Fabrikant eist voor doodstraf gebruikt middel terug in VS

ABP verkocht aandelen Mylan al, Zorg en Welzijn vindt dat niet meer nodig

Geneesmiddelenfabrikant Mylan, producent van een spierverslapper die wordt gebruikt bij executies van Amerikaanse ter dood veroordeelden, wil dat gevangenissen het middel teruggeven aan de producent. Het wordt, aldus Mylan, zonder goedkeuring gebruikt voor uitvoering van doodstrafvonnissen.

Gisteren werd een executie uitgesteld die zou worden voltrokken in de staat Virginia, omdat onduidelijk is wat de herkomst is van de middelen die zouden worden gebruikt. Amerikaanse gevangenissen hebben grote problemen om de doodstraf uit te voeren, nu steeds meer farmaceutische bedrijven weigeren middelen te leveren voor de dodelijke injectie.

Mylan, sinds 2015 om fiscale redenen in Nederland gevestigd, is gezwicht onder internationale kritiek en onder druk van beleggers. Pensioenfonds ABP verkocht afgelopen zomer alle aandelen Mylan, nadat gesprekken met het bedrijf over het gebruik van de spierverslapper bij executies niets opleverden. Ook het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken riep het bedrijf ter verantwoording.

Mylan zegt nu dat het aan de gevangenisdirecties in Texas en Virginia heeft gemeld dat de spierverslapper (rocuronium bromide) niet mag worden toegepast voor executies. Het middel is voor dat doel niet goedgekeurd, aldus een verklaring van het bedrijf. Het wordt normaal gesproken gebruikt bij operaties in ziekenhuizen. Distributeurs mogen geen producten van Mylan meer verkopen aan gevangenissen. Mylan ontkende tot dusver dat aan gevangenissen leverde. Waarschijnlijk heeft een groothandel de middelen van Mylan verkocht aan het gevangeniswezen van Virginia.

Afgelopen juli nam de organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling Oeso een klacht tegen Mylan in behandeling van de Nederlandse doodstraf-advocaat Bart Stapert. Het Nederlandse kantoor van de Oeso oordeelde dat Staperts bezwaren tegen het gebruik van Mylans produkten in de death houses van Amerikaanse gevangenissen concreet en zwaarwegend waren. De Oeso vond dat Mylan, door zich in Nederland te vestigen, had te houden aan Nederlandse wetgeving, een opvatting die ook door buitenlandse zaken aan het bedrijf werd meegedeeld. In de EU geldt de doodstraf als een schending van mensenrechten.

Mylan hield zich tot voor kort doof voor de kritiek. "Als middelen van Mylan bij de doodstraf worden gebruikt zijn die waarschijnlijk gekocht via een groothandel of apotheek. Daar heeft Mylan geen invloed op", zei de Amsterdamse advocaat Paul Olden in juli in een reactie op de Oeso-beslissing. "Wij vinden dit een discussie voor de bühne. Dit debat hoort in de politiek thuis." Pensioenfondsen Zorg en Welzijn (PFZW) en ABP eisten toen opheldering van Mylan. Zij zouden zich beraden over hun investeringen in de firma. Inmiddels heeft PFZW gezegd dat de aandelen Mylan niet worden afgestoten, nu het bedrijf maatregelen neemt. Het ABP heeft voor 25 miljoen aan aandelen Mylan al in augustus verkocht.

Mylan stelt dat het bedrijf, nadat advocaten bewijs hadden geleverd dat er via een groothandel producten waren aangekocht, opheldering heeft gevraagd in Texas en Virginia. Toen daarop geen reactie kwam, is teruggave van het product geëist.

Advocaat Stapert is blij met de stappen die Mylan heeft genomen. "Het is duidelijk dat farmaceutische bedrijven wel degelijk iets kunnen ondernemen tegen het gebruik van hun middelen voor toepassingen waarvoor ze niet zijn ontwikkeld. De druk vanuit Nederland lijkt cruciaal te zijn geweest."

Voltrekking doodstraf Virginia uitgesteld

De executie van Alfredo Prieto (49) is gisteren 24 uur uitgesteld. Hij zou in staatsgevangenis van de Amerikaanse staat Virginia ter dood worden gebracht met middelen die door de gevangenisautoriteiten in Texas aan Virginia waren verstrekt. De gevangenis in Texas wilde niet vertellen wie de leverancier was van de middelen. De doodstrafwetgeving in de VS schrijft voor dat de doodstraf niet 'wreed en pijnlijk' mag zijn. Als niet bekend is welke middelen worden gebruikt, kan daarover vooraf geen duidelijkheid bestaan, aldus de advocaten. De rechter besloot tot 24 uur uitstel. Alfredo Prieto is veroordeeld tot de doodstraf voor de verkrachting van en de moord op een 15-jarige meisje en de doodslag op een jong stel uit Virginia.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden