Experts ontfermen zich over Brandon

amsterdam – Alle zeilen worden bijgezet om de leefsituatie van de vastgeketende, verstandelijk gehandicapte Brandon van Ingen te verbeteren. De instelling waar hij verblijft, ’s Heeren Loo in Ermelo, krijgt (opnieuw) hulp van het expertisecentrum dat de deskundigheid in huis heeft om de omstandigheden van mensen met complexe problemen te verbeteren.

Ook de Inspectie voor de Gezondheidszorg gaat weer om tafel met de instelling. Die was dinsdag al onaangekondigd op bezoek geweest en constateerde toen dat ’s Heeren Loo zich bij de behandeling van Brandon ’aan de regels houdt’. „Maar dat wil niet zeggen dat wij blij zijn met de situatie”, zegt een woordvoerder.

In Nederland verkeren ongeveer veertig cliënten in vergelijkbare omstandigheden, schat de inspectie. Door hun verstandelijke beperking, vaak gecombineerd met een persoonlijkheidsstoornis, vertonen zij onhandelbaar gedrag, vormen ze een gevaar voor zichzelf of de omgeving en worden zij noodgedwongen (deels) vastgebonden.

De inspectie bekijkt nu of er ook in die andere veertig gevallen moet worden ingegrepen. „We willen in ieder geval zeker weten of er alles aan gedaan is om te voorkomen dat mensen worden vastgebonden.”

De inspectie onderzocht vorig jaar hoe 51 instellingen voor gehandicaptenzorg omgaan met vrijheidsbeperkende maatregelen. Bij één instelling werd onmiddellijk ingegrepen omdat de ’afzonderingsruimte’ onveilig was. Bij 43 procent ontbrak een plan van aanpak omtrent het vastbinden van cliënten. Deze instellingen worden nu scherp in de gaten gehouden.

Overigens wil de inspectie niets liever dan dat de Wet zorg en dwang zo snel mogelijk wordt ingevoerd. Dat wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer en maakt het mogelijk voor de inspectie om maatregelen af te dwingen en beter toezicht te houden. Bijvoorbeeld op de raden van bestuur van instellingen, want zíj moeten het besluit nemen om onrustbanden, afzondering en separatie af te schaffen. Zij moeten er ook voor zorgen dat de werkvloer voortaan in die geest handelt.

Maar welke wet je ook invoert, als instellingen uit onmacht hun cliënten blijven vastbinden, dan kan niemand daar wat aan veranderen, redeneert beleidsmedewerkster Mieke van Leeuwen van Platform verstandelijk gehandicapten. „Het allerergste was dat de manager van ’s Heeren Loo op televisie zei dat er eigenlijk niets aan de hand was. Als het jarenlang vastbinden van een cliënt niet gezien wordt als iets ergs, dan heb je niets aan de inspectie of aan wetten.”

Van Leeuwen vindt dat de inspectie zich veel inhoudelijker moet opstellen. „Die moet niet alleen nagaan of handelingen keurig gemeld zijn, maar zich ook afvragen of een bepaalde situatie wenselijk is.”

Het platform schat dat er in de Nederlandse instellingen zo’n 400 mensen wonen met vergelijkbare complexe problemen als Brandon van Ingen. „En die worden niét vastgeketend. Soms is dwang even nodig, maar het mag nooit routine worden. Hoe ernstiger de beperking, hoe meer buitenstaanders je erbij moet betrekken.”

Daarom riep ’s Heeren Loo twee jaar geleden de hulp in van het Centrum voor consultatie en expertise (CCE). De consultatie werd naar tevredenheid afgerond, en een jaar geleden adviseerde het centrum nog over de toekomstige huisvesting van Brandon. Gisteren meldde het CCE zich zelf bij ’s Heeren Loo om te doen wat het zo’n 400 keer per jaar doet: op zoek gaan naar alternatieven voor het (noodgedwongen) vastbinden van een cliënt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden