Experimenteren met windmolens op lantaarnpalen

Ideeën om de energiekosten te drukken rukken in rap tempo op. Straatverlichting is daarbij voor gemeenten een belangrijk onderwerp. En de lichtmasten worden steeds slimmer en zuiniger.

Allereerst de WindopLicht. Een idee dat onschuldig de wereld in is geslingerd als zijnde een bestaande lantaarnpaal waar de gemeente Haarlemmermeer heil in zou zien. Op het eerste gezicht een doodgewone lichtmast. Enig verschil: er zit een windmolentje bovenop. En hij is niet alleen zelfvoorzienend, de paal zou overtollige stroom ook kunnen lozen op het energienet.

Diverse media pikten het idee op en plaatsten het op internet. De woordvoerder van de gemeente Haarlemmermeer en zender van het bericht werd overspoeld met enthousiaste reacties van burgers en media. Toen Duurzaamnieuws.nl het idee plaatste, besloot Remco Asselbergs toe te geven dat het om een campagnestunt ging: "Ik weet niet eens of het technisch haalbaar is."

"Als begin van onze campagne 'Het groenste idee van Haarlemmermeer 2013' hebben we een plaatje van de WindopLicht uitgedeeld aan de inwoners. Door net te doen alsof het een bestaand ontwerp is, waar we als gemeente mee aan de slag gaan, hopen we dat mensen hun eigen ideeën insturen."

Dat zijn voorbeeld aansluit op een bestaand energienet is niet toevallig. "Het zou fantastisch zijn als een dergelijke vorm van gedeelde zelfvoorziening ook terugkomt in de ingezonden ideeën", aldus de zegsman.

Experiment
Voor inwoners van Ede is de WindopLicht helemaal niet zo'n gek idee. De gemeente experimenteert al langer met windmolens op lantaarnpalen. Zo staan er sinds 2008 al vier stuks langs een landweg in het buitengebied. Elk voorzien van zowel een windmolen als een zonnepaneel. "Omdat er in het buitengebied geen energienet ligt, was het ter plaatse opwekken van energie de goedkoopste oplossing", vertelt Diederik Visser van de gemeente.

"In het centrum zijn deze palen niet toereikend omdat ze onvoldoende stroom opwekken. Op de buitenweg, waar amper verkeer komt, is het geen ramp als de lampen niet altijd even fel schijnen. In het centrum wel." Ondertussen zijn er verschillende groene palen die wel voor de stad geschikt zijn. Maar vanwege het grote prijsverschil met de reguliere palen ziet de gemeente daar vooralsnog vanaf.

Lichtgevende bloem
Philips heeft ook een innovatieve lantaarn bedacht. Maar dan zonder grove windmolen of zonnepaneel erbovenop. De bloemachtige 'Light Blossom' opent zijn 'bladeren' zodra de zon opkomt. De zonnepanelen die boven op de bladeren zitten, produceren zonne-energie dat wordt opgeslagen in een accu.

's Avonds sluit de bloem, zodat het licht alleen tussen smalle verticale openingen schijnt. Een sensor op de paal signaleert ondertussen beweging: komt er iemand voorbij, dan wordt het licht feller. Is het rustig, dan dimt de lamp.

Bij weinig zon maar veel wind, transformeert de bloem in een windmolen. De bladeren staan dan, net als 's nachts, omhoog gericht en draaien als een horizontale molen om de mast. Als klap op de vuurpijl is de paal zelf nog versierd met lichtpuntjes. Philips kwam vijf jaar geleden al met dit idee, maar de lichtmast staat helaas nog nergens.

In de spotlight
Ook studenten van de Technische Universiteit Eindhoven hebben een beweegbare lantaarnpaal ontwikkeld. Net voor de zomer wonnen ze er de Light Challenge 2013 mee. Ook deze lichtmast werkt met sensoren.

Zodra ze een beweging opmerken, schuift de kap omhoog en ontstaat er een grote lichtbundel. Heb je deze 'spotlight' gepasseerd, dan zakt de kap weer naar beneden en dimt het licht.

De bewegende onderdelen zijn er om voorbijgangers erop attent te maken dat er überhaupt straatlampen zijn. "We willen mensen wakker schudden en laten inzien dat verlichting niet vanzelfsprekend is", vertelt Wouter van der Wal van het winnende team Dare.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden