Faisal Hoesseini (1940-2001): bemiddelaar in kleine en grote conflicten

Het is ergens in de jaren tachtig. In een donker zaaltje in Tel Aviv zit een groepje linkse Israëliërs. Gastspreker die avond is de Palestijnse leider Faisal Hoesseini. Het is een gewaagde ontmoeting, van beide zijden. Hoesseini is net in een van zijn pauzes tussen zijn frequente verblijven in de Israëlische gevangenis wegens 'subversieve activiteiten'.

Najaar 2000. De al-Aksa intifada woedt. In de verlichte zaal van het Orient House in Oost-Jeruzalem zit een groepje Israëlische vredesactivisten. Het is voor het eerst dat Israëliërs en Palestijnen elkaar weer ontmoeten sinds het uitbreken van de intifada. Gastheer is Faisal Hoesseini. Hij verwelkomt de activisten in zijn licht gebrekkige Hebreeuws, opgedaan in de gevangenis. Ook zijn verslechterende gezondheid (astma) heeft hij overgehouden aan die jaren in de cel.

Gisteren overleed Faisal Hoesseini, 60 jaar oud. Een hartaanval velde hem tijdens een bezoek aan Koeweit. Formeel was hij de Palestijnse minister verantwoordelijk voor Jeruzalem. Hoesseini was veel meer.

Hij was, zoals gezegd, een man die bruggen sloeg naar de Israëliërs. Hij was een aanspreekpunt voor buitenlandse politici en diplomaten, de gang naar het Orient House stond altijd op hun lijstje, ondanks de Israëlische pogingen dit 'verfoeide bolwerk' van de Palestijnse staat in spe te sluiten.

Hoesseini trad ook op als de burgervader van de Palestijnen van Oost-Jeruzalem, in de meest letterlijke zin. Menig buitenlandse minister moest even wachten op zijn afspraak, omdat Hoesseini nog bezig was een burenruzie over een schutting te beslechten, of financiële steun moest regelen voor een armlastig gezin. Het hof van 'zijn' Orient House zat altijd vol met volk dat zijn raad kwam inwinnen. Maar hij was ook niet beducht zijn 'manschappen' in te zetten om zijn gezag in de stad af te dwingen.

Als telg uit een vooraanstand Jeruzalems geslacht was hij voorbestemd tot een leidersrol. Zijn vader, de legendarische Abdel Kader Hoesseini, voerde de strijd tegen de joden aan. Hij sneuvelde in 1948 in een van de bekendste veldslagen uit die oorlog.

Faisal, acht jaar oud, had toen al een kleine odyssee achter de rug. Hij was in Irak geboren omdat de Britse heersers zijn vader de toegang tot Palestina hadden ontzegd. Hij was nauwelijks een jaar toen papa ook in Irak de deur werd gewezen. De Hoesseini's verhuisden naar Mekka en vandaar naar Cairo. Arafat, via zijn moeder verwant, was in zijn Cairose tijd kind aan huis bij de Hoesseini's.

Jaren later -Israël had zojuist de Westoever bezet en zat achter Arafat aan- zou Hoesseini in een geheime ontmoeting in Ramalla trouw aan Arafat beloven. Ter bezegeling kreeg hij van hem een kalasjnikov-geweer. Bij een inval van de Israëlische veiligheidsdienst enkele maanden later werd het geweer ontdekt. Hoesseini belandde in de Israëlische cel - zijn eerste keer.

Hoesseini's relatie met Arafat zou, zacht gezegd, gecompliceerd worden. Juist omdat Hoesseini vaak genoemd werd als opvolger dan wel alternatief leider, heeft Arafat hem door de jaren heen gekortwiekt.

Binnenskamers had Hoesseini ook felle kritiek op het beleid. Hij had moeite met de bazen, de baasjes, onderknuppels en het enorme veiligheidsapparaat, die met Arafat uit Tunis waren meegekomen. Naar buiten toe was hij solidair, steunde hij de intifada. Onlangs nog reisde hij naar de Iraanse hoofdstad Teheran voor een ontmoeting met de radicale fundamentalisten, Israëls aartsvijanden.

Maar tegelijkertijd viel het op dat nu al acht maanden lang de intifada in Oost-Jeruzalem op een zeer laag pitje woedt -op bevel van Faisal Hoesseini die geloofde dat er met praten meer te bereiken viel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden