Facebook als slimme thriller

Jesse Eisenberg (links) als Mark Zuckerberg in 'The Social Network'. (Trouw)

Regie: David Fincher. Met Jesse Eisenberg, Andrew Garfield en Justin Timberlake. In 69 bioscopen.

’The Social Network’ is een prikkelende, slimme film, die met een perfecte timing inspeelt op de populariteit van Facebook, het gratis internetmedium dat wereldwijd inmiddels meer dan 500 miljoen gebruikers telt, en na zes jaar naar schatting 25 miljard waard is.

De Amerikaanse regisseur David Fincher, die eerder opviel met duistere, gestileerde films als ’Se7en’, ’The Game’, ’Fight Club’ en ’Zodiac’, concentreert zich op de ontstaansgeschiedenis van Facebook, die hij enerverend in beeld brengt, alsof het om een van zijn thrillers gaat.

Wat vooral tot de verbeelding spreekt is dat de uitvinder van het succesvolle nieuwe communicatiesysteem een 19-jarige student is die de boel op zijn studentenkamer in Harvard uitdoktert. De film suggereert dat Mark Zuckerberg aan de slag gaat nadat hij is vernederd en gedumpt door een vriendinnetje. Gefrusteerd en wraakzuchtig knakt hij zijn knokkels, en begint hij over haar cupmaat te bloggen. In dezelfde nacht in het najaar van 2003 kraakt hij het computersysteem van Harvard, en creëert hij een spraakmakende website met foto’s van studentes, die op hun uiterlijk kunnen worden beoordeeld. Facemash als voorbode van Facebook.

De bleke whizzkid die tot dan toe geen kans maakte bij de goede clubs op de universiteit, staat opeens volop in de belangstelling. Zuckerberg wreekt zich in zekere zin ook op dat universitaire ’kastensysteem’ door een aristocratische tweeling (een mooie dubbelrol van Armie Hammer als een soort Arische Übermensch) te slim af te zijn in een van de twee rechtszaken die tegen hem worden aangespannen. In de andere zaak staat Zuckerberg tegenover zijn beste vriend Eduardo Saverin die notabene voor het startkapitaal zorgde, en die voornamelijk aan het woord is in het nonfictieboek ’The Accidental Billionaires’ (2009) waarbij de filmmakers te rade gingen.

De helse ironie wil dat we het aantal elektronische gebruikers van Facebook zien groeien, en twee echte vrienden uit elkaar zien gaan. Aan het slot klinkt het Beatles-liedje ’Baby You’re a Rich Man’ dat de centrale vraag stelt: ’How does it feel to be one of the beautiful people?

Fincher tekent het portret van een asociale jongen die een sociaal netwerk opzet, en nu op 26-jarige leeftijd miljardair is. We zien een eenzame ’nerd’ die in de winter op slippers en in korte broek naar buiten rent, omdat hij niet in zijn lichaam maar in zijn hoofd zit, en misschien wel meer lichaam zou willen zijn, zoals Napster-oprichter Sean Parker, als een moderne mefisto gespeeld door Justin Timberlake.

Fincher stelt scherp op een obsessieve geest. Akelig en vertederend tegelijkertijd. ’The Social Network’ gaat verder niet over het effect van elektronisch netwerken en het voer voor psycho-analytici, maar slingert de discussie wel lekker aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden