Experts kunnen het niet eens worden: was het vernielen van het Israëlische restaurant een aanslag of niet?

Het restaurant waar vorige week vernielingen werden aangebracht.Beeld ANP

Een asielzoeker vernielde vorige week een Israëlisch restaurant, daags na Trumps besluit dat Jeruzalem de hoofdstad is van Israël. Maar volgens Justitie mag het geen aanslag heten. De joodse gemeenschap in Amsterdam staat op haar achterste benen.

Van antisemitisme was volgens zijn advocaat geen sprake. De 29-jarige asielzoeker die vorige week donderdag een Israëlisch restaurant in Amsterdam vernielde terwijl hij 'Palestina' riep, zou dat hebben gedaan om 'de situatie van de Palestijnen aan te kaarten'. Justitie verdenkt hem van vernieling en diefstal. Maar zijn advocaat zei donderdag in De Telegraaf dat de man getraind is in wapengebruik en dat hij gevechtservaring heeft in Syrië - volgens de advocaat juist om zich te beschermen tegen terroristen. Waarom geldt dit niet als aanslag?

De actie kwam vorige week een dag nadat de Amerikaanse president Donald Trump Jeruzalem als hoofdstad van Israël erkende, met wereldwijde protesten tot gevolg. Volgens Hanna Luden, directrice van het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël (CIDI), lopen de spanningen in Nederland erdoor op. "Ik hoor wel steeds meer om mij heen dat mensen bang zijn", zegt ze. "Zelf ben ik als vrouw niet zo herkenbaar joods, maar ik ken mannen die niet zonder pet over hun keppeltje over straat gaan."

Het Openbaar Ministerie, dat de man verhoorde en zijn actie geen terrorisme noemt, verwijst naar de zitting van aanstaande woensdag. Justitie laat iemand die een gevaar voor samenleving vormt echt niet vrij, is de teneur. "Je kunt voor de definitie van een aanslag een woordenboek raadplegen, maar in de realiteit spelen veel zaken mee. De rechter moet die straks tegen elkaar afwegen", aldus een woordvoerder.

Volgens terrorismedeskundige Teun van Dongen is het voorval volgens de wet wél een terroristische daad. "Iets heet al een aanslag als je een organisatie of overheid wilt dwingen iets te doen of te laten. Dit is bijna letterlijk wat die man deed als hij een signaal aan Israël wilde afgeven. Een terroristische aanslag dus, zij het geen hele ernstige."

Naar waarom het OM de daad anders ziet, kan Van Dongen alleen gissen. "Natuurlijk is de vernieling absoluut geen prettig idee voor de joodse gemeenschap, maar het voorval zelf is toch ietwat onnozel. Ik kan me voorstellen dat het OM niet meer reuring wil veroorzaken dan strikt noodzakelijk. Is dit kleine delict alle aandacht waard die het krijgt als je het terrorisme noemt, hoor je ze denken."

In elk geval vóelt de actie wel als een aanslag voor de joodse gemeenschap in Nederland, zegt Luden van het CIDI. Ze wijst op het verschil tussen juridische waarheid en de dagelijkse realiteit. "Terrorisme is angst zaaien, en dat is gelukt."

Geen verrasing

Zo’n daad als die van vorige week komt voor haar niet als verrassing. "Verschillende leiders, zoals die van Hamas, riepen op tot woede als reactie op Trumps uitspraken. Zo schep je een klimaat waarin het inslaan van ruiten sneller voorkomt." Hoewel ze het inhoudelijk eens is met Trump, hoopte ze dus dat hij er niet over zou beginnen.

Dat de man in kwestie zegt niet antisemitisch te zijn wil Luden graag geloven, maar zijn daad is dat volgens haar absoluut wel. "Hij stelt er een willekeurig joods restaurant mee verantwoordelijk voor Israël."

Voorzitter van Nederlands Palestina Komitee Robert Soeterik noemt de actie van vorige week volstrekt onaanvaardbaar, en het wijst volgens hem op weinig politieke onderlegdheid van de dader. "Als je joodse mensen afrekent op wat zionisten doen, dan heb je het niet begrepen. Het zijn verschillende groepen - die kun je niet voor elkaar verantwoordelijk houden."

Wel snapt Soeterik de toenemende frustraties voor de Palestijnse zaak die hij om zich heen voelt. "Het lijkt al tijden of de wereld steeds de kant van Israël kiest. Geen wonder dat er sinds Trumps uitspraak al vier demonstraties zijn geweest in Nederland. Die uitspraak van Trump doet daar een nieuwe laag bij en voedt zo radicale gevoelens."

Grapperhaus naar Joodse gemeenschap

Minister Grapperhaus (justitie en veiligheid) wil op korte termijn bezoeken brengen aan de Joodse gemeenschap en instanties. Dit naar aanleiding van de vernieling van een koosjer restaurant in Amsterdam. Ook gaat hij kijken wat er verder moet gebeuren ‘om te laten zien dat we dit onaanvaardbaar vinden’.

Dinsdag sprak hij naar eigen zeggen al ‘uitvoerig’ met de Joodse gemeenschap. Grapperhaus zal komend weekend al een Chanoeka-viering bijwonen. Hij antwoordde op vragen van Kamerleden. De dader, die niet de Nederlandse nationaliteit heeft, moet zich verantwoorden maar is op vrije voeten gesteld, wat tot onbegrip leidde. Grapperhaus wilde niet ingaan op de zaak, om de rechtsgang niet te verstoren. Hij wilde alleen kwijt dat goed is gekeken of de dader verder nog gevaarlijk is. (ANP)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden