Fabrikant moet recycling betalen/Handel schuift kosten ten onrechte op klanten af

DEN HAAG - Producenten en importeurs van batterijen moeten op zoek naar een nieuwe manier om het inzamelen en verwerken van afgedankte batterijen te bekostigen. De huidige regeling kan niet door de beugel, vindt de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMA): batterijenproducenten en -importeurs schuiven de kosten voor inzameling en recycling ten onrechte af op hun afnemers.

De NMA vindt het acceptabel dat de Stichting Batterijen (Stibat, waarin 520 producenten en importeurs van batterijen zijn verenigd) de inzameling en verwerking van afgedankte batterijen collectief regelt. De Stibat mag van de NMA, de instelling die toeziet op vrije concurrentie, ook een heffing invoeren om het inzamelen en verwerken van oude batterijen te bekostigen.

Maar de Stichting mag de groothandel niet verplichten om die heffing van zo'n zes cent per batterij door te berekenen aan winkeliers of grootwinkelbedrijven. In een eerste reactie stelt Stibat-directeur W. van Alphen de Veer de uitspraak van de NMA 'ontzettend miezerig' te vinden. Hij denkt in beroep te gaan tegen de uitspraak maar weet dat pas zeker als hij van alle details van de uitspraak op de hoogte is.

Sinds 1995 vraagt de Stibat aan groothandels een bedrag van momenteel ongeveer zes cent per batterij: voor dat bedrag kan een oude batterij op milieuvriendelijke wijze worden ingezameld en herverwerkt. De groothandels moeten die zes cent doorberekenen aan hun afnemers, die het bedragje op hun beurt doorberekenen aan de klant die de batterij koopt.

De NMA gaat akkoord met een collectieve regeling, omdat het milieu daarbij gebaat is. Dat bedrijven de inzameling en verwerking gezamenlijk aanpakken, levert hun bovendien economisch voordeel op. Maar de NMA vindt dat de producenten en importeurs de kosten voor hun regeling niet mogen afschuiven op de groothandel. 'De vervuiler moet betalen' meent de NMA.

Dat betekent waarschijnlijk dat de NMA van mening is dat milieukosten (zoals die voor het inzamelen en verwerken van oude batterijen) behoren tot de normale productiekosten van een bedrijf. Bedrijven die milieukosten maken, moeten die gewoon verwerken in de prijs van hun product. Dat heeft als voordeel dat producenten die 'schone' of makkelijk te verwerken batterijen maken, minder milieukosten hoeven te maken en dus goedkopere batterijen kunnen aanbieden. Diverse computerfabrikanten werken al volgens dat principe.

Volgens Van Alphen de Veer heeft de Stibat tot een heffing besloten omdat iedereen dan meebetaalt. Dat de groothandel verplicht is de zes cent apart door te berekenen, heeft volgens Van Alphen de Veer het voordeel dat groothandels geen winstmarge kunnen berekenen over die zes cent en dat de consument weet dat hij precies zes cent betaalt om herverwerking van zijn oude batterijen mogelijk te maken. “Wij vinden dat de milieukosten geen normale productiekosten zijn.”

De uitspraak van de NMA kan gevolgen hebben voor soortgelijke regelingen voor andere producten. Vanaf 1 januari gaan consumenten die een koelkast, wasmachine of stereo-apparatuur aanschaffen maximaal 40 gulden extra betalen: die worden gebruikt om oude apparatuur te verwijderen en te recyclen. Ook voor accu's, autobanden en autowrakken (150 gulden) gelden collectieve regelingen. De regeling over de batterijen is de eerste waarover de NMA heeft geoordeeld.

Voor de consument maakt de uitspraak van de NMA hoogstwaarschijnlijk weinig uit. Want of de milieukosten gewoon verdisconteerd zijn in de prijs van een product of die milieukosten apart worden verhaald via een heffing, uiteindelijk betaalt de consument altijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden