Gymles

Extra gymles op de basisschool: leuk plan, maar veel te duur

De Tweede Kamer vindt dat kinderen meer beweging op school nodig hebben. Beeld Thinkstock

Drie keer per week gymles op de basisschool is een mooi idee, maar wordt onbetaalbaar. Een teleurstelling voor staatsecretaris Sander Dekker (onderwijs), die juist wil dat gymles op de basisschool wettelijk geregeld wordt.

Onderzoeksbureaus Regioplan en Mulier Instituut berekenden wat het zou kosten om alle basisschoolkinderen, inclusief de kleuters, drie keer in de week drie kwartier te laten gymmen. Een rapport daarover werd vrijdag naar de Tweede Kamer gestuurd.

Wettelijk geregeld

Nederlandse kinderen gymmen gemiddeld 86 minuten per week. Nauwelijks twee lesuren dus. Bovendien geeft op een vijfde van de scholen (het gaat om ongeveer 400.000 leerlingen) de juf of meester de gymles en niet een bevoegde gymdocent. Sinds de laatste meting in 2013 is er volgens onderzoeker Jo Lucassen van het Mulier Instituut weinig verbeterd in het Nederlandse gymnastiekonderwijs.

Als echte gymleraren drie uur per week les zouden geven, kost dat 790 miljoen euro in vier jaar. Er zouden niet alleen bijna 6000 extra gymleraren aangenomen moeten worden, maar ook zo'n 2200 nieuwe gymzalen nodig zijn. "Hiervoor bestaat momenteel geen dekking", schrijft staatssecretaris Dekker in zijn brief bij het rapport aan de Kamer, "Er kunnen nu geen nadere stappen voor meer bewegingsonderwijs worden gezet."

Een teleurstelling, want zowel Dekker als de Tweede Kamer willen dat gymles op de basisschool wettelijk geregeld wordt. Net als op de middelbare school waar twee lesuren gegeven moeten worden.

Niet verrassend

De vereniging van gymleraren KVLO is niet verrast door de hoge kosten. "Begin nu gewoon met twee uur per week door een bevoegde gymleraar te geven", adviseert voorzitter Cees Klaassen.

Uit het onderzoek blijkt dat twee uur gymles per week door een echte gymleraar 200 miljoen extra voor vier jaar kost. "Dat is wel betaalbaar", vindt Klaassen. Het geld moet worden besteed aan 180 nieuwe gymlokalen en ruim 3000 extra gymleraren. Staatssecretaris Dekker schuift de beslissing hierover door naar een volgend kabinet.

Alo-afgestudeerden

Gymnastiekonderwijs kon tot 2005 gewoon door iedere juf of meester met een pabo-diploma gegeven worden. Sindsdien moet een leraar een op de pabo een specialisme in gymles behaald hebben om de lessen bevoegd te mogen geven. Op 80 procent van de scholen werken professionele gymleraren die de academie voor lichamelijke opvoeding (alo) gedaan hebben.

De KVLO wil dat alleen alo- afgestudeerden voortaan gymles geven. De basisscholen zijn daar echter minder enthousiast over. Zij willen zelf bepalen of ze hun geld aan bevoegde gymleraren of andere projecten uitgeven als muziek- of kunstonderwijs.

Onderzoeker Jo Lucassen van het Mulier Instituut waarschuwt voor ongelijkheid: "Op het platteland liggen de gymzalen verder weg en werken minder bevoegde gymleraren. Kinderen krijgen daar vaker gymles van de juf of meester. Het is bekend dat die minder aandacht besteden aan kinderen met motorische achterstanden. Gymleraren plannen meer. Dat de lessen goed in elkaar zitten, is belangrijk voor het leren samenwerken, helpen en afspraken maken met anderen. Gymles gaat niet alleen om motoriek, maar voor een groot deel om sociale ontwikkeling. Als je het in de wet regelt, kan het gymonderwijs voor alle kinderen hetzelfde zijn."

Motorische voorsprong

Op 73 procent van de scholen werden in het schooljaar 2014-2015 minimaal twee lesuren per week aan gym besteed. De Tweede Kamer vindt dat kinderen meer beweging op school nodig hebben. Kleuters hebben per week in ieder geval negen momenten waarop zij buitenspelen of gymmen, meestal onder leiding van de juf.

Uit onderzoek blijkt dat kleuters die professionele gymlessen krijgen, in groep 3 maanden motorische voorsprong hebben op kinderen die van de 'gewone' leerkracht gymles kregen. Er zijn scholen die hun lessen de hele dag door afwisselen met bewegen, omdat ze ervan overtuigd dat zijn dat matig intensief bewegen de leerprestaties van kinderen verbeteren, ze door te sporten winnen aan zelfvertrouwen en ze hun sociale vaardigheden verbeteren tijdens het sporten.

Scholen die minder dan twee lesuren gymles geven, of geen bevoegde gymleraren hebben, kampen met personeelsproblemen of hebben geen sportzaal beschikbaar. Deze scholen hebben volgens de onderzoekers van Regioplan en het Mulier Instituut ook geen plannen voor uitbreiding: het lesrooster is te vol of de scholen vinden dat er genoeg bewogen wordt. Ze sturen de kinderen bijvoorbeeld naar zwemles of sportactiviteiten van de gemeente.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden