Facebook waarschuwt Britten voor nepnieuws op Facebook

Facebook gaat de strijd aan met nepnieuws.Beeld ANP

In een poging zijn imago op te poetsen heeft Facebook vandaag een advertentie geplaatst in verschillende Britse kranten. Op de pagina’s van onder meer The Times, The Guardian en Daily Telegraph waarschuwt het sociale netwerk voor nepnieuws tijdens de Britse verkiezingen volgende maand. 

De paginagrote oproep bestaat uit een lijst van tien trucs om nepnieuws te identificeren, zoals het checken van het adres van de website die de bron vormt, maar ook vaststellen dat de foto’s niet gemanipuleerd zijn het artikel niet onder de noemer ‘satire’ valt.

De tips om nepnieuws te spotten plaatste Facebook eerder deze maand op zijn eigen platform. Ook adverteerde het sociale netwerk eerder in Duitse en Franse kranten, in aanloop naar de verkiezingen in die landen, zo sierde de oproep het papier van onder andere Bild, de Süddeutsche Zeitung en Le Monde.

“Mensen willen accurate informatie op Facebook zien, en wijzelf ook”, aldus Simon Milner, die het Facebookbeleid in het Verenigd Koninkrijk maakt. “Daarom doe we er alles aan om het probleem dat nepnieuws is op te lossen. We reiken alle gebruikers tips aan om te kunnen checken of informatie frauduleus is.”

Nieuwe strategie

De advertenties zijn onderdeel van een nieuwe koers die Facebook wil varen. Na de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten kreeg het sociale netwerk een aanhoudende stroom van kritiek over zich heen, omdat de golf aan nepnieuws op Facebook de uitslag van de politieke race zou hebben beïnvloed. Volgens wetenschappers van de Amerikaanse universiteiten Stanford en New York viel het effect van de veelvuldig gedeelde fictieve nieuwsberichten overigens mee.

Toch lijkt Facebook de handschoen te hebben opgepakt, het wil laten zien dat het de critici serieus neemt. Het platform zegt dat het de afgelopen twee maanden alleen al in het Verenigd Koninkrijk tienduizenden nepprofielen heeft verwijderd, en sinds eind vorig jaar werkt het sociale medium samen Amerikaanse fact-checkers als Snopes en Politifact.

Nederlandse nieuwsorganisaties huiverig

Ook in Nederland heeft Facebook verschillende partijen benaderd voor steun met het bestrijden van nepnieuws. Om feiten te checken collaboreert het netwerk onder meer met de Universiteit Leiden en nu.nl.

Andere nieuwsorganisaties stonden minder welwillend tegenover het hulpverzoek van Facebook. Onder andere persbureau ANP, NOS en NRC Handelsblad stelden dat nepnieuws op Facebook niet het probleem is van journalisten, en dat zij niet voor nop voor het karretje van het sociale netwerk wensen te worden gespannen.

Eenzelfde kritiek klinkt nu, naar aanleiding van Facebooks krantenadvertenties. Want hoe effectief is deze actie? Wil het medium daadwerkelijk mensen informeren over nepnieuws, of is het simpelweg een slim uitgedachte PR-campagne om zijn eigen reputatie te beschermen en te voorkomen dat beleidsmakers actie ondernemen om nepnieuws op Facebook te bestrijden?

Facebook zelf stelt dat zijn nieuwe houding voortkomt uit oprechte zorgen. Na recent uitgevoerd onderzoek in opdracht van het sociale medium, gaf het vorige maand toe dat er bewust sociale propaganda wordt verspreid op het netwerk. Die conclusie heeft er mede toe geleid dat Facebook nu, met de Britse verkiezingen in het vizier, krantenlezers instrueert goed na te denken over de inhoud van de artikelen waarop ze klikken.

De 10 stappen van Facebook om nepnieuws te ontmaskeren:

-Wees sceptisch over koppen
-Kijk goed naar de URL (het webadres)
-Onderzoek de bron van het artikel
-Let op of de opmaak ongewoon is
-Kijk kritisch naar de foto’s
-Check de datum
-Controleer het bewijs
-Kijk naar andere artikelen over hetzelfde onderwerp
-Is het verhaal een grap?
-Sommige artikelen zijn bewust vals (satire)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden