ExxonMobil kiest in stilte voor de Bahama's

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Het Amerikaanse olieconcern ExxonMobil heeft vele honderden vennootschappen opgericht op de Bahama's. Uit onderzoek van FD, Trouw en de Belgische media De Tijd en Knack in de zogeheten BahamasLeaks blijkt dat er minimaal 560 bedrijfjes in het belastingparadijs gevestigd zijn. Dat zijn er veel meer dan uit de eigen openbare gegevens van Exxon bekend is.

Waarvoor de holdings precies dienen, is niet bekend. Volgens belastingspecialisten is duidelijk sprake van een structuur die om fiscale redenen is opgezet. De Bahama's zijn met een nultarief nu eenmaal aantrekkelijk voor bedrijven die internationaal zaken doen, zo zeggen zij.

ExxonMobil gaat niet in op vragen over de fiscale structuur, de honderden vennootschappen en de reden waarvoor ze zijn opgezet. "ExxonMobil houdt zich strikt aan alle wet- en regelgeving. ExxonMobil is een wereldwijd opererend bedrijf en betaalt miljarden dollar aan belasting over de inkomsten in de landen waar het actief is. Het land waar vennootschappen worden gevestigd, is zelden van invloed op de hoeveelheid belasting die we betalen, of de mate van publieke verantwoording", zegt woordvoerder Scott Silvestri.

ExxonMobil is qua omvang het negende bedrijf ter wereld, zo blijkt uit een rangschikking uit mei van dit jaar door zakenblad Forbes. Wat opvalt is dat de Bahamaanse vennootschappen van ExxonMobil niet terug te vinden zijn in de openbare verslagen die het bedrijf publiceert.

Het olieconcern heeft grote delen van het bedrijf juridisch gevestigd in België, Nederland en Luxemburg, maar ook in die jaarverslagen wordt geen melding gemaakt van de Bahamaanse vennootschappen. In de informatie die het bedrijf moet melden aan de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC is sprake van 21 vennootschappen op het eiland.

Doodlopend spoor
Uit openbare bronnen is te herleiden dat de Britse holding ExxonMobil Oil & Gas Ltd de juridisch eigenaar is van een handvol vennootschappen op de Bahama's, maar daar loopt het spoor verder dood. De BahamasLeaks maken in een oogopslag duidelijk dat er honderden niet eerder bekende vennootschappen in het belastingparadijs zijn gevestigd door het olieconcern.

Onderzoek door FD, De Tijd en Trouw laat zien dat ExxonMobil in ruim 4300 documenten van de BahamasLeaks voorkomt. Dat correspondeert met rond de 420 vennootschappen op het belastingeiland. Daarnaast zijn er nog 140 vennootschappen met de naam Esso. Dat zijn nog niet alle vennootschappen van het oliebedrijf.

In de BahamasLeaks komen ook limiteds voor waarvan pas na onderzoek duidelijk wordt dat het om vehikels van ExxonMobil gaat. Zo is AKG Holdings ltd ook een vehikel voor het Amerikaanse olieconcern, voor een gasproject in Qatar.

Ondoorzichtig
ExxonMobil ligt al langer onder vuur omdat het veel dochterbedrijven heeft opgericht in jurisdicties die weinig inzage geven in wat er zich afspeelt in die vestigingen. Maar dat het om zo veel bedrijven gaat, was niet eerder bekend. Zo spreekt het rapport Piping Profits van de Noorse ngo Publish what you pay uit 2012 over 170 dochterbedrijven die ExxonMobil zou hebben opgezet, waarvan ruim de helft in ondoorzichtige jurisdicties.

Wat de constructie via de Bahama's precies oplevert voor ExxonMobil is nauwelijks te reconstrueren. Uit jaarverslagen van vestigingen in België, Luxemburg en Nederland wordt niet duidelijk wat het concern afdraagt aan de fiscus. Dat zou binnenkort moeten veranderen als bedrijven volgens de nieuwe Oeso-regels wordt verplicht per land te publiceren wat hun winst is, en hoeveel belasting zij daarover afdragen.

Uit jaarverslagen blijkt dat er soms enorme winsten onbelast door de Benelux kunnen stromen. Zo betaalt ExxonMobil Luxembourg Investments B.V. in 2014 helemaal geen belasting over een winst van ruim 653 miljoen euro. En de ruim 2,5 miljard euro winst die ExxonMobil Luxembourg et Cie in 2014 in Luxemburg boekt, wordt met 6144,32 euro belast. Ofwel een percentage van 0,00024 procent.

Aan dit verhaal werkten mee: Siem Eikelenboom (FD), Gaby de Groot (FD), Jan Kleinnijenhuis (Trouw), Lars Bové (De Tijd) en Kristof Clerix (Knack).

De Bahama's als belastingparadijs. Beeld thinkstock
De Bahama's als belastingparadijs.Beeld thinkstock
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden