Extreem-rechtse godi laat wortels in de hemel groeien

België is anders dan Nederland, ook op religieus gebied. Een serie portretten van toonaangevende persoonlijkheden op levensbeschouwelijk gebied. Vandaag, deel 5: de heidense priester Coenraad Logghe.

'Ik ben een West-Vlaming, een knoestige man, iemand die z'n gedachten heeft en daar ook bij blijft'', zegt Asatru-priester Coenraad Logghe uit Kieldrecht. ,,Wij zijn de Friezen van België.''

Logghe (37) staat bekend als een spirituele, intellectuele spin in het web van extreem-rechtse organisaties in België. In de jaren tachtig deed hij uitspraken zoals: ,,We moeten de eigenheid van ons volk en ons ras vrijwaren, en alle storende elementen bestrijden'', en: ,,Wij hebben geen verplichtingen ten opzichte van de negertjes in Afrika.'' Logghe nam het in die tijd op voor de Nederlandse Mellie Uyldert. Aan de Haagse Post schreef hij: ,,We moeten terug naar de natuur en ons ras zuiver houden. Ik vind het een grof schandaal dat ze haar voor racistisch uitmaken. Haar ideeën zijn edel.''

Maar sindsdien kroop het bloed waar het niet kan gaan: Logghe ontdekte dat hij homoseksueel is. En werd verliefd op een Aziatische man. ,,Natuurlijk had mijn omgeving het daar moeilijk mee.'' Logghe's broer, die ook binnen extreem-rechts actief is, wil hem daarom niet meer zien.

Logghe is ouder en wijzer geworden, zegt hij: ,,Ik heb in heidense bewegingen van diverse allooi meegedaan, theosofisch en ariosofisch.'' De laatste is geënt op Hitlers nationaal-socialisme. ,,Ik heb daar gezien dat al dit soort spirituele theorieën gebruikt wordt voor politieke en commerciële doelen.''

Vlaanderen kent een heel conglomeraat van extreem-rechtse organisaties, die deels inspiratie putten uit pre-christelijke mythen en symbolen. Iemand als de Vlaams Blok-senator Wim Verreycken is in zijn vrije tijd Odinpriester, maar dat is voor intern gebruik, en hij wil daar dus niet mee naar buiten treden. Logghe daarentegen doet dat wel; juist de politiek is hij steeds meer gaan vermijden, zegt hij. ,,In België zijn krachten aan het werk die de gewone politiek als façade gebruiken voor hun eigen doel. Het Vlaams Blok is daar onderdeel van.''

Zelf is hij in religieuze richting verdergegaan; dit is belangrijker geweest voor zijn vervreemding van het activistische extreem-rechts dan zijn coming-out als homoseksueel.

Vanuit zijn religieuze achtergrond probeert hij zijn extreem-rechtse 'alte kameraden' een ander perspectief te bieden: ,,Hoe kunt ge oordelen over de wereld als gij niet zelf eerst een realisatie hebt doorgemaakt? Als je niet weet wat God is? En wie weet dat? Je moet niet denken dat je de wereld kunt veranderen voordat je weet hoe hij in elkaar zit.''

Hij schetst zijn -in de kern nog steeds extreem-rechtse- wereldbeeld. ,,Het Westen heeft maar één belangrijke waarde: vrij verkeer van goederen, diensten en mensen. Alles moet zoveel en zo snel mogelijk over het aardoppervlak kunnen bewegen. De westerling is hierin een machtige, moralistische superfanaat: hij dringt dit begrip van vrijheid aan de hele wereld op. Het doel is financieel. Nederland speelt hierin een voortrekkersrol.''

Logghe geeft zijn oplossing, die al gauw afschuwwekkend wordt als die politiek zou worden vertaald. ,,Eerste fase: we moeten pogen onszelf terug te vinden. Door religie, inkeer - een schoon Nederlands woord. Tweede fase: stoppen met het proberen de tijd en de ruimte steeds meer te verkorten. Internet en vliegtuigen richten onnoemelijk veel schade aan. We moeten het leven weer vertragen. Vroeger stonden mensen nog een hele tijd stil bij iets. Ze zaten gewoon een tijdlang voor zich uit te staren. Tegenwoordig weten we van oppervlakkigheid niet meer hoe snel we moeten proberen te zijn. Veel mensen zijn weggeleid van iedere diepte in hun bestaan. Hun individualisme is zo ver doorgeschoten dat ze geen stabiele relaties meer hebben. Ook hun historisch bewustzijn is zo plat als een dubbeltje. Al wat een samenleving verbindt, is zo aan het verdwijnen. Dit moet wel leiden tot onlusten, rassenrellen en bloedbaden.''

Logghe gelooft in het ophanden zijn van 'de totale catastrofe', 'het armageddon'. ,,Als de mensen elkaar niet gaan afslachten, komt dat doordat de natuur ons voor zou zijn. Die zal haar rug schudden zodat massa's mensen er afvallen. Als de mensen de natuur kapotmaken, dan zal de natuur hetzelfde doen met de mensen.''

Logghe's godenwereld is wraakzuchtig zoals de oudtestamentische Jahweh. ,,Ieder mens heeft een roeping en een lot dat samenhangt met de oerwet. Als je eigen lot in overeenstemming is met de kosmische wet, gaat alles goed. Maar als het op persoonlijk, familiaal of sociaal niveau geschonden wordt, dan is er op metafysisch niveau eer gekwetst, en moet dat worden rechtgezet.''

,,Eigenlijk zijn wij bomen met de wortels in de hemel. Tijdens het leven raakt de boom echter vergroeid met de aarde. Wij nu, moeten de boom weer terugdraaien. Dit is algemeen gesteld het doel van ons leven: het oprichten van den boom.''

Logghe noemt zichzelf geen priester maar 'godi', raadsman en ritualist van een van de zes clans waarin de 250 Asatru-families die België telt in onderverdeeld zijn. Als meest vooraanstaande van de zes godi's gaat hij over doctrinaire zaken. Bij een aantal van deze families is sympathie met het activistische extreem-rechtse gedachtegoed iets van generaties her. Ook Logghe's familie van moeders kant telde een aantal Oostfrontstrijders, collaborateurs die voor de nazi's vochten tegen het communistische gevaar in Rusland.

,,Laten we eerlijk zijn: in België heeft iedereen wel iemand in zijn familie die gecollaboreerd heeft. Voor de oorlog riep de kerk op tegen het communisme te strijden, maar toen onze mannen terugkwamen, zeiden dezelfde priesters dat ze het fout hadden gedaan. En ze hadden het natuurlijk fout gedaan, achteraf gezien, maar kwalijk te nemen was dat niet.''

,,De strijd van goed tegen kwaad kenmerkt het extreem-rechtse perspectief. Het is een polair denken dat de wereld opdeelt in superieur en inferieur. Binnen onze 'Werkgroep Traditie', de naam van ons verband, is politiek daarom verboden. Toch kon er onlangs ook binnen de clans een controverse losbarsten over de vraag of Asatru dualistisch is of niet. Maar Asatru gaat ervan uit dat iedereen zijn eigen lot heeft. Het leven is geen pingpong maar pingpangpong. Die pang is de goddelijke dimensie, het lot. In deze wereld draait het om tegenstellingen, terwijl Asatru vraagt mijzelf en de anderen als complementair te zien.''

Deze boodschap heeft Logghe steeds centraler gesteld en het leidde tot een scheiding der geesten met zijn vroegere geestverwanten. Vier maanden geleden beëindigde hij zijn functie als redactielid van het blad Tekos, platform voor extreem-rechtse intellectuelen. ,,Daar hebben ze geen enkele zin voor transcendentie en discussiëren ze alleen volgens het goed-kwaad-schema. Ik moest er wel mee breken.''

,,Weg met de politiek - inclusief extreem-rechts'', zegt Logghe: Hij hoopt dat zijn 'apolitieke' weg wel op sympathie van een breder publiek kan rekenen. ,,Politiek is niet het middel om problemen op te lossen. Integendeel, ze maakt de zaken alleen maar erger omdat die de situatie polariseert. Alleen door contact te leggen met het goddelijke is de mens te redden.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden