Excuses in Jad Vasjem

Ephimenco blijft, in navolging van niemand minder dan premier Balkenende en koningin Beatrix, het hele Nederlandse volk een collectief schuldgevoel aanpraten voor het tekortschieten tegenover de joodse bevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Leusden Jan Slomp

Iedereen zou de andere kant op hebben gekeken. Dat klopt slechts ten dele. De premier had voor zijn toespraak in Jeruzalem blijkbaar dezelfde tekstschrijver als de koningin eertijds. De genoemde voorstelling van zaken vraagt om de volgende nuancering. Van de 140000 joden kwamen er 102000 om. Hun namen werden onlangs in een leesestafette herdacht. De overigen werden gered door onderduiken of tijdig vluchten naar Engeland. Onder hen Loe de Jong.

Dat er zo weinig onderdoken kwam volgens J.Presser ('Ondergang' deel2, bladzijde 260) vooral omdat de Joodse Raad in Amsterdam ontried onder te duiken en omdat velen de ernst van de situatie onderschatten. De Joodse Raad in Enschede spoorde zijn mensen wel aan tot onderduiken en 50 procent overleefde de oorlog. Bijgevolg werd er ook door vele joden uit Amsterdam geen beroep gedaan op hulp.

Mogelijkheden voor onderduik bestonden overigens wel, al waren joden moeilijker onder te brengen dan gewone onderduikers, vanwege de extra gevaren. Ik noem als voorbeeld het Drentse dorp Nieuwlande, de eerste kerkelijke gemeente van mijn vader. Daar bevond zich dankzij het werk van knokploegleider Johannes Post de grootste concentratie joodse onderduikers van Nederland. Nieuwlande kreeg hiervoor de Jad Vasjem- onderscheiding uit handen van de ambassadeur van Israël. Daaraan had de premier ook mogen herinneren. Er hadden immers meer Nieuwlandes kunnen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden