Excentrieke, on-Nederlandse villa met raadselachtig verleden

Utrechtse Villa Jongerius na langdurige restauratie open voor publiek

Het blijft een mysterie. Enig bewijs dat de Utrechtse zakenman Jan Jongerius ooit naar Amerika is afgereisd, is er niet. Maar de excentrieke villa in Utrecht van de succesvolle Ford-dealer draagt onmiskenbaar Amerikaanse sporen. De bouwstijl is een combinatie van art deco en Nieuwe Zakelijkheid.

Na een lange restauratie opent villa Jongerius morgen haar deuren voor het publiek. De bouw is omgeven door raadsels. Vergunningen zijn nooit gevonden en de enige bekende bouwtekening is verwerkt in het glas-in-lood van het gebouw.

Een uniek bouwwerk, vindt architectuurhistorica Bettina van Santen, die gisteren een boek presenteerde over Jongerius en zijn villa. "Het is showarchitectuur, een on-Nederlands ontwerp. Toch past de villa in de periode waarin zij is gebouwd: een tijd waarin alles snel, flitsend en modern moest zijn."

De Amerikaanse invloeden laten zich ook zien in de uitbundige zelfpromotie van Jongerius, vooral in de hal. Aan de felgroene muren prijken grote schilderijen van zijn gezin. Het glas-in-lood-plafond toont het leven van de zakenman.

Het is een klassiek verhaal over een selfmade man. Jongerius groeide op in een hoveniersfamilie, maar bleek een ondernemerstalent. Hij groeide uit tot succesvol autodealer en fabrikant. Op het terrein van zijn hovenierswoning liet Jongerius in de jaren dertig een kantoorpand bouwen voor zijn bedrijf. Niet lang daarna volgde de villa, die middels een pergola aan het kantoor verbonden werd.

In 1955, meer dan een decennium na de dood van Jan Jongerius, vroeg zijn firma een faillissement aan. Het terrein waar zijn woning op stond werd in gebruik genomen door Defensie. "Toen de gemeente Utrecht in 2006 plannen maakte om het terrein over te nemen en er een nieuwbouwwijk aan te leggen, greep de familie in", vertelt Willem ter Steege, kleinzoon van Jan Jongerius en directeur van Het Jongerius Complex. "We slaagden erin om de gebouwen te behouden en weer in handen van de familie te krijgen."

Het gerestaureerde pand is te huur voor bedrijven, bijvoorbeeld als conferentieruimte. Daarnaast worden er concertmiddagen met lokale bands georganiseerd. De jonge horecabediening in het gebouw is (verre) familie van Jan Jongerius. Ter Steege: "We willen de jongste generatie bij zijn nalatenschap betrekken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden