Extreem-rechtse Front National staat op springen

AMSTERDAM - De muiterij binnen het Franse extreem-rechtse Front National tegen de alleenheerschappij van Jean-Marie Le Pen is ontaard in een complete opstand.

Na een weekeinde waarin de al maanden smeulende veenbrand aan de oppervlakte kwam, aangewakkerd door de partijraadvergadering van zaterdag waar 'generaal' Le Pen zijn rebellerende 'luitenant' en gedoodverfd opvolger Bruno Mégret openlijk voor rotte vis uitmaakte, zijn binnen partij nu alle stoppen doorgeslagen.

De pragmatische Mégret, die het politieke aanzien van de partij wil vergroten door samenwerking met traditionele conservatieve stromingen, zoals de RPR, heeft het geheel verbruid bij Le Pen. Deze wil niets weten van welk compromis dan ook, noemt de grote partijen corrupt en hun leiders 'verraders' die door ondertekening van de Europese akkoorden van Maastricht en Amsterdam de Franse soevereiniteit te grabbel gegooid hebben. Bovendien wil Le Pen nog steeds dat de buitenlanders het land uitmoeten, want 'eigen volk eerst'.

Iets waartegen de aanzienlijk minder xenofobische Mégret een stuk rustiger aankijkt. Het kwam afgelopen zaterdag op de partijvergadering dan ook vreemd over om Le Pen naar Mégret te horen uithalen als zijnde de aanvoerder van “een extremistische en racistische minderheid, achter deze georkestreerde onrust”.

Lont in het kruitvat was het besluit van Le Pen om organisatie en lijsttrekkerschap voor de Europese verkiezingen van juni volgend jaar op te dragen aan zijn vrouw Jany, en niet aan Mégret. De Franse justitie had Le Pen na zijn denigrerende opmerkingen over de holocaust een jaar lang verboden een openbare functie uit te oefenen, inclusief het lijstaanvoerderschap van het FN. Dat verbod is nu van de baan in afwachting van een nieuwe rechterlijke uitspraak die nog wel een jaartje op zich kan wachten, maar in de partij was het leed geschied, culminerend in de finale afrekening van de afgelopen dagen, een soort verlengde nacht van de lange messen.

Tijdens de partijraad zette Le Pen zonder pardon twee al eerder ontslagen Mégret-getrouwe medewerkers uit de partij, en dat was voor het Mégret-kamp de druppel die de emmer deed overlopen. Het eiste een buitengewoon congres waarop leiderschap en koers van het FN aan de orde moest komen, maar alleenheerser Le Pen - gesteund door zijn met familieleden doorspekte partijtop - veegde die eis van tafel.

De autoritaire houding van de leider - goed voor 15 procent van het electoraat - is zelfs zijn eigen aanhangers in het verkeerde keelgat geschoten. Serge Martinez, ooit trouw supporter van Le Pen, trok maandagavond van leer tegen het optreden van Le Pen. Zonder partij te trekken voor Mégret zei hij dat Le Pen handelde vanuit een “alles-behalve-Mégret” houding. “De eenheid van onze beweging wordt ernstig bedreigd”, zei hij, om vervolgens op te roepen tot een partijcongres om de partij “te beschermen tegen de explosie die haar bedreigt”.

Volgens Martinez was voor hem het ergste moment tot nu toe dat hij als personeelsdirecteur twee aanhangers van Megret moest ontslaan “uit bezuinigingsoverwegingen”. Dat was eens maar nooit weer, zei hij.

Le Pen heeft hem daar nu een handje bij geholpen. Pal na de persconferentie van zijn vroegere vertrouweling gaf Le Pen een verklaring uit waarin hij Martinez onthief uit al zijn politieke en administratieve functies. Dat liet Martinez gisteren weer niet op zich zitten, hield inderhaast een nieuwe persconferentie in een kelder van een hotel - de dissidenten mogen geen stap meer zetten binnen de FN-burelen - en noemde zijn uitzetting een putsch en een heksenjacht. Ook riep Martinez op tot die buitengewone partijvergadering waarop over de toekomst van het Front beslist moet worden, zich daarmee ferm in het Mégret-kamp plaatsend.

De broedermoord binnen het Front National wordt door traditioneel met groot plezier gadegeslagen. Met name de neo-gaullistische RPR van president Chirac, de laatste tijd toch al 'gezegend' met politieke cadeautjes zoals de ontploffing van de rivaliserende centrumpartij UDF en de problemen binnen het linkse kabinet van Lionel Jospin, wrijft zich in de handen.

Le Pen, de leider van de partij die erop uit was om de traditionele rechtse partijen onderuit te halen, zit nu zelf met het hoofd in de strop. Maar voor triomfalisme hoedt men zich bij de RPR, en men past er wel voor om in de drek van de FN te gaan zitten roeren. Renaud Muselier, RPP-parlementariër voor Bouches-du-Rhone, drukte het plastisch uit: “Je moet nooit aan de flipperkast gaan schudden als je net punten scoort.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden