Export-auto's die opeens verdwenen zijn

Het recyclen van auto's lijkt goed geregeld in Nederland. Maar is dat wel zo? Waarom zijn er duizenden auto's zoek? De organisatie Auto Recycling Nederland trekt aan de bel.

Steeds meer auto's verdwijnen uit de recyclecyclus. Ze worden aangemeld voor export naar het buitenland, maar blijven stiekem in Nederland.

Ook wordt misbruik gemaakt van de regeling voor sloop in eigen beheer, die hobbyisten in staat stelt van twee auto's één auto te maken. Reden genoeg voor Auto Recycling Nederland om aan de bel te trekken.

Het grootste probleem ligt bij de 'fake-export'. Auto's worden aangemeld voor export, maar blijven in Nederland. Woordvoerder Janet Kes van Auto Recycling Nederland (ARN): "Sinds 2004 is het aantal exportauto's gestegen. Dat was toen makkelijk te verklaren, omdat er tien nieuwe lidstaten bij de Europese Unie (EU) kwamen.

"De export is toen van 150.000 naar 250.000 auto's gestegen. Dat aantal is de laatste jaren stabiel gebleven. Maar in 2011 is de export met veertig procent gestegen, zonder verklaarbare reden."

Uit een analyse van cijfers en geluiden uit de markt is Auto Recycling Nederland (ARN) tot de conclusie gekomen dat heel wat auto's uit het zicht verdwijnen. ARN is een organisatie die uitvoering geeft aan het recyclen van autowrakken dat wordt gefinancierd uit de zogeheten verwijderingsbijdrage. Van de 400 autodemontagebedrijven in Nederland zijn er 250 bij ARN aangesloten. De overige bedrijven hebben slechts dertien procent van de markt in handen.

Wat er met de auto's gebeurt, is moeilijk na te gaan. De EU heeft immers open grenzen. Op basis van export-aanmeldingen heeft ARN een analyse gemaakt. Daarin zijn onder andere de leeftijd en het type van auto's opgenomen, is gekeken of er een markt is voor de auto's en of ze niet gewoon rijp waren voor de sloop. "Onze schatting is dat je bij minimaal 20.000 voertuigen kunt afvragen of ze echt naar het buitenland zijn gegaan. Dat getal is niet hard te maken. Als een auto voor export is aangemeld, is er geen handhaver die er naar omkijkt."

De Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit (AVc) is door ARN gevraagd te helpen bij het oplossen van het probleem. De stichting werkt samen met verschillende partners in het veld, zoals de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW), het Verbond van Verzekeraars, het Landelijk Informatiecentrum Voertuigcriminaliteit, maar ook het Openbaar Ministerie en de Raad van Hoofdcommissarissen van Politie.

AVc heeft haar partners laatst opgetrommeld om tot oplossingen te komen. Directeur Guus Wesselink: "Het mooiste zou zijn als we in de gaten kunnen houden of een auto echt geëxporteerd wordt. Dat het land van aankomst een signaal geeft als de auto is aangekomen. Dat zou niet moeilijk moeten zijn.

"De EU kent het systeem Eucaris. Dan kun je in Nederland in de kentekenbak van Duitsland kijken of er een exportvergunning voor de auto is afgegeven en of hij niet als gesloopt of gestolen staat genoteerd. Maar de landen leven de regels niet altijd na. Frankrijk doet niet eens mee. Verder staat nergens vast dat een auto bijvoorbeeld binnen drie dagen weg moet. Dus hoe houd je dat in de gaten?"

Aangezien niet wordt gecontroleerd of auto's inderdaad het land hebben verlaten, blijft het gissen wat er met die 'verdwenen' auto's gebeurt. Waarschijnlijk worden ze gedemonteerd en worden de onderdelen verkocht.

Kes: "De metaalprijzen zijn de laatste jaren gestegen. Er zijn veel mensen die duizend kilo materiaal van een auto willen verkopen." Internet speelt hierbij een grote rol, omdat het de verkoop van onderdelen vergemakkelijkt.

De regeling 'sloop in eigen beheer' wordt ook misbruikt, merkt ARN. De maatregel is bedoeld voor hobbyisten, zodat ze van twee auto's een auto kunnen maken.

Kes: "We merken dat de regeling ook wordt gebruikt door partijen die zakelijk bezig zijn met auto's. Dan ben je gewoon een demontagebedrijf, vinden we, en heb je net als de andere bedrijven een milieuvergunning nodig."

Ook hier is het onduidelijk wat er precies met de auto's gebeurt. Het vermoeden bestaat dat ze 'geknipt' worden, wat in Nederland verboden is. Bij dat knippen wordt een auto samengeperst tot een langwerpige prop staal. De vervuilde delen en verschillende materialen, zoals plastic, zitten nog in het wrak, terwijl deze goed te recyclen zijn. Auto's moeten in Nederland worden geshredderd, in stukken verpulverd. Na het shredderen kunnen de verschillende materialen worden gescheiden en hergebruikt. Knippen is goedkoper, omdat de installatie niet zo duur als de installatie voor het shredderen.

Wesselink: "De algemene opinie bij ons overleg is dat we een einde moeten maken aan sloop in eigen beheer. We hebben aan de RDW gevraagd of ze kunnen kijken of dat kan worden afgeschaft. Ik heb geen geluiden gehoord dat het een onhaalbaar plan is. De hobbyist moet dan voor onderdelen naar een bedrijf dat daar een vergunning voor heeft."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden