minder. Die contacten met de familie zijn niet primair mijn verantwoordelijkheid. Daar zijn andere mensen in de familie voor. Ik stop er een paar uur per week in."

Aparte club

De prijs die Van Oord kreeg uit handen van burgemeester Aboutaleb is uitgeloofd door een aparte organisatie: de Association Hénokiens. Ze telt 46 leden: allemaal familiebedrijven die meer dan tweehonderd jaar bestaan en nog grotendeels in handen zijn van nazaten van de oprichtersfamilie.

Blikvanger van de Association is Hoshi, een hotel dat sinds 717 van dezelfde familie is. Italië is goed vertegenwoordigd in de Association (13 bedrijven), Frankrijk (12) en Japan (8) ook. Er zijn twee Nederlandse leden: handelshuis Van Eeghen, opgericht in 1662, en De Kuyper, dat van 1695 dateert en sinds 1752 jenever en andere destillaten stookt.

De leden van de Association komen eens per jaar bij elkaar. Elk jaar loven ze een prijs uit voor een familiebedrijf dat tradities en culturele waarden in ere houdt, over specifieke kennis beschikt en nieuwe technieken heeft ontwikkeld. Natuurlijk moet het bekroonde familiebedrijf beschikken over een goede lange-termijnvisie.

Een bedrijf komt alleen in aanmerking voor de prijs als het voor minimaal 3 miljoen euro omzet, geleid wordt door een nazaat van de oprichter, en nog in handen is van de oprichtersfamilie.

Baggeren sinds 1868

Van Oord is in 1868 opgericht door Govert van Oord. Het bedrijf is bekend om zijn baggerwerk, maar legt ook windparken aan op zee en verleent diensten aan de olie- en gasindustrie. Het bedrijf werkte mee aan de Afsluitdijk, de Deltawerken, de Oosterscheldedam, het kunstmatige eiland voor het vliegveld van Hongkong, de palmeilanden in Dubai, de Tweede Maasvlakte en, vorig jaar, aan de uitbreiding van het Suezkanaal. Van Oord had in 2015 een omzet van 2,5 miljard euro, een winst van 169 miljoen en telt circa 5000 werknemers.

Sinds 2008 is Pieter van Oord (de vierde generatie Van Oord) bestuursvoorzitter. 78,5 procent van de aandelen zijn in handen van circa negentig familieleden. De rest zit bij investeringsfondsen van andere families.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden