Extremistische jeugd zag hypocriet in 'haat-imam'

Imam Fawaz Jneid: gezagscrisis?Beeld FOTO EVERT-JAN DANIELS, ANP

De Haagse Soennahmoskee, in het nieuws door een conflict met zijn imam, staat sinds jaar en dag bekend als een radicale salafi-moskee, met alle bijbehorende associaties die die kwalificaties oproepen. De vorige week geschorste voorganger, sjeik Fawaz Jneid, krijgt op zijn beurt geregeld het etiket opgeplakt van een haat-imam.

Wanneer er tegen de achtergrond van die beladen termen een ruzie uitbreekt tussen de moskee en de imam denk je al snel aan zwaarwichtige theologische of politieke meningsverschillen.

Maar volgens een luchtiger visie lijkt de positie van Fawaz op die van een voetbaltrainer die dreigt te worden ontslagen wegens verslechterende resultaten. Jarenlang beleefde de Soennahmoskee een bloeitijd. Maar juist nu de moskee gevestigd is in een prachtig gebouw barst de bom. Het bestuur spreekt van een gezagscrisis. Talrijke tegenstellingen gaan schuil achter de schorsing van de imam, maar het lijkt er vooral op dat de moskee met deze imam de concurrentieslag met andere godshuizen dreigt te verliezen.

De eerste uittocht deed zich zo'n tien jaar geleden voor. Jongeren bewonderden Fawaz vanwege zijn radicale standpunten, maar ze vonden op den duur dat hij niet ver genoeg ging. Ze noemden hem daarom een hypocriet, meden zijn moskee en organiseerden hun eigen 'huiskamerdiensten'. Hun extreme theologie plukten ze van internet. Hun huwelijken sloten ze zelf, zonder tussenkomst van een imam, vooral als het polygame verbintenissen waren. De Nederlandse wet verbiedt die, maar volgens de sharia mogen ze wel. Onder de extremistische jongeren verloor Fawaz zijn laatste gezag toen hij leden van de terroristische Hofstadgroep aangaf bij de politie.

In deze tijd raakt de Soennahmoskee opnieuw jongeren kwijt, maar nu een andere categorie. Ze zijn vaak goed opgeleid en willen een meer Nederlandse islam. Ze houden niet meer van de stijl van deze imam, met zijn donderpreken in het Arabisch. Ze vinden ook dat hij te veel over het Midden-Oosten preekt, nu vooral over Syrië, en te weinig over de Nederlandse werkelijkheid waarin zij zelf leven. En voor zover de islamitische wereld hen interesseert, dan eerder Marokko en Noord-Afrika dan het Midden-Oosten of Saoedi-Arabië. Ook hebben ze bedenkingen over het godsdienstonderwijs dat kinderen in de Soennahmoskee krijgen. De didactiek van stampen, drillen en straffen staat hun tegen. De hoog opgeleide jongeren willen ook meer invloed in het moskeebestuur.

Sinds enige jaren heeft de Soennahmoskee een stevige concurrent gekregen binnen de salafi-gemeenschap in Den Haag. Een voormalige leerling van Fawaz gaat voor in de Moskee el Oemma in het Laakkwartier. Veel jongeren luisteren liever naar zijn vrijdagspreek dan naar die van Fawaz. Ze hebben in de Moskee el Oemma bovendien de keus tussen een Arabische en een Nederlandse preek. Dat is belangrijk, want lang niet alle jonge Marokkanen kennen Arabisch. Als ze al thuis met een andere taal dan Nederlands zijn opgegroeid, dan is dat vaker Berbers dan Arabisch.

De dilemma's en tegenstellingen van de Soennahmoskee bestaan ook bij andere, gematigder gebedshuizen. Een optimist kan er tekenen van integratie in de Nederlandse samenleving in zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden