Extra parkeerplaatsen en personeel: de Rotterdamse haven lijkt (bijna) klaar voor de brexit

Containervervoer in de Rotterdamse haven. Beeld REUTERS
Containervervoer in de Rotterdamse haven.Beeld REUTERS

Nog altijd is niet duidelijk hoe de brexit eruitziet en wanneer die ingaat. Wordt het 12 april? 22 mei? Wordt het een harde brexit? Hoe dan ook, de Nederlandse instanties die in en rond de Rotterdamse haven betrokken zijn bij, of toezien op de import en export van goederen zeggen er grotendeels klaar voor te zijn.

Geregeld is hoe bedrijven die na de brexit spullen naar Engeland willen exporteren hun zaken moeten afhandelen. Ze moeten zich melden bij Portbase, een dochteronderneming van de Rotterdamse en de Amsterdamse haven. Die zamelt al jaren informatie in over de inhoud van zeecontainers die Nederland binnenkomen of uitgaan. Portbase weet wat er in containers zit, waar die spullen vandaan komen en waar ze naar toegaan. Ontbreken die gegevens, dan komt een container Nederland niet in.

Na de brexit moeten ook bedrijven die naar het Verenigd Koninkrijk exporteren zichzelf én hun waren vooraf bij Portbase melden, ook als die waren niet in containers zitten en per ferry worden vervoerd. Veel bedrijven en transporteurs hebben zich al gemeld, maar het Havenbedrijf Rotterdam weet niet hoeveel bedrijven dat nog niet hebben gedaan. Dat is een bron van zorg, want een vrachtwagenchauffeur die na de brexit naar Engeland wil en zijn papierwerk niet op orde heeft, stuit op een slagboom die niet opengaat.

Het Havenbedrijf heeft daarom tijdelijke parkeerplaatsen geregeld voor vrachtwagens die geen toegang krijgen tot een ferry. Het zijn er ruim 700, onder meer bij Hoek van Holland en Vlaardingen. Een grote parkeerplek is er ook bij de raffinaderij van Gunvor bij de vijfde Petroleumhaven. Die krijgt in 2020 een onderhoudsbeurt. Gunvor had al parkeerruimte geregeld voor het onderhoudspersoneel dat dan bij raffinaderij moet zijn. Maar tot die tijd kunnen zijn parkeerplekken dienen als brexit-overloop.

Extra mensen voor de douane

Komen al die parkeerplaatsen vol? Het Havenbedrijf denkt van niet, maar vreest dat kleine exporteurs en transporteurs, bijvoorbeeld uit voormalige Oostbloklanden, niet goed op de hoogte zijn van de gevolgen van de brexit. Hun trucks zullen gebruikmaken van de brexit-parkeerplaatsen, vermoedt het Havenbedrijf.

Is de douane klaar voor de brexit? De dienst denkt van wel. Afhankelijk van de aard van de brexit – hard of minder hard – zijn er 750 tot 928 extra mensen nodig, denkt de dienst. Zo’n 500 zijn er al aangenomen, zo’n 300 hebben hun trainingen gehad. De douane zal het drukker krijgen. Een brexit betekent extra douaneformaliteiten voor spullen die de Brits-EUse grens over moeten; want die grens is er dan.

Het Verenigd Koninkrijk is een grote handelspartner. Gemiddeld gaan er 3000 trucks per dag de Noordzee over – meer dan een miljoen per jaar – en jaarlijks gaat het om zo’n 40 miljoen ton vracht. De douane verwacht jaarlijks 10.500 extra schepen te moeten checken en denkt 40 procent meer ‘klanten’ te krijgen: bedrijven die wel naar het Verenigd Koninkrijk exporteren maar niet naar landen buiten de EU.

Veel van dat extra werk is overigens puur administratief. De douane checkt of de lading die naar het Verenigd Koninkrijk moet bij het digitale systeem Portbase is aangemeld. Alleen als de douane het niet vertrouwt, voert ze een controle uit.

Pizza’s met ham

En dan is er de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de dienst die voedsel en levende dieren inspecteert die de EU binnenkomen of verlaten. Een plek om levende dieren te keuren, is nog niet operationeel maar is dat waarschijnlijk wel als brexit een feit is. Vorig jaar gingen er, zegt Peter Verbaas, brexit-coördinator van de NVWA, zo’n 3500 dieren (kleine, zoals eendagskuikens uitgezonderd) per schip de Noordzee over. Er is een keuringspunt voor voedingsmiddelen met dierlijke bestanddelen (van bevroren vis tot pizza’s met ham) aan de zuidkant van de haven, maar een tweede punt is er nog niet.

De NVWA heeft vanwege de brexit 143 extra mensen nodig. Dat zijn vooral dierenartsen, want alleen dierenartsen mogen van Brussel voedsel en dieren keuren. Die artsen heeft de NVWA vooral in Oost- en Zuid-Europa geworven, want Nederlandse dierenartsen zijn liever dierenarts dan voedsel- en dierenkeurders. Zo’n 45 dierenartsen zijn er opgeleid en hebben taalcursussen gehad.

Hoeveel drukker de NVWA het krijgt is, net als de datum van de brexit, nog ongewis. De EU zal extra eisen stellen aan dieren en voedingsmiddelen uit het Verenigd Koninkrijk: extra controles, extra certificaten, extra monsters. Maar welke eisen het Verenigd Koninkrijk na de brexit zal stellen aan producten uit de EU is nog onbekend.

In de Rotterdamse haven wordt volop gehamsterd in aanloop naar de brexit
Loodsen in de Rotterdamse haven zitten tjokvol. Britse bedrijven slaan er van alles op, om mogelijke brexitchaos te omzeilen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden