Familie Ewold Horn verbijsterd over zijn dood: ‘Dat je als ontvoerder na zeven jaar nóg geen genade voelt’

Ewold Horn werd vrijdag doodgeschoten in het zuiden van de Filippijnen. Beeld EPA

De familie en vrienden van de ontvoerde Ewold Horn hielden hoop. Tot vandaag. De vogelaar en preparateur uit het Groningse Termunten kwam om toen hij probeerde te ontsnappen aan zijn kidnappers op de Filippijnen. “Hij was er zo frustrerend dicht bij.”

Klaas Nanninga laat de dubbelhoorn­ige neushoornvogel zien in zijn natuurmuseum aan huis in de stad Groningen. Al zijn opgezette dieren zijn hem lief, maar de preparaten die zijn dierbare vriend Ewold Horn (59) maakte zijn hem bijzonder dierbaar – zeker nu.

“Kijk dan hoe elk veertje op zijn plek zit”, zegt hij, een zucht, bijna. “Hoe die ogen zijn afgewerkt.” Het was een andere neushoornvogel, de Sulu-neushoornvogel, die Horn in februari 2012 naar de Filippijnen voerde. Veertig exemplaren waren er nog op aarde, en de Groninger wilde er dolgraag eentje zien.

Eindeloos geduld

Maar de reis kreeg een dramatische wending. Samen met een Zwitserse vriend en hun Filippijnse gids werd hij ontvoerd door Abu Sayyaf. Deze moslimgroep strijdt voor autonomie en ontvoert buitenlanders in ruil voor losgeld. De gids liet zich, met gevaar voor eigen leven, uit het bootje glijden. De Zwitser ontsnapte in 2014. Horn was toen te zwak om mee te vluchten. Nanninga: “En nu was hij op de vlucht, zó frustrerend dichtbij. Hij had gewond kunnen raken, opgelapt in een ziekenhuis. Het had gekund. Dat hij leefde. Dat hoop je al die jaren.”

Hoe kún je, vraagt de bioloog, retorisch, iemands leven afpakken voor geld? Nanninga ziet de gevoelige, solistische, ingetogen Ewold zo voor zich, met eindeloos geduld, een fijn pincet en overal veren, die stuk voor stuk weer op hun plek moesten. “Daar was hij uren mee bezig. Ook al zou een leek de waarde nooit zien – híj zag het, het was zijn beroepseer.”

Dieren prepareren is een combinatie van ambacht en techniek, vertelt hij, een vak dat veel van je persoonlijkheid laat zien. “Je moet de vogel kennen tot in de finesses: zó beweegt hij, zó kijkt hij. De plaatsing van de ogen, dat is een kwestie van millimeters. Neem nou de oehoe die zich op een roek stort.” Nanninga’s ogen glimmen bij de vitrine. “Je zíet de adrenaline in zijn ogen, in zijn houding.”

Verrukking voor de natuur

‘Ik werk om te kunnen reizen’, zei Horn vaak. “Soms kwam hij na jaren terug op een plek om te zien dat die helemaal vervuild was. Dat kon hem enorm raken. Ik weet ook nog dat hij tijdens een rit op een polderweggetje zwerfvuil opraapte om het thuis weg te gooien. Zo was hij. Je kunt mopperen, maar je kunt ook handelen.”

Horn en Nanninga herkenden in elkaar de verrukking voor de natuur, de aandacht, dat tot tranen toe geroerd kunnen zijn. “Zoals kunst ontroert.” Het is zo zinloos, zegt Nanninga over Horns overlijden. “Zeven jaar, en dat je dan als kidnapper nóg geen genade voelt, dat je dan níet denkt: deze laten we ontsnappen, deze heeft geluk.”

Er is iets afgesloten maar ook niet. “Alsof het is opgelost.” Ondertussen loopt hij naar ‘de absolute topper’: “Neem nou deze kleine zilverreiger. De knik in zijn nek: scherp, rond, bochtig. Ik zag ze vaker, maar nooit zo perfect als deze. Ewold kon dat als geen ander.’’ Weet je, zegt hij? “Een dier conserveren is niet zo moeilijk. Maar de kunst is om het écht tot leven te brengen, zodat het als het ware bevroren lijkt in de tijd. En dát heb ik van Ewold geleerd. Zijn ziel, zijn liefde, zijn inzet, alles zit in deze preparaten.”

Lees ook:

Gegijzelde vogelspotter Ewold Horn gedood op Filippijnen

De Nederlander Ewold Horn, die gegijzeld was op de Filippijnen, is gedood bij een poging te ontsnappen. Zijn ontvoerders van de islamitische terreurbeweging Abu Sayyaf schoten hem dood, meldt het Filippijnse leger.

Mijn vader zit al vijf jaar opgesloten in de Filippijnse jungle

Twee jaar terug sprak deze krant met de dochter van Ewold Horn, toen het precies vijf jaar geleden was dat de Groninger vogelspotter werd ontvoerd in het zuiden van de Filippijnen. ‘Er moet meer aandacht voor hem komen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden