Ex-strijder blij met komst Isis

'Pas als Maliki is opgestapt, zullen wij ze vragen om weer te vertrekken uit Irak'

BAGDAD - Zijn woonplaats Ramadi, in het westen van Irak, is nu nog in handen van de extremisten van Isis. Maar lang zal dat niet duren, voorspelt oud-strijder Ali (48). Soennieten als hij zullen Isis verdrijven zoals ze eerder met Al-Kaida deden - in een paar weken.

Ali, die naar eigen zeggen uit een 'moordenaarsfamilie' komt, is op meerdere manieren een oud-strijder: hij zat in het leger van dictator Saddam Hoessein, vocht als soennitische rebel tegen de Amerikanen en was daarna lid van de soennitische 'Sahwa' ('Zonen van Irak') - een door de Amerikanen gefinancierde strijdgroep die vocht tegen Al-Kaida. Voor Isis is hij niet bang, integendeel: "Ik ben blij met hen'', zegt Ali, die momenteel met zijn gezin in Bagdad verblijft.

In 2003 verwelkomde zijn stam ook de opkomst van Al-Kaida in Irak. Maar algauw verzuurde de relatie. De soennitische stammen waren de vele (zelfmoord)aanslagen van Al-Kaida zat, omdat daarbij ook burgers omkwamen. Bovendien beviel het de stammen niet dat ze steeds meer een streng islamitische levenswijze kregen opgelegd die niet bij hen paste.

De Amerikanen gebruikten die onvrede. Zij vroegen de stammen in opstand te komen tegen de terreurbeweging. De VS gaven wapens, munitie en geld. Ali herinnert het zich nog: "Ene Captain Mike zorgde dat we twee jaar lang 400 dollar per maand kregen. Terwijl ik eigenlijk maar twee weken echt hard bezig was: toen hadden we de meeste Al-Kaida-strijders er al uitgegooid.'' Zijn neef, vertelt hij, tipte de Amerikanen over de verblijfplaats van Al-Kaida-kopstuk Zarkawi, die in 2006 door de Amerikanen werd gedood.

Uit het verhaal van Ali komt een beeld naar voren van Amerikanen die de soennitische stammen gebruikten, maar op hun beurt ook werden gebruikt: voor geld, of om onderlinge conflicten uit te vechten. "De Amerikanen wisten helemaal niets van Irak", zegt Ali.

Dat hij de strijd van Isis tegen de regering in Bagdad nu steunt, is volgens Ali logisch. De sjiitische premier Maliki is na het vertrek van de Amerikanen het grote probleem van Irak, meent de oud-strijder. "Er kwam geen betere elektriciteit, investeringen in ons soennitische gebied bleven uit. Ze bombardeerden ons zelfs. Dus namen we de wapens op tegen Maliki." De laatste anderhalf jaar namen de protesten in de provincie Anbar, waar Ramadi en ook een grote soennitische stad als Falloedja liggen, sterk toe. De premier trad steeds harder op tegen de soennieten.

De oud-strijder vindt het een lachertje dat nu driehonderd Amerikaanse adviseurs de Irakezen komen helpen. Die kunnen niets, vindt hij. Alleen de soennitische stammen hebben echt een gedegen militaire ervaring. "Ik kom uit een moordenaarsfamilie met veel leden die hebben gedood in opdracht van Saddam. Zelf zat ik 21 jaar bij een speciale eenheid die nieuwe wapens uitprobeerde. Saddam haalde instructeurs uit Noord-Korea die ons trainden. Ik heb ook leren parachutespringen en schieten tegelijk."

Volgens de oud-rebel moet de oplossing ook niet van buiten Irak komen. "Het is simpel: als Maliki opstapt, zullen wij Isis, dat wij zelf hebben gevraagd te komen, ook weer vragen om te vertrekken. Zonder geweld. Niemand van ons zit op een islamitische staat te wachten."

Maar wat nu als Isis weigert weg te gaan, zoals dat is gebeurd in delen van Syrië? "Irak is anders dan Syrië. We zijn geharde vechters, ik heb zoveel oorlogen gezien in mijn leven. Wanneer was de laatste oorlog waarin Syrië was betrokken? 1973! Wij hadden altijd oorlogen."

Als er toch tegen Isis gevochten moet worden, komt er geen nieuwe 'Sahwa': een leger van vrijwilligers, betaald door een externe partij, zegt Ali.

"Nergens voor nodig. De veteranen uit de laatste Iraakse oorlogen moeten dan de leiding nemen, want een nieuwe generatie goede strijders is er nog niet. Wij moeten het doen. Kijk naar mijn zoon: hij is zestien en hij weet nog niet eens hoe hij met een kalasjnikov moet omgaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden