Facelift van een metropool

De Nigeriaanse megastad Lagos, berucht om zijn verkeerschaos en krottenwijken, ondergaat een gedaanteverwisseling. Drijvende kracht is een uitzonderlijke, niet-corrupte gouverneur.

Zeker tachtig kilometer per uur rijdt het taxibusje als het een wiel verliest en bijna over de kop slaat. Was er daadwerkelijk een ongeluk gebeurd, zoals dagelijks schrikbarend vaak het geval is in Lagos, dan hadden slachtoffers sneller medische zorg gehad dan vroeger. Sinds kort zijn langs alle belangrijke stadswegen ambulanceposten ingericht.

De ambulances behoren tot de stadsverbeteringen van Babatunde Raji Fashola, gouverneur van de deelstaat Lagos State. In tegenstelling tot collega-politici, die bekendstaan als incompetente graaiers, is Fashola uitermate geliefd. „Fashola. Ah! Die man is een genie!”, zegt taxichauffeur Eddy Okpare. „De goede dingen die hij heeft gedaan zijn niet te tellen.”

De ommezwaai in Lagos was hoognodig. Onderhoud aan Nigeria’s voormalige hoofdstad stopte praktisch toen de overheid in de jaren zeventig besloot om de centraler gelegen tekentafelstad Abuja tot hoofdstad te bombarderen. Lagos bleef echter Nigeria’s economische en culturele hart. De kuststad is uitgegroeid tot Afrika’s grootste urbane zone na Cairo en één van ’s werelds snelst groeiende metropolen.

„De enorme instroom van nieuwkomers heeft geleid tot verkeersopstoppingen, werkloosheid en criminaliteit”, zegt de Nigeriaanse wetenschapper Akinyinka Akinyoade van het Leidse Afrika Studiecentrum.

Fashola’s stadsvernieuwing zet sterk in op infrastructuur. Doorgangswegen zijn gerenoveerd. Er zijn speciale rijstroken voor bussen. Onder Lagos’ viaducten, voorheen hangplekken van area boys, criminele jongeren die de stad terroriseerden, zijn stadsparken aangelegd. „Het briljante is dat Fashola de area boys niet heeft verjaagd, maar hen juist in dienst heeft genomen”, verklaart Dr. Akinyoade. „Zo heeft hij ze perspectief geboden.”

Het wegvallen van de area boys heeft Lagos veiliger gemaakt. „Vroeger hoorde je voortdurend verhalen over gewapende overvallen”, zegt Hanneke Peeters. Al zeker een jaar heeft de Nederlandse, die in Lagos werkt voor een niet-gouvernementele organisatie, niets meer gehoord over crimineel geweld. „Ik voel me echt veel veiliger.” Dat komt ook doordat de politie, voorzien van nieuwe uitrusting, daadkrachtiger is geworden. „Een tijd geleden zag ik ’s nachts figuren rommelen aan de auto van mijn buren”, vertelt Eddy Okpare. „Ik belde de politie. Tot mijn verbazing stonden er binnen een half uur gewapende agenten voor de deur. Die kwamen voorheen op z’n vroegst als het weer licht was.”

Educatie is een andere pijler van Fashola’s beleid. Openbare onderwijsinstellingen genoten lange tijd zo’n slechte reputatie dat iedereen die het zich kon veroorloven zijn kinderen naar privéscholen stuurde, bij voorkeur in het buitenland. Die situatie is voorzichtig aan het veranderen. Fashola heeft nieuwe scholen laten bouwen, achterstallige lerarensalarissen betaald en gratis schoolboeken uitgedeeld.

Natuurlijk kent Fashola’s beleid ook beperkingen. Huisvesting blijft een nijpend probleem. Akinyoade: „Sinds de jaren zeventig zijn er in Lagos vrijwel geen huizen meer gebouwd. Bijna iedereen woont in krotten.” Wie wel een huis kan betalen, woont mijlenver van zijn werk. „Ik sta ’s morgens om vijf uur op om op tijd bij de baas te zijn”, zegt consultant Emeka Ajanwachucku. Ook het gebrek aan elektriciteit in Lagos blijft groot. „Mijn generator kost me vermogens”, klaagt Ajanwachucku.

Niettemin heeft Fashola volgens vriend en vijand in drie jaar meer voor elkaar gekregen dan zijn voorgangers in drie decennia. Hoe heeft hij dat voor elkaar gekregen? „Zijn belangrijkste prestatie is dat hij zich verre heeft weten te houden van de corruptie die Nigeria zo’n slechte naam heeft bezorgd”, zegt Akinyoade. „Elders worden projecten met veel bombarie gelanceerd, vervolgens verdwijnt het geld en gebeurt er niets meer. Niet onder Fashola. Als er een weg wordt opgeknapt, gaat hij persoonlijk kijken hoe het werk vordert. Hij eist transparantie van zichzelf en van zijn ondergeschikten.” De impact van die instelling is volgens consultant Ajanwachucku onmogelijk te overschatten. „Lagos was een grote puinhoop. Nu zien mensen weer een toekomst voor de stad.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden