Fakir zoekt spijkerbed bij Ikea

Puértolas moet het wel heel erg hebben van lach-of-ik-schiet-humor

"Het eerste wat de Indiër Ajatashatru Lavish Patel zei toen hij in Frankrijk aankwam was een Zweeds woord. Is dat niet kras? Ikea. Dat zei hij met gedempte stem."

Zo begint de roman 'De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een Ikea-kast', het succesvolle debuut van de Franse schrijver Romain Puértolas.

Die manier om de lezer met een vraag bij het verhaal te betrekken, herinnerde mij aan het poppentheater, met Jan Klaassen en Katrijn. Het gevoel aangesproken te worden als kleuter verdween bij het verder lezen van deze roman nooit helemaal: door de onbevangen toon, de tomeloze vaart van het verhaal en de enorme fantasie van de auteur, die er steeds in de eerste plaats op uit lijkt om zijn lezers geen moment te vervelen - maar ook, in minder gunstige zin, vanwege de volstrekt afwezige psychologische en sociale diepgang en de op elke bladzijde wel erg nadrukkelijk aanwezige lach-of-ik-schiet-humor.

Het boek beschrijft de lotgevallen van een fakir, goochelaar en oplichter uit Rajasthan. Vanuit zijn geboorteland neemt hij het vliegtuig naar Parijs met, afgezien van zijn ticket, enkel een vals biljet van honderd euro op zak. Op internet heeft hij namelijk ontdekt dat hij in de Parijse Ikea-vestiging voor een prikje, als wij dat woord hier zo mogen gebruiken, een spijkerbed van het type Pasöpputprykt ('Pas op, het prikt') kan aanschaffen.

De winkel blijkt verschillende modellen in voorraad te hebben, en daarom vraagt Ajatashatru een verkoper om raad.

"Hoe komt het dat het model met vijftienduizend spijkers drie keer zo goedkoop is als dat met tweehonderd spijkers?"

"Als u een week bezig bent geweest om de vijftienduizend spijkers in de vijftienduizend voorgetekende gaatjes van het bed te slaan, zult u dat niet meer vragen, meneer, en heeft u spijt dat u niet het duurdere, minder comfortabele en gevaarlijker model van tweehonderd spijkers heeft gekozen, geloof me!"

Onderweg van het vliegveld naar de winkel had de fakir al een taxichaufferende zigeuner opgelicht, en in het restaurant van Ikea weet hij de liefde te wekken van een middelbare dame. Vervolgens raken de toch al over elkaar heen buitelende gebeurtenissen in een stroomversnelling. Ajatashatru komt, nadat hij afscheid heeft genomen van de dame, klem te zitten in een kast, die nog diezelfde avond per vrachtauto naar een Ikea-filiaal in Londen wordt vervoerd.

In de laadruimte maakt hij kennis met zes Soedanezen, die een poging doen om, verborgen in diezelfde vrachtauto, illegaal Engeland binnen te komen. Helaas worden allen door de douane gesnapt, en uitgezet naar Spanje omdat een van de Soedanezen een bonnetje van een Spaanse supermarkt bij zich had. Nieuwe avonturen voeren onze held via Rome en Tripoli uiteindelijk terug naar Frankrijk.

Zijn hele reis lang wordt hij gevolgd door de Parijse taxichauffeur die hij aan het begin van het boek, bij het afrekenen van de rit naar de Ikea-vestiging, een loer had gedraaid, en wiens weg hij door het oppermachtig toeval keer op keer kruist.

Onderweg vindt Ajatashatru ook nog de tijd om op zijn overhemd een roman te schrijven, waarvoor hij van uitgeverij Trammelant een voorschot van honderdduizend dollar mag opstrijken.

U merkt het, niets is Puértolas te dol om zijn lezers te vermaken. De schrijver werkte dan ook onder meer als dj, componist, steward en goochelaar in Frankrijk, Spanje en Engeland; mensen een verzetje bieden was altijd al zijn vak. In Frankrijk was zijn roman een groot succes, en 35 vertalingen zijn er in de maak.

Eerlijk is eerlijk: wie een niemendalletje zoekt voor op het strand, die is bij Puértolas aan het goede adres. Wie het boek zou willen lezen om zich te verdiepen in de vluchtelingenproblematiek - of in welk ander ook maar enigszins substantieel onderwerp dan ook - kan het beter ongelezen laten.

Romain Puértolas: De wonderbaarlijke reis van de fakir die vastzat in een Ikea-kast. Uit het Frans vertaald door Lidewij van den Berg en Katrien Vandenberghe. De Bezige Bij, Amsterdam/ Antwerpen; 254 blz. euro 18,90

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden